Thema Oktober 2023 - Science Fiction

Marjo schreef : Ik sluit me bij de dankzegging aan! Het zou echt saai geweest zijn zonder jouw werk!

Petje af dat je dit een hele (lange!) maand hebt volgehouden!

Dank je wel!

Ik weet niet wat er morgen zal gebeuren voor het thema van november. 1 november zal een overgangsdag worden, neem ik aan, maar ik zal het themaboek van vandaag nu al naar het forum overbrengen, zodat wie het thema vanaf morgen verzorgt, de vrije hand heeft.

De tijdmachine

H.G. Wells

Herbert George Wells heeft veel thema's uit de literatuur aangekleed als sciencefiction. Zijn redenering was dat in een technologisch en wetenschappelijk tijdperk de verdwenen geloofwaardigheid van de priester en de magiër was vervangen door de geloofwaardigheid van de technicus en de wetenschapper.

Alhoewel ook Edgar Allan Poe al sommige van zijn personages in de tijd had laten reizen, was het pas met de debuutroman "The Time Machine" (1895) door Wells dat het onderwerp wetenschappelijk werd benaderd. Maar Wells had zijn personage niet alleen maar naar de tijd gestuurd om hem daar getuige te laten zijn van een schijn-utopie. Hij liet hem nog verder reizen, waardoor hij ook voor de eerste keer de "future history" introduceerde. De "toekomstgeschiedenis" is een bijna onvermijdelijk gevolg van het schrijven van reeksen die zich in de toekomst afspelen. De "Foundation" van Isaac Asimov was een voorbeeld, maar zijn trilogie bestond in feite uit slechts 4 korte verhalen en 4 novellen. De future history van Frank Herbert, "Dune", was een hele reek lijvige romans.

Een ander thema dat Wells openbrak, was biologische manipulatie met "Het eiland van dr. Moreau" (1896), dat nog enigszins steunt op "Frankenstein" van Mary Shelley, omdat beide auteurs met bestaande lichaamsdelen werken. Terwijl Mary Shelley haar dr. Frankenstein dode lichaamsdelen liet gebruiken, koos Wells voor operaties door zijn dr. Moreau van levende wezens. Een interessante variant daarop schreef Frederik Pohl, die in "Man Plus" (1976) een mens laat ombouwen om hem biologisch geschikt te maken voor leven op Mars.

De interplanetaire oorlog werd geïntroduceerd door "De oorlog der werelden" (1898), wat een stroom aan verhalen over oorlogen in de ruimte en met buitenaardsen veroorzaakte.

Maar er waren ook enkele thema's die Wells nooit aanboorde, maar waar recentere auteurs wel mee bezig zijn, zoals Frank Schätzing (1957-). Hij heeft het over klimaatverandering in "De Zwerm" (2005), een nieuwe type wapen in "Geluidloos" (2007), nieuwe energiebronnen in "Limiet" (2010), en artificiële intelligentie in "Die Tyrannei des Schmetterlings" (2018)

(Peter Motte)

(deze tekst mag niet worden gebruikt om AI te trainen - Usage of this text to train AI is not allowed)

ISBN 9789049901097 | Paperback | 158 pagina's | Uitgeverij Pantheon | 27 oktober 2017

Citaat van de dag

Science fiction isn’t just thinking about the world out there. It’s also thinking about how that world might be—a particularly important exercise for those who are oppressed, because if they’re going to change the world we live in, they—and all of us—have to be able to think about a world that works differently.

Samuel R. Delany (1942-)

Amerikaanse schrijver en criticus. Zijn fictie is vooral sf. Romans: Babel-17, The Einstein Intersection (beide wonnen de Nebula Award). Won 4 Nebula awards en 2 Hugo Awards. Was van 1975 tot 2015 professor voor English, Comparative Literature, en/of Creative Writing aan de SUNY Buffalo, SUNY Albany, de Universiteit van Massachusetts Amherst en de Temple University

En als uitsmijter: Citaat van de maand

Realisme in de literatuur is voor wie sciencefiction niet aankan.

Peter Motte (1966-)

Vlaams-Nederlandse technisch vertaler, webschrijver en -redacteur, publicist, tijdschriftredacteur, criticus en auteur.

Nog eentje, om het af te leren:



Jaarboek Ganymedes 23

Red. Vincent van der Linden, Paul van Leeuwenkamp, Remco Meisner

Het werd een tijd onderbroken, maar in 2013 kwam het terug: het jaarboek "Ganymedes" dat vanaf 1976 Vlaamse en Nederlandse sciencefiction- en fantasyverhalen bij elkaar bracht, verzameld door Vincent van der Linden (de echte naam van de auteur Thomas Wintner). Uitgeverij A.W. Bruna bracht het aanvankelijk uit als pocket, maar stopte ermee doordat de verkoop van sciencefiction zakte. Het leek of "Ganymedes 9" het laatste deel zou worden, maar met de jubileumeditie "Ganymedes 10" in gebonden vorm met stofomslag deed Bruna in 1986 nog een laatste poging. Het mocht echter niet baten. Drie jaar later, in 1989, spande de kleine uitgeverij Diram samen met Vincent van der Linden zich nog in voor "Ganymedes 11", en al zocht Vincent jarenlang naar een uitgeverij om ermee door te gaan. Het lukte niet. Hij overleed op 1 september 2012 te Helmond zonder dat "Ganymedes 12" ooit het licht zag. Hij was geboren in Helmond op 10 juni 1934.

Maar in 2013 verscheen er onverwachts een "Ganymedes 13" bij de Stichting Fantastische Vertellingen. Samensteller Remco Meisner liet opzettelijk het 12e deel achterwege. Hij koos weer voor een handig pocketformaat, en zorgde ervoor dat er weer elk jaar een bundel verscheen met wat Jaap Boekestein de drie zusters der dromen noemde: sciencefiction, fantasy en horror.

ISBN 9789078499640 | Pocket | 329 pagina's | Uitgeverij Stichting Fantastische Vertellingen, Rare Boekjes-reeks deel 64 | 2023

Ik heb ook genoten van het thema en ook weer wat dingen op m'n lijstje gezet. Wat mij betreft mag het thema nog eens terugkomen.