Thema maart 2017 Met HANDEN en VOETEN (o.a. in de titel)

Vissen hebben geen voeten

Jon Kalman Stefánsson

‘Vissen hebben geen voeten' van Jon Kalman Stefánsson gaat over Ari, opgegroeid in Keflavik, een stadje dat in IJslands donkerste regio ligt. Na publicatie van twee dichtbundels en romans, en na het breken met zijn gezin, verhuist hij naar Denemarken. Voor zijn stervende vader keert hij twee jaar later terug naar het ruige landschap in het zuidoosten van IJsland.

Dit is het startpunt van een verhaal dat de hele twintigste eeuw omspant: van de liefdesgeschiedenis van Ari’s grootouders tot Ari’s aankomst op de luchthaven van Keflavik. In zijn kenmerkende poëtische en filosofische stijl rijgt Stefánsson in 'Vissen hebben geen voeten' prachtige menselijke geschiedenissen aaneen, vol liefde, verlies, geweld en met op de achtergrond een zee vol vissen waarop niet gevist mag worden.

Recensie

Deze tiende roman van deze IJslandse auteur (1963) sluit aan bij de door H. Laxness ingezette romancultuur: vertrek van en terugkeer naar het eiland en het terugverlangen naar een verdwenen leven. Hoofdpersonage is de veertiger Ari die na een jarenlang leven in Denemarken huis en haard halsoverkop verlaat en terugkeert naar zijn geboorteplaats Keflavik, de ‘donkerste plaats op aarde’. Ooit was Keflavik een levendige plaats met een Amerikaanse vliegbasis en een bruisende vissershaven.

In een zeer poëtische taal wordt nostalgisch via een alter ego teruggekeken op Ari’s jeugd en het leven van zijn ouders. Vaak wordt de verhaallijn onderbroken door passages over nog eerdere generaties, bijvoorbeeld over Ari’s grootouders Odd en Margaret die elkaar in het barre noorden van IJsland leerden kennen en van elkaar gingen houden. De fascinerende, maar niet gemakkelijk opgebouwde roman vraagt om uiterste concentratie van de lezer.

G. Brandorff

ISBN 9789041426185| Paperback | 343 pagina's | Ambo Anthos | februari 2015

Citaat van de dag

Hij kon heel goed met zijn handen uit de voeten

Gerrit Komrij

Vissen hebben geen voeten is genomineerd voor de Europese literatuurprijs. Van mij mag het winnen!

Ik wou uw voeten wel soenen

Annemieke Houben

‘Mijn Heer, ghy zijt veel te wel-spreeckend om verlieft te zijn!’ moppert een briefschrijfster in 1651. Maakt ware liefde de meest eloquente sprekers tot stamelende idioten? Of geeft liefde de woorden juist vleugels? De schrijvers van de liefdesverklaringen in dit boek hebben één ding gemeen: de vurige wens de geliefde te overtuigen van de onontkoombaarheid van hun liefde. Middeleeuwse ridders sturen perkamenten brieven naar hun ‘scone joncfrouwe’ en een achttiende-eeuwse klerk krabbelt stoute kusjes op het laatste stukje papier dat hij ’s avonds kan vinden. Op kostscholen wisselen smoorverliefde meisjes heimelijk briefjes uit, dichters schrappen woorden of struikelen over superlatieven, en in de Tweede Wereldoorlog worden op onderduikadressen tedere woorden aan het papier toevertrouwd.

Ik wou uw voeten wel soenen laat op verrassende wijze zien hoe verliefden het onzegbare in woorden proberen te vangen. De mooiste liefdesverklaringen van de middeleeuwen tot nu, van Jacob Cats en Willem Kloos tot Judith Herzberg en Rutger Kopland.

Recensie

Bloemlezing met Nederlandstalige liefdesbrieven en liefdesgedichten vanaf 1500 tot heden. In de inleiding vertelt samensteller Annemieke Houben iets over de literaire motieven en de kenmerken van de liefdesbrief. Maar de lezer moet zich volgens haar allereerst vermaken bij het lezen van al die serieuze, ondeugende en smachtende liefdesverklaringen.

Houben put vooral uit de literatuur, haar vakgebied: van zestiende-eeuwse anonieme auteurs komt zij via bekende namen als Bredero en Bilderdijk uit bij hedendaagse dichters als Ingmar Heytze en Hagar Peeters. Verrassend daartussen zijn de briefjes van gewone mannen en vrouwen die hun liefde verklaren zonder hulp van de muzen.

Uit de achttiende eeuw stamt een brief van een homoseksuele man: zijn vriend heeft hem verlaten voor een jonge minnaar (let wel, in die tijd stond nog de doodstraf op homoseksualiteit). De vrijpostige verleidingsbrief van zanger Jean-Louis Pisuisse is de kers op de taart!

Annemieke Houben (1981) studeerde historische letterkunde. Zij kreeg de Gerrit Komrij-prijs voor haar bloemlezing 'Vieze liedjes uit de 17e en 18e eeuw' (2014).

L. Torn

ISBN 9789400404328 | Paperback | 272 pagina's | Thomas Rap | april 2016

Citaat van de dag

En dan strooi ik heus wel zout voor je voeten.

Wat heeft het nu voor zin om zo maar

dood te willen gaan als ik er toch ook nog ben?

Ted van Lieshout

Fragment uit gedicht: Zeventig jaar verschil

Bundel: Och ik elleboog me er wel doorheen

Gisteren een drukke dag gehad o.a. met de nieuwe site dus geen nieuw themaboek geplaatst.