Beste leestafelaangezetenen,
Ik heb “De Voorlezer” in twee ru-kken uitgelezen.
Twee, omdat een andere muze me onderbrak.
Ik kon niet stoppen met lezen hetgeen voor iemand als ik
die gewoon is om bij elke (vers-)regel de ogen op te slaan,
of de wenkbrauwen te fronsen, niet evident is.
Ik heb niet veel verstand van romans of uitgestrekt plotrijk proza.
Als ik me niet vergis mag je dat zo snel lezen als je kan begrijpen.
Het is een intelligent en eerlijk boek, vind ik.
Zonder gemakkelijkheidsoplossingen.
Over een uiterst moeilijk onderwerp.
Ik hou veel van Duitsland.
En het boek werpt voor mij een verrassend licht op het verwerkingsproces van hun verleden.
Vooral het 1ste en 4de hoofdstuk van deel 3 vind ik openbarend.
Niet alleen helpt het de Duitse jeugd te begrijpen, maar álle kinderen van ouders.
De verhouding tot de ouders.
Het samenleesboek is een samenleefboek.
Je begrijpt je eigen kind-ouder relatie een beetje meer, je begrijpt mensen een beetje meer.
En ik hou nu nog meer van Duitsland.
Het 6de hoofdstuk van deel 3, over haar handschrift, schittert er ook bovenuit, vind ik.
Het boek werkt zeer hard naar een einde toe, helt sterk af.
(Zoals Marai’s “gloed”, in het Hongaars “gloeiende as” of zoiets,
dat ook over het intens verwerken van het intens verleden gaat.)
Dat is riskant natuurlijk, maar het ontgoochelt uiteindelijk niet.
(Ik vind hem niet dezelfde dichtheid hebben als Marai, en niet zo “wijs”, maar het einde van Esthers erfenis ontgoochelt daarentegen wel een beetje.)
Maar in het hoofdstuk van de lafheid : deel 2, hoofdstuk 16, een bevreemdend stukje over zijn eigen lafheid, mis ik zijn knappe zelfobserverende kommentaar.
En het boek geeft me soms de schijn van een indruk dat er excuses (of verzachtende omstandigheden) bestaan om uitroeiingskampbewaker te zijn,
of om mensen door je passiviteit levend te laten verbranden.
Al lijden onmondigen aan vreselijker en vleselijker stiltes dan kluizenaars.
Ziezo nu heb je mijn gedacht.
g
PS
Of ik het vlug zou herlezen weet ik niet,
de vondsten en flitsen staan misschien iets te ver van elkaar af voor een verzenminnaar.
Van Marai wil ik vlug meer lezen.