PMotte: gelezen vanaf 2023 en reacties

Ik denk dat ik gewoon heel goed weet wat me zal bevallen, en weinig risico's neem als ik iets kies. Ik lees dan ook al heel lang. Ik geef vermoedelijk gemiddeld ook wat hogere scores dan sommige anderen. En ik vind altijd wel iets goed aan een boek.

In dit is het boek waardoor ik "Kunst uit de doeken" degradeerde van 5 dubbele duimen naar 4:

https://v112.nbc.bibliotheek.nl/thumbnail?width=320&uri=http%3A%2F%2Fdata.bibliotheek.nl%2Fggc%2Fppn%2F238926583&no-cover-image=false&token=45688e6d

Futurisme, door Giovanni Lista

Bespreker: Peter Motte, 590 woorden

Na "Kunst uit de doeken" was "Futurisme" door Giovanni Lista een uitstekende aanvulling, omdat het verder gaat waar het eerste boek stopt: het begin van de 20e eeuw. Het futurisme heeft een voorgeschiedenis die wel vroeger begint. De richting steunt sterk op de Italiaan Marinetti, die voortbouwde op de politieke toestand na het Risorgimento, de periode van de eenmaking van Italië die begon in 1820 en voltooid werd in 1870.

Marinetti wou de Italiaanse kunst doen aansluiten bij de moderne tijden. Italië, vond hij, steunde te veel op zijn glorieuze artistieke verleden, het was een museum geworden. Hij wou meer aandacht voor de nieuwe tijd, en werd een fel verdediger van de avant-garde. Hij gaf het een stevige theoretische onderbouwing in meerdere manifesten waarbij hij het futurisme telkens op een ander aspect van kunst en maatschappij toepaste. Een van de verdiensten van het boek "Futurisme" is dat het sommige van die manifesten integraal heeft afgedrukt. We moeten dus niet alleen maar op Lista's interpretatie van het verschijnsel vertrouwen.

Dat betekent niet dat "Futurisme" vooringenomen overkomt. Lista heeft de zaak grondig behandeld. "Futurisme" was niet alleen een kunstrichting, maar had ook politiek-sociale bedoelingen. Daardoor kwam de beweging na de machtsovername door Mussolini in de problemen. Ze probeerden te blijven doorwerken door politiek neutraal te worden, maar dat leverde hun het verwijt op dat ze meeheulden met het fascisme. Helemaal correct was dat echter niet. Trouwens is het verstoppertje spelen niet altijd gelukt, zeker nadat Hitler - met wie Mussolini banden ontwikkelde - tijdens een toespraak alle avant-garde "ontaarde kunst" noemde.

Dat de futuristen zich beperkten tot kunst en design, en zelfs kleding, gebruiksvoorwerpen en recepten ontwikkelde - allemaal uiteengezet in die essay - hielp niet meer: hun afwijzing van overgeleverde kunst en Marinetti's sterke voorkeur voor avant-garde om de avant-garde, was voldoende om te worden veroordeeld.

Het essay "Futurisme" wijst niettemin op de tekortkomingen van het Futurisme en Marinetti en zijn aanhangers, maar ook op het feit dat ondanks Marinetti's centrale positie er velen zich door hem lieten inspireren maar toch hun eigen gang gingen. Door zijn bezieling en overgave ontwikkelde de richting zich echter snel, en lijkt het soms een groepering van verschillende stijlen te zijn. Lista behandelt ook de verspreiding van het Futurisme buiten Italië. Marinetti heeft zich immers nooit tot het schiereiland beperkt, en tijdens de fascistische periode was het ook in het buitenland dat hij nog het meest uiting bleef geven aan zijn opvattingen, al werd hij daar niet altijd meer goed ontvangen door zijn banden met Musollini. Niettemin kan Lista in "Futurisme" een enorme opsomming geven van landen en kunstenaars die het Futurisme volgden. Er is geen cultuur onaangeroerd gebleven. De indruk wordt zelfs gewerkt dat de avant-garde het Futurisme was, al klopt dat niet helemaal: Impressionisme ontstond buiten Italië vóór Marinetti het Futurisme lanceerde, en dat gold ook voor enkele andere richtingen. Niettemin is het een feit dat de activiteit en de invloed van het Futurisme indrukwekkend waren, want in dit boek niet alleen door het soms abstracte essay van Lista wordt uiteengezet, maar ook door de reproducties van schilderijen, beelden, kostuums, architectuur, affiches, gebruiksvoorwerpen en zelfs van een recept van de futuristen. Wie iets over het Futurisme wil weten, kan om dit boek niet heen. De enige manier om beter te doen, is een overzichtstentoonstelling bezoeken.

Futurisme, Giovanni Lista, 2002, Kerkdriel, Librero, geïllustreerd in kleur, met bibliografie, oorspr. Le futurisme, vertaling uit het Engels: Ronald Kuil, paperback, 30 x 24,5 x 1,8 cm, 207 p's, isbn 9057642131

maandag, 11 december 2023

(use by AI not permitted, gebruik door AI niet toegelaten)

Mag ik jouw beschrijvingen op de site zetten Peter?

Dettie

Dettie schreef : Mag ik jouw beschrijvingen op de site zetten Peter?

Dettie

Jazeker.

