Jan Siebelink - Knielen op een bed violen

Misschien is het goed om een bijbeltekst te geven. Wellicht begrijp je dan wat ik bedoel met het leven naar de wet en naar het evangelie. Er zijn overigens meer teksten in de Bijbel die hierover gaan; je vindt ze uiteraard in het Nieuwe Testament.

Galaten 2:15-21

Rechtvaardig voor God door het geloof in Jezus Christus

15 Hoewel wij Joden van geboorte zijn en geen zondaars uit andere volken, 16 weten we dat niemand als rechtvaardige wordt aangenomen door de wet na te leven, maar door het geloof in Jezus Christus. Ook wij zijn tot geloof in Christus Jezus gekomen om daardoor, en niet door de wet, rechtvaardig te worden, want niemand wordt rechtvaardig door de wet na te leven. 17 En in ons streven om door Christus rechtvaardig te worden, blijkt dat wijzelf ook zondaars zijn. Betekent dit dat Christus dus in dienst staat van de zonde? Natuurlijk niet. 18 Maar wanneer ik weer aanneem wat ik had verworpen, maak ik van mezelf opnieuw een overtreder. 19 Want ik ben gestorven door de wet en leef niet langer voor de wet, maar voor God. Met Christus ben ik gekruisigd: 20 ikzelf leef niet meer, maar Christus leeft in mij. Mijn leven hier op aarde leef ik in het geloof in de Zoon van God, die mij heeft liefgehad en zich voor mij heeft prijsgegeven. 21 Ik verwerp Gods genade niet; als we door de wet rechtvaardig zouden kunnen worden, zou Christus voor niets gestorven zijn.

à Kempis is vaak uitgelegd, maar zijn reformatorische geschriften zijn wel duidelijk. Reformatie betekent letterlijk verandering. Dat is wat hij teweeg wilde brengen. Ook in die tijd was er sprake van securalisatie en à Kempis wilde een serieuze poging doen om alle ketterijen in de kiem te smoren en uit te leggen waarom en hoe je in navolging van Christus moet leven. Vandaar dat het boek ook 'Imatio Christi' is getiteld, wat betekent: 'In navolging van Christus'.

De vraag of Hans écht geloofde is naar mijn idee niet onbelangrijk. Maar juist door het gezicht kreeg hij zekerheid. Ik denk dat hij een diep geworteld geloof had omdat hij in de overtuiging leefde God gezien te hebben. Immers: God gaf hem de opdracht een discipel te zijn. Dat moest hij verwezenlijken, net zoals Saulus die van zijn ezel werd gemieterd en een fel licht zag.

Ik heb dit boek nog niet gelezen, maar op de vraag of je iets van een schrijver moet weten om het geschrevenen te kunnen begrijpen moet ik alvast reageren. Helga Ruebsamen..zij heeft behalve haar boeken, ook een leven bijeen gefantaseerd (beweert haar familie).

Hoe kun je een schrijver nog vertrouwen na zoiets?

Ik denk dat ik dus niets meer wil weten van een schrijvers persoonlijke leven. Ik wil geen verbanden meer leggen tussen "zelf meegemaakt" en fictief..

Marjo schreef : Ik heb dit boek nog niet gelezen, maar op de vraag of je iets van een schrijver moet weten om het geschrevenen te kunnen begrijpen moet ik alvast reageren. Helga Ruebsamen..zij heeft behalve haar boeken, ook een leven bijeen gefantaseerd (beweert haar familie).

Hoe kun je een schrijver nog vertrouwen na zoiets?

Ik denk dat ik dus niets meer wil weten van een schrijvers persoonlijke leven. Ik wil geen verbanden meer leggen tussen "zelf meegemaakt" en fictief..

Frits Bernard Hotz is ook zo'n geval en wonderlijke wijze is er een relatie tussen hem en Ruebsamen. Wat is de waarheid? Vermoedelijk komen we daar nooit achter. Toch vind ik het uiterst interessant om in hun biografiën te duiken (wat me ook weer bij Maarten 't Hart brengt en... bij Siebelink). Ze heeft die verhalen (overigens een vorm waar ze beiden uiterst bedreven in waren) niet voor niets geschreven, en Hotz ook niet. Sommige verhalen zijn zo veelzeggend: je kunt ze op zichzelf lezen maar in de wetenschap van voorvallen uit het leven van Ruebsamen dan wel Hotz ontsluit zich een wereld van list en bedrog maar ook van liefde en vertrouwen.

Dat wéét je dan toch niet: of het list en bedrog, dan wel liefde en vertrouwen is? Je kan een schrijver juist omdat hij/zij schrijver is niet meer op het geschreven dan wel gesproken woord geloven. Zoals je bij een acteur ook niet kunt weten of hij buiten het toneel/ de film misschien ook niet altijd acteert.

Marjo schreef : Dat wéét je dan toch niet: of het list en bedrog, dan wel liefde en vertrouwen is? Je kan een schrijver juist omdat hij/zij schrijver is niet meer op het geschreven dan wel gesproken woord geloven. Zoals je bij een acteur ook niet kunt weten of hij buiten het toneel/ de film misschien ook niet altijd acteert.

Dan neem je biografen ook niet serieus. Een schrijver heeft, net zoals een acteur of een brandweerman, ook een leven naast zijn werk. Dat dit nogal eens in elkaar overloopt is verre van vreemd: je put inspiratie uit het leven. Schrijven is observeren en dat kan binnen persoonlijke kring of ver daarbuiten. Juist dat maakt een biografie zo interessant voor mij. Welke invloed heeft het leven van de schrijver op zijn werk gehad en kunnen wij zijn werk begrijpen door zijn leven te bekijken. In het geval van Gerrit Achterberg zie ik zijn gedichten onlosmakelijk met zijn leven. Veel gedichten had hij niet kunnen schrijven als hij niet had meegemaakt wat hij heeft meegemaakt. Dat maakt mij ook een voorstander van de filosofie van Adorno: over de verbeelding van het kwaad. Zonder ervaring is het juist ongeloofwaardiger. Hertmans vatte dit in een scherpzinnig beeld: je hebt een spiegel waarin je jezelf ziet. Tussen jou en de spiegel is een afstand (stel dat voor als de afstand tussen de lezer en het boek) maar de afstand in het spiegelbeeld is fictief; die bestaat niet (en stel je dat voor als de afstand tussen de schrijver en het boek, dat is de fictie. Los daarvan kun je teksten op zichzelf lezen, wat het heel ontvankelijk maakt en voor sommigen interessanter.

Biografen zijn een soort non-fictieschrijvers. Bij uitstek het soort schrijvers die niet hun persoonlijk leven mee mogen laten wegen, vind ik.

Ik neem biografen in zoverre serieus dat ik er van uit ga dat ze hun best doen het leven van degenen wiens biografie ze schrijven zo goed mogelijk te beschrijven, inderdaad zonder daar zichzelf bij te betrekken. De manier waarop ze dat doen zal best beïnvloed zijn door hun eigen leven, maar ze hebben zich te houden aan de feiten.

Ik heb "vertrouwen" in een gewone roman in zoverre dat het allemaal fictie is.

Je kunt nu na het voorval met Ruebsamen niet meer zeggen dat een schrijver dit of dat zo heeft gezegd "omdat hij of zij dit of dat heeft meegemaakt" .Alles is verzonnen, alles komt voort uit het brein van een schrijver, en je weet nooit meer zeker of het misschien op de waarheid berust. Dat doet voor mij niets af aan het genieten van lezen hoor, alleen aan het muggeziften achteraf.