Sofa aan zee
Gerrit Krol
De Russische Paul