Thema november 2020 - Leestafel maakt 'een keuze uit...'

Kierkegaard

een keuze uit zijn dagboeken

Is er iets wat ons een mensenhart intiemer leert kennen dan een dagboek? Een brief richt zich nog tot een ander in het dagboek richt men zich tot zichzelf met de directe reactie op de belevenis van het ogenblik. Daarom zijn de nagelaten dagboeken van Sören Kierkegaard wel een unieke mogelijkheid om deze merkwaardige figuur, die tijdens zijn leven al een zo ontoegankelijk mens was, enigszins dieper te benaderen.

Kierkegaard groeide op in een streng piëtistisch gezin en zijn vertrouwdheid met de vele zielsconflicten van zijn vader beïnvloedde zijn verder leven in hoge mate. Hij studeerde theologie, begaf zich echter niet in het predikambt, maar werd de felle bestrijder van het officiële christendom van de Deense staatskerk. Hij beoefende ook de wijsbegeerte hij ging daarvoor zelfs in Berlijn colleges volgen maar hij kon zich in geen enkel systeem thuis voelen, allerminst in dat van Hegel, die de grote man van die tijd was. Hij werd de vurige tegenspreker van al wat officieel was, van het gangbare, het systematische, van de grootste gemene deler op het gebied gemeenschap en godsdienst. Hem is van moraal, het te doen om de 'existentie' van de mens, dat is de enkeling in zijn persoonlijke verantwoordelijkheid tegenover het leven, waarvan geen stelsel, geen gemeenschap, ook geen kerk hem kan ontheffen.

Uit deze rigoureuze houding valt wellicht ook die andere grote beïnvloeding van zijn leven te verklaren: het breken van de liefdeband met Regine Olsen, na een korte verlovingstijd van vee geluk en veel kwelling een beleving die voort aan ten grondslag ligt aan alles wat hij schrijft. Niet alleen voor de kenners van Kierkegaards werk, maar ook voor hen die deze merkwaardige denker willen leren kennen, zijn deze dagboeken van grote waarde. De bewerker koos het meest typerende ervan uit en gaf als enige commentaar een zeer gedetailleerd levensoverzicht, waardoor de lezer alle fragmenten in het juiste verband kan plaatsen.

ISBN 9789031502448 | Paperback | 198 pagina's | Spectrum | september 2008

Citaat van de dag

De meeste mensen jagen zo bezeten het geluk na, dat ze eraan voorbijlopen.

Søren Aabye Kierkegaard (1813-1855)

Deens filosoof, protestants theoloog en cultuurcriticus

Alles en iedereen in duizend-en-een tekeningen

een keuze uit de beste tekeningen van de afgelopen jaren

Peter van Straaten

Ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van Peter van Straaten op 25 maart 2005 is een nieuwe verzamelbundel samengesteld. In deze derde reuzenpaperback Alles en iedereen in duizend-en-een tekeningen laat Van Straaten op volstrekt unieke wijze weer veel Hollands leed zien. Een meer dan royale keuze uit Van Straatens beste werk van de afgelopen jaren.

Pieter Verhoeff maakte een documentaire over Peter van Straaten, Een gelukkige hand, waarin fragmenten worden nagespeeld uit zijn Agnes-feuilleton, met Pierre Bokma, Renée Fokker en Hans Kesting. De documentaire ging op 24 maart 2005 in première gaan en was ook op televisie te zien.

Van Straatens werk wordt gekarakteriseerd door de wat krasserige wijze van tekenen, waarbij de arcering een belangrijke rol speelt. In zijn vroege werk werd hij vooral beïnvloed door Ronald Searle en inhoudelijk zijn er overeenkomsten met Jo Spier. Ook de levensschetsen van Simon Carmiggelt tonen een sterke verwantschap met Van Straatens werk. Vaak maakt hij tekeningen op één thema, zoals een erotische serie of de reeks ‘Het Literaire Leven’ die in Vrij Nederland staat.

Een bijzondere plaats in zijn oeuvre neemt de strip ‘Vader & Zoon’ in, die hij vanaf 1968 voor Het Parool tekende. Na zeventien jaar, circa vijfduizend afleveringen en zeventien albums stopte ‘Vader en Zoon’ in 1987. Vanaf 1988 tekent Peter van Straaten dagelijks een cartoon onder de titel ‘Het dagelijks leven’ voor Het Parool.

Peter van Straaten was getrouwd met kunstenaar Els Timmerman en woonde en werkte in Amsterdam. Hij overleed in december 2016, nadat hij enige weken ervoor voor de vijfde maal de Inktspotprijs voor de beste politieke tekening van het jaar kreeg uitgereikt.

ISBN 9789061697558 | Paperback | 256 pagina's | De Harmonie | april 2005

Citaat van de dag

Toekomst? Dat is iets van vroeger.

Peter van Straaten (1935-2016)

Nederlands cartoonist, striptekenaar en schrijver.

Ik gaf m'n vader ieder jaar een kalender van Peter van Straaten.

Z'n boeken over vader en zoon vond ik ook altijd leuk.

Op mijn trouwkaart stond een tekening van Peter van Straaten, iedereen vond het super.

Ben zelf ook nog steeds groot fan van Peter van Straaten, vooral Agnes vond ik leuk.

Dettie