Op gespannen voet
Tsitsi Dangarembga
Op gespannen voet is de eerste Engelstalige roman geschreven voor een Zimbabweaanse vrouw. Tsitsi Dangarembra (1959) won er in 1989 meteen de prestigieuze Commonwealth-prijs mee. ‘Er zijn veel fantastische Afrikaanse romans door mannen geschreven. Op gespannen voet is dé door een vrouw geschreven roman waarop we gewacht hebben. Een heel goed boek waarvan ik zeker ben dat het een klassieker wordt.’ (Doris Lessing)
Op gespannen voet speelt zich af in de jaren zestig, twintig jaar voor de onafhankelijkheid, toen Zimbabwe nog als Rhodesië op de wereldkaart stond. Het boek verbeeldt op ontroerende wijze de ervaring van ‘tussen twee werelden’ te moeten leven vanuit het wisselend perspectief van vier vrouwen: Tambudzai en haar moeder, die vanuit een lokale, dorpse achtergrond greep proberen te krijgen op zichzelf en de veranderende omgeving, en Nyasha en haar moeder, die vanuit een geschoold, verwestelijkt milieu uiteindelijk hun antwoord zoeken op dezelfde levensvragen. Door hun groeiende vriendschap verdiept zich hun inzicht in de maatschappelijke problematiek van hun land, in de positie van de vrouw, en in zichzelf.
Recensie
In deze sterke psychologische roman, in 1989 bekroond met de Commonwealth-prijs, brengt de 34-jarige schrijfster uit Zimbabwe de stroomversnelling in beeld die haar land in de jaren '60 doormaakte. Het hele gebeuren wordt verteld via de lotgevallen van vier vrouwen: een plattelandsvrouw die de vernieuwingen met argusogen volgt, haar dochter Tambudzai die kost wat kost vooruit wil en naar een westerse school gaat, hun nichtje Nyasha die in Groot-Brittannië opgroeide en niet meer kan aarden in Zimbabwe en Nyasha's moeder, verwesterd, geschoold, maar op haar manier slachtoffer van haar omgeving.
Prachtig weeft de schrijfster tussen deze vier figuren een netwerk van relaties uit, opposities en overeenkomsten, ambivalent, rijk geschakeerd, een schitterend antwoord op het westerse stereotiepe beeld van dé Afrikaanse vrouw. Het verhaal heeft een universele dimensie en kan een brede lezersgroep boeien. De schrijfster hanteert een krachtige, beeldende stijl en de compositie is heel doordacht. Met een informatief nawoord dat het werk in een verklarende context plaatst.
(Biblion recensie, Marita de Sterck.)
ISBN 9789062653652 | Paperback | 258 pagina's | Uitgeverij In de Knipscheer | juni 2002