Thema november 2020 - Leestafel maakt 'een keuze uit...'

Citaat van de dag

Terwijl je je eenzaamheid beleeft, kun je ongelukkig of gelukkig zijn. Die keuze hebben is wat jouw vrijheid bepaalt.

Milan Kundera

Tsjechisch schrijver en criticus 1929-

Nederlandse Historieën

een keuze uit het grote verhaal van de Nederlandse Opstand

P.C. Hooft

Frank van Gestel-Eddy Grootes-Jan de Jongste

P.C. Hoofts Nederlandse Historiën vertelt het klassieke geschiedverhaal over de Nederlandse Opstand. De eerste twintig boeken, eindigend met de moord op Willem van Oranje, kwamen uit in 1642, het onvoltooide vervolg (lopend tot in 1587) twaalf jaar later.

Het biedt geen kroniekachtig feitenrelaas, maar geeft volop ruimte aan al het drama dat de oorlog die de Nederlanden toen teisterde, met zich meebracht. We lezen over gruwelijke moordpartijen en heldhaftig verzet, over de politieke en militaire activiteiten van de hoofdrolspelers, zoals de onverbiddelijke hertog van Alva en de onbaatzuchtige Willem van Oranje, maar ook over de ervaringen van eenvoudige mensen, hun opofferingsgezindheid of hun moedeloosheid, en we maken mee hoe opgeruide volksmenigtes de loop van de gebeurtenissen weten te beïnvloeden.

Hooft had gevoel voor pakkende anekdotes, soms opgetekend uit de mond van oudere tijdgenoten die de ooggetuigen van de strijd nog hadden gekend. Hij schreef in een compacte en eigenzinnige stijl, waarbij hij vele nieuwe Nederlandse woorden bedacht om uit het Frans en Latijn afkomstige termen te vermijden. Die factoren en de grote omvang (meer dan twaalfhonderd dichtbedrukte foliobladzijden) zorgen ervoor dat het werk tegenwoordig nauwelijks meer gelezen wordt. Deze nieuwe getrouwe vertaling maakt de interessantste stukken eruit weer goed toegankelijk voor onze tijd.

Frank van Gestel was als taalkundige verbonden aan de Universiteit Utrecht, Eddy Grootes als historisch letterkundige aan de Universiteit van Amsterdam en Jan de Jongste als historicus aan de Universiteit Leiden.

ISBN 9789035128934 | Hardcover |345 pagina's met illustraties | Uitgeverij Bakker | mei 2007

Citaat van de dag

De staatkundige ziet uit een ander oog als de gewone man

P.C. Hooft (1581-1647)

Nederlandse dichter, toneelschrijver en historicus

Een nacht en een morgen

Remco Campert een keuze uit de verhalen

Bert Wagendorp

`Je stampte met je voet op de grond en er was een feest.'

Het is de beroemde eerste zin van het verhaal `De jongen met het mes van Remco Campert, de man met de typemachine. Campert beroert met zijn vingers de toetsen en er is direct de terloopse schoonheid waarop hij het patent heeft. De verhalen van Campert zijn steeds weer een feest voor nieuwe generaties lezers.

Alleen al de slotalinea van `Hoe ik mijn verjaardag vierde' bewijst dat ze tijdloos zijn: Ik werd wakker van het ruisen van het televisietoestel. Ik keek op mijn horloge. Nog veertig minuten en dan zat mijn verjaardag erop. Ik staarde naar de wirwar van flakkerende witte puntjes op het beeldscherm en ik had het gevoel of ik nooit geboren was en of ik nooit zou sterven, of ik altijd zo had geleefd en altijd zo maar zou verder leven.

Bert Wagendorp maakte speciaal ter gelegenheid van de vijfentachtigste verjaardag van de eeuwig jonge auteur een keuze uit alle verhalen.

ISBN 9789023486466| Hardcover | 336 pagina's | De Bezige Bij | juli 2014

Citaat van de dag

De meeste mensen lezen alleen om een excuus te hebben om niet te hoeven praten.

Remco Campert (1929-)

Nederlandse dichter, columnist en schrijver van verhalen en romans

Het is een vloek een meisje te zijn

Een keuze uit de dagboeken 1898-1902

Alma Mahler

Alma Mahler-Werfel (1879-1964) is een van de boeiendste vrouwen van de vorige eeuw: minnares, echtgenote en muze van een reeks beroemde mannen die groter is dan haar dubbele huwelijksnaam suggereert. Want behalve met de componist Gustav Mahler en de schrijver Franz Werfel was ze nog gehuwd met de architect Walter Gropius en had ze een jarenlange relatie met de schilder Oskar Kokoschka.

De ambitie van De Weense kunstbeweging die haar hoogtepunt beleefde rond de tijd dat Alma Mahler haar dagboeken schreef, was leven en kunst met elkaar te laten versmelten, iets wat ook in haar persoonlijk leven tot uiting kwam. Alma Mahler zorgde ervoor dat de kunst haar leven doordrenkte, getuige de vele beroemde kunstenaars die in haar dagboeken voorbijtrekken. Klimt, Olbrich, Burckhard, Wagner, Khnopff, Zemlinsky, Gustav Mahler - de rij is onafzienbaar.

Alma Mahler was een fervent Wagner-aanbidster en Bayreuth-bedevaarster. Verering van (mannelijk) kunstenaarstalent ging hand in hand met knagende twijfel aan eigen kunnen, vooral met betrekking tot haar muziekcarrière. Haar maatschappelijke positie als vrouw wordt door haar bovendien als beperkend ervaren. "Was ik maar iemand", verzucht ze.

Peter Claessens heeft een zorgvuldige keuze gemaakt uit Mahlers dagboeken, geschreven tussen 1898 en 1902, en deze voorzien van een verhelderend notenapparaat met commentaar en verwijzingen naar contemporaine culturele gebeurtenissen, wat de inzichtelijkheid en toegankelijkheid van de dagboeken vergroot en licht werpt op de verwevenheid van de denkwereld van Alma Mahler met haar artistieke omgeving.

ISBN 9789029530743 | Paperback | 295 pagina's | De Arbeiderspers | september 2000

Vertaald door Peter Claessens