Thema oktober 2019 - Een SCHANDALIG goed boek

Citaat van de dag

De held van een schandaal is eerder populairder dan die van een goede daad...

Peter Sirius (1858-1913)

Duits dichter

Een Haagse affaire

Marie-Charlotte Le Bailly

Een Haagse affaire brengt het tragische verhaal van twee rijke Haagse dames aan het eind van de Gouden Eeuw. Moeder en dochter droomden van een leven in de hoogste kringen, maar raakten verstrikt in financiële en amoureuze intriges. In het najaar van 1700 deed het Hof van Holland uitspraak in een schandaalproces tegen de rijke weduwe Sophia van der Maa. Zij zou haar dochter Sophia van Noortwijck hebben aangezet tot buitenechtelijke relaties met diverse heren.

Het verhaal van Sophia van Noortwijck geeft een verrassend inzicht in de Haagse society. Twee vrouwen die in de ogen van hun tijdgenoten niet wilden deugen en het slachtoffer werden van politieke machtspelletjes aan het Haagse Binnenhof. Aan de hand van procesdossiers en andere unieke bronnen over moeder en dochter schetst Marie-Charlotte Le Bailly in Een Haagse affaire tot in detail het leven van de Haagse elite. Maar ze heeft ook aandacht voor de sociale positie van moeder en dochter, de keuzes die zij rond 1700 als weduwe en ongehuwde moeder konden maken, de context van eer en schaamte en de politieke achtergronden. Hoe moeilijk was het voor vrouwen als Sophia en haar moeder om hun eer en reputatie hoog te houden?



Recensie

Sofia van Noortwijck (1673-1710) was jong, knap en erfgename van een rijke moeder wier geld vooral in stenen en obligaties zat. Het tweetal behoorde tot de Haagse jetset die leefde in een wereld van banketten, feesten en uitgaan. Maar ook van roddels, bedrog en duistere financiële praktijken. Over dit leven gaat 'Een Haagse affaire'.

Diverse heren maakten Sofia het hof. Ze raakte zwanger maar tot een huwelijk kwam het niet. Toen de getrouwde joodse bankierszoon met wie ze een liefdesrelatie onderhield, van malversaties werd beschuldigd, werden Sofia en haar moeder in zijn val meegesleurd. Het proces was het gesprek van de dag, vooral omdat ook corrupte ambtenaren werden aangeklaagd. Maar terwijl iedereen er met een boete van afkwam, bleef de moeder verstoken van de hulp van haar rijke kennissen. Ze kreeg levenslang omdat ze haar dochter had aangezet tot overspel. Sofia moest een fikse boete betalen. Maar erger was, dat ze uit haar sociale milieu werd verstoten. In straatliederen en schotschriften werd ze te schande gemaakt. Ook al trouwde ze nog daarna, haar eer was ze voorgoed kwijt.

Een goed geschreven geschiedenis over een uitzonderlijk goed gedocumenteerde strafzaak, die rond 1700 de Haagse gemoederen jarenlang bezighield. Met illustraties, eindnoten, literatuur en register.

R. van Vliet

ISBN 9789460036309 | Paperback | 256 pagina's | Balans | april 2013

Citaat van de dag

Je eigen schaamte ontdek je het eerst in de ogen van een ander.

Arthur Japin (Geb. 1956)

Nederlands romanschrijve

Indische jaren

Aya Zikken

'Een betere tijd dan de mijne om in te worden geboren en op te groeien tot oude vrouw, zou ik niet kunnen bedenken.

Mijn leven leek zich af te spelen tussen oude en nieuwe tijden. De primitieve romantiek van een panter die over het schoolerf sluipt was een onderdeel van die tijd. Maar ook de zakelijke nuchterheid van volgebouwde straten, strakke schoolgevels en leslokalen met computers heb ik kunnen meemaken.

Niet graag zou ik de bekoring hebben willen missen van dat witgekalkte kamponghuis op palen dat ons schoolgebouw werd of de rivier met enorme rotsblokken waar ik blootsvoets overheen sprong van steen op steen. Het blijft onvergetelijk maar, als je tachtig bent heb je genoeg van dat soort dingen en ben je blij met trapliften en de nieuwste internetsites.

Doordat alles altijd zo op de juiste tijd leek te komen, heb ik vertrouwen gekregen in het lot.

De vreemde gebeurtenissen die zich afspeelden in Tjisaroea liggen tussen de oude en nieuwe tijd in. Ik ken het nog half in de wildernis gelegen Tjisaroea en ik ken het Cisarua van nu met een oerwoud dat een safaripark is geworden.

Op een regenachtige dag, tijdens mijn laatste reis naar Indonesië, begon ik het Tjisaroea van toen te vergelijken met het Cisarua van nu.'

Recensie

Tegen de achtergrond van het vooroorlogse Java en zijn volk - dat aantrekt en afstoot - lijken menselijke relatieproblemen heel bizar. In een rustige stijl en in heldere, eenvoudige taal wordt hier een heel gevoelig verhaal verteld over een schandaal dat de relatie tussen de twee hoofdpersonen raakt.

Het is een chronologisch opgebouwd verhaal, dat niet alleen vaart maar ook sfeer en spanning bevat. Bepaalde aspecten van het koloniale leven komen in beeld.

Herkenbaar zijn de diverse personages, voelbaar is het heimwee van de schrijfster (1919) naar haar Indische jeugd. Die heimwee blijkt ook uit het mooie omslag met een typisch West-Javaans landschap.

Verzorgde opmaak, kleine druk.

G.T. Tjen-A-Kwoei

ISBN 9789045004549 | Paperback | 189 pagina's | Atlas Contact | juni 2004

Citaat van de dag

Wie je echte vrienden zijn bemerk je pas als je betrokken wordt bij een schandaal.

Elizabeth Taylor

Brits-Amerikaans actrice 1932-2011

Stond ik in de tweedehandsboekenwinkel...hé, een Haagse affaire? Dat ken ik ergens van. Meegenomen dus.