Thema Oktober 2023 - Science Fiction

Dat is waar. Er is geen kwaliteitsselectie meer en dat betekent dat je door de bomen het bos niet meer ziet. De Engelse benaming Vanity Press dekt de lading misschien wel het best.

De jacht op de meteoor

Jules Verne

Deze minder bekende roman van Jules Verne, die een inspiratiebron zou zijn voor "De geheimzinnige ster" van de stripreeks "Kuifje", toont dat er de laatste honderd jaar of zo een belangrijke fout is gemaakt met de boeken van Verne. Net als veel andere werken werden ze het slachtoffer van hun populariteit, begonnen er kinderversies te verschijnen, en film- en stripbewerkingen, zodat volwassenen het meer en meer beschouwen als iets voor kinderen of de jeugd, en er zelf niet meer naar grijpen. Dat lot was o.a. "Gulliver's Travels" van Jonathan Swift en "Robinson Crusoe" van Daniel Defoe beschoren, die oorspronkelijk nochtans romans voor volwassenen waren. Sterker nog: van "Gulliver's Travels" is de echte versie niet eens bekend, omdat de originele uitgever het boek had gecensureerd wegens de politiek gevoelige inhoud.

In "De jacht op de meteoor" door Jules Verne stort een ruimtesteen in zee die van massief goud blijkt te zijn. Hij wordt door twee Amerikaanse amateur-sterrenkundigen zowat tegelijk ontdekt. Hij trekt echter ook de aandacht van een bizarre Franse geleerde, die het kostbare hemellichaam weet aan te trekken, zodat het op Groenland neerstort. Dan is de verwarring compleet, want wie behoort deze meteoor nu toe? Menselijke jaloezie, hebzucht, wetenschap en romantische verwikkelingen worden op humoristische wijze aan de kaak gesteld.

Het boek opent met twee ruiters, een man en een vrouw, die voor het huis van een rechter verschijnen om te huwen. Ze willen daarbij niet eens van hun paard afstappen, en de rechter voert de huwelijksplechtigheid dan maar in open lucht uit. Tegenwoordig doen mensen de gekste dingen om van hun huwelijksfeest een hit op YouTube of TikTok te maken, maar dat was toen niet het geval. En daardoor viel het me op: het is een parodie.

En inderdaad is de hele roman een parodie op menselijke onhebbelijkheden, zoals de naijver tussen de wetenschappers die per se met de eer willen strijken als eerste de meteoor te hebben ontdekt. En dat parodiërende element duikt in veel boeken van Jules Verne op, zoals in "Van de aarde naar de maan", waar hij schrijft dat een slagveld erg vruchtbaar was geworden voor de landbouw, omdat het gebied tijdens de oorlog goed bemest was geworden door de vele gesneuvelden. Overigens heeft hij er in sommige van zijn romans alle volkeren van langs, door clichés erover op te rekken, maar de Fransman Jules Verne doet dat ook met de Fransen zelf.

Hoeveel van die parodieën blijven er over in de talrijke bewerkingen, of als de oorspronkelijke boeken in de handen van kinderen worden gestopt? Een herontdekking van Jules Verne door een volwassen publiek zou wel eens mogen gebeuren. Gelukkig zijn er nog heruitgaven, zoals door Uitgeverij Pantheon, Uitgeverij Calboa en als Tredition Classics, die alle boeken die openbaar bezit zijn geworden wereldwijd in gedrukte vorm beschikbaar willen houden.

(Peter Motte)

(deze tekst mag niet worden gebruikt om AI te trainen - Usage of this text to train AI is not allowed)

ISBN 9789049902247 | Paperback | 188 pagina's | Uitgeverij Pantheon | 23 oktober 2015

Citaat van de dag

Maar gelukkig houdt sciencefiction zich niet alleen bezig met technologie; ook andere verre, wonderbaarlijke kanten van mens, wereld en kosmos lenen zich tot bespreking; robijnen en smaragden die gevat worden in de zilveren zetting van een verhaal.

bron: "Ganymedes 10", 1986

Vincent van der Linden (1934-2012)

Nederlandse auteur en vertaler van fantasy en sciencefiction. Ppubliceerde soms als Thomas Wintner. Samensteller van de Bruna Ganymedes-reeks.

Wat een boeiend verhaal heb je bij het boek van Jules Verne, inderdaad worden sommige verhalen 'verkinderd' of verdisneyd zodat je de uiteindelijke vorm niet eens meer kent. jouw verhaal maakt dat ik gelijk de échte versies wil gaan lezen... maar in goed Nederlands 'so many books, so little time'

Dettie

Dettie schreef : Wat een boeiend verhaal heb je bij het boek van Jules Verne

Dank je wel.

Dettie schreef : inderdaad worden sommige verhalen 'verkinderd' of verdisneyd zodat je de uiteindelijke vorm niet eens meer kent. jouw verhaal maakt dat ik gelijk de échte versies wil gaan lezen...

Mission accomplised.

Dettie schreef : maar in goed Nederlands

Oeps! :oops:

Dettie schreef : 'so many books, so little time'

De vervloeking van de lezer

Bij de kinderversie van Gullivers reizen heeft men het vierde deel volgens mij maar helemaal weggelaten.