Thema januari 2017 - Boeken met een lucht(je)

Zo te lezen (als je googled) is hem dat, haha!

Stinkend juffertje en duivelskruid

Volksnamen van planten

Har Brok

Stinkend-juffertje en duivelskruid zijn volksnamen voor het afrikaantje en de lisdodde. Niet alleen deze, maar vele duizenden van dergelijk namen maken deel uit van de volkstaal en de dialecten in Nederland en Nederlandstalig België. De regionale verschillen in benamingen zijn groot, zelfs waar het om dezelfde planten gaat.

In deze uitgave wordt die variëteit gedemonstreerd aan de hand van bekende planten: lisdodde, paardebloem, afrikaantje, fuchsia, oostindische kers, lelietje-van-dale, knopkruid en sleutelbloem of primula. Door middel van taalkaartjes wordt een geografisch en historisch inzicht gegeven in de volksnamen die zij dragen.

De enorme rijkdom aan plantennamen is vanaf februari 2006 zichtbaar op internet. De Website PLAND omvat haast een kwart miljoen gegevens, die de hele twintigste eeuw bestrijken: van aambeienplant en naakte-meisjes tot schuddekopjes en zwijntjesgras. Alles bijeen ruim 15.000 verschillende benamingen, die zelfs in een superdikke Van Dale nog grotendeels zouden ontbreken.

ISBN 9789053568842 | Paperback | 96 pagina's | Amsterdam University Press/Meertens Istituut | maart 2006

Citaat van de dag

Er zijn ondeugden die een geur van grootheid bezitten, zoals er deugden zijn die stinken naar middelmatigheid.

Etienne Rey (1879-1965)

Schrijver

Waar de lucht de zee raakt

Thrity Umrigar



Sera Dubash is een welgestelde vrouw uit de hoge parsi-kaste in Bombay. Haar huishoudster Bhima is van beduidend lagere komaf. Ondanks hun verschil van afkomst ontstaat er tussen Sera en Bhima toch een sterke band. Tenslotte zijn ze allebei vrouwen, en delen ze veel levenservaring.

Maar dan doet zich een groot en pijnlijk probleem voor, dat hun vriendschap in gevaar brengt. De twee families komen tegenover elkaar te staan, en Sera staat voor de keus: is zij loyaal aan haar vriendin, of aan haar familie?

Thrity Umrigar, de schrijfster van deze levendige, krachtige roman, is zelf opgegroeid in Bombay en kan als geen ander vertellen hoe het is om als vrouw te leven in de moderne Indiase maatschappij. Met haar meeslepende vertelstijl trekt zij de lezer het verhaal binnen, een wereld in waar de kleuren, geluiden en geuren van India bijna te zien, te horen en te ruiken zijn.

Recensie

Bhima, uit een sloppenwijk, werkt in het huishouden van Sera in Bombay. Beide weduwen zijn gescheiden door afkomst, educatie en welstand, maar hebben een goede verstandhouding opgebouwd, iets dat in het hierarchische India uitzonderlijk is. Sera behoort tot de kleine welvarende Parsi gemeenschap, evenals schrijfster Thrity Umrigar, die blijkt geeft van een groot menselijk gevoel en niet gehinderd lijkt door remmende conventies, vooroordelen en sociale taboes.

In het verhaal speelt nog een derde vrouw een hoofdrol, de 17-jarige wees Maya, die door haar grootmoeder Bhima wordt opgevoed. De ongewenst zwanger geraakte Maya wordt geaborteerd; ogenschijnlijk wordt een probleem opgelost maar het leidt een onverwachte situatie in waarin een man centraal staat bij het uiteenspatten van oude vriendschapsbanden.

De journalistieke ervaring van Umrigar blijkt uit de vlotte en ongekunstelde stijl. Gevoelige roman over vrouwenvriendschappen, gesitueerd in Bombay maar universeel qua thema. Kleine druk.

B.C. Meulenbeld

ISBN 9789063052256 | Paperback | 312 pagina's | Archipel | maart 2006

Vertaald door Caecile de Hoog

Het jaar begint goed... citaat vergeten...

Dettie

Avondlucht

Silvio D'Arzo

De nevel stijgt op van de velden, de heuvels rondom werpen paarse schaduwen. Melancholiek kijken een oude moeder en haar zoon uit over het schemerige dal onder hun buitenhuis. Alles ziet er nog hetzelfde uit, toch is er in de loop der tijd veel veranderd. Haar zoon probeert haar gerust te stellen en maant haar weg te gaan bij het raam en de ongezonde avondlucht. Maar zij weet: dat is zo langzamerhand de enige lucht die bij haar past.

Of het nu gaat om een soldaat die gedwongen wordt tot een onmenselijke daad, een oude vrouw die zich in een flits realiseert dat haar huwelijk voorbij is, of twee broertjes die de komst van een derde broer proberen te voorkomen: de verhalen van Silvio D'Arzo laten een diepe indruk na door de subtiele, onnadrukkelijke wijze waarop dilemma's aangaande leven en dood met een minimum aan woorden invoelbaar worden gemaakt.

'Avondlucht' werd door de vertaalsters Pietha de Voogd en Mieke Geuzebroek samengesteld uit het nagelaten werk van D'Arzo. Deze verzameling nooit eerder vertaalde verhalen geeft een schitterend beeld van deze te jong gestorven meester van de Italiaanse literatuur.



Recensie

Silvio d'Arzo werd in 1920 geboren in Reggio Emilia en overleed in 1952 aan leukemie. Hij was leraar aan een middelbare school en kende een teruggetrokken bestaan. Hij is auteur van een klein oeuvre, dat door literatuurkenners geapprecieerd wordt. Hij schreef ook kinderboeken. Zijn bekendste werk is “Andermans Huis”, postuum uitgegeven en in 2007 in het Nederlands vertaald.

In “Avondlucht” werden een zevental verhalen gebundeld. Een bedrukkende, melancholische sfeer beheerst de meeste verhalen. Het drama speelt zich af binnen een beperkte groep mensen: een familie, een groep soldaten, een koppel. Mensen kunnen niet communiceren, ze spreken een andere taal. Ze sluiten zichzelf af van de buitenwereld, men moeten vaak raden naar hun gedachten en motiveringen. Dikwijls staan ze voor een dilemma en worden ze gedwongen een onaangename beslissing te nemen. Welke die beslissing is, is vaak niet duidelijk. Op het einde van het verhaal blijf je soms met vragen zitten. Schrijnend is het verhaal over het oud vrouwtje wier wereld instort als zij met oude liefdesbrieven wordt gechanteerd. Kleine paperback; normale druk.

Bernard Huyvaert

ISBN 9789055151592 | Paperback | 95 pagina's | Van Gennep | november 2009

Vertaald door Mieke Geuzebroek Pietha de Voogd