Vertalen, een eerste kennismaking, door H.W. Hollander

Bespreking: Peter Motte, 570 woorden

Ter inleiding een citaat:

In de tweede plaats wordt de computer als tekstverwerker gebruikt. Steeds meer vertalers typen hun vertaling rechtstreeks op een tekstverwerker. Of anders laten ze die, in geschreven vorm of op een magneetband (cassetteband) gedicteerd, door typistes intypen. Via het toetsenbord verschijnt de getypte tekst op een beeldscherm en kan zo nodig direct en zonder veel moeite gecorrigeerd worden. De tekst wordt tegelijk in een geheugen (meestal een diskette, een klein schijfje) opgeslagen, en kan door de vertaler worden opgeroepen wanneer hij maar wenst. Hij kan dan de vertaling nog eens rustig doorlezen, en met behulp van de toetsen op het toetsenbord correcties aanbrengen, woorden of zinnen uitwissen of toevoegen, de indeling wijzigen, enz. Tenslotte zorgt een printer, een soort automatische typemachine, ervoor dat de vertaling of een gedeelte ervan op papier komt. Deze werkwijze is erg efficiënt: het bespaart tijd en geld, en als eindproduct geeft men een 'schone' tekst, verf die eventueel, na toevoeging van de benodigde aanwijzingen van de zetter, gemakkelijk gezet en gedrukt kan worden. (p. 95 - 96)

Uit bovenstaand citaat blijkt duidelijk dat het boekje "Vertalen, een eerste kennismaking" door H.W. Hollander ondertussen verouderd is. Technieken die we tegenwoordig als vanzelfsprekend en bijna intuïtief ervaren, had hij nog heel gedetailleerd uitgelegd. Je kunt moeilijk niet lachen als hij vermeldt dat toetsen op het toetsenbord staan.

Is de rest van het boekje daardoor te vergeten? Het moet worden toegegeven dat het vooral gered wordt door het tiende hoofdstuk: "Een voorbeeld tot lering en vermaak". Daarin behandelt hij de geschiedenis van de Bijbel vertalingen. Daaruit blijkt ook duidelijk dat H.W. Hollander echt een Hollander is, want behalve de eerste vertalingen uit het Hebreeuws, Grieks en Latijn, heeft hij het vooral over de activiteiten van de Nederlandse Bijbelvertalers. Dat neemt niet weg dat het een interessant hoofdstuk is. Dat de Bijbel een bekend onderwerp is voor H.W. Hollander blijkt ook uit zijn boek “Spectrum van Bijbelvertalingen”: een uitvoerige kennismaking met de variëteit aan vertalingen van de Bijbel die in Nederland voorhanden is. En dat is zelfs maar een van de vele boeken en artikelen die hij over Bijbelvertalingen schreef. Buiten bibliografische gegevens hebben we spijtig genoeg geen biografische informatie gevonden. Als iemand die heeft, zouden we graag hebben dat het in de commentaren wordt vermeld.

De andere hoofdstukken daarentegen zijn een beetje te veel inleiding om voor iedereen boeiend te zijn. Dat veroorzaakt ook wel wat woordomhaal. De flaptekst vermeldt dat het werkje vooral gaat over de praktijk, en dat aan de hand van veel voorbeelden de auteur de aspirant-vertaler vertrouwd maakt met mogelijkheden en moeilijkheden van het vertaalwerk. Het klopt dat het op de aspirant is gericht, maar niet echt dat er "veel voorbeelden" in staan. Het boek heeft vooral een theoretische uiteenzetting over wat vertalen is, gebaseerd op een communicatietheorie over de zender en de ontvanger van de tekst. En die theoretische uiteenzetting wordt inderdaad gestaafd met voorbeelden. Maar gericht op de praktijk kun je het niet echt noemen, tenzij je zou stellen dat de beknopte bibliografie en de adressen in de lijst met praktische informatie achteraan de beginner kunnen helpen om zijn weg te vinden.

Vertalen, een eerste kennismaking, door H.W. Hollander, 1988, Utrecht, Het Spectrum, Prisma pocket 2670, met Beknopte bibliografie, Praktische informatie (verenigingen, opleidingen, vertaalprijzen), register, pocket, 18 x 11 x 1 cm, 118 p's, isbn 9027421927

maandag, 11 december 2023

https://dialnet.unirioja.es/recursos/imagen?entidad=REVISTA&tipo_contenido=93&revista=1655

Mijn 34e boek dit jaar, en - nog belangrijker voor mij - nu zijn er nog maar 100 ongelezen boeken op mijn NTL. Er is dus goede hoop dat ik mijn stapel toch ooit eens uit krigj. :lol:

Cahiers internationaux de symbolisme, numéros 92-93-94 (1999): théorie et pratique de la traduction III, la traduction littéraire, l'atelier du traducteur, door diverse auteurs

"Cahiers internationaux de symbolisme" is een tijdschrift, maar in 1999 gaven ze drie nummers uit als één boekwerk over het thema Literair vertalen. Sommige artikelen zijn best wel boeiend, maar het lijdt aan herhaling en sommige auteurs willen wel eens zelf de literator uithangen, en schrijven storend lyrisch over hun onderwerp. De vertalers willen zich ook nogal eens te veel op de voorgrond dringen. Na de thema-artikelen volgen enkele typische bijdragen voor het tijdschrift, waaronder essyas, biografietjes over de schrijvers van de bijdragen, en drie degelike recensies.

De bundel dateert al van 1999, en ik vermoed dat ik hem in 2000 kocht, want de prijs erop is nog in Belgische frank. Ik schafte hem waarschijnlijk aan tijdens een bijeenkomst van vertalers. Hij lag hier sindsdien ongelezen. Het was dus echt wel tijd dat ik hem soldaat maakte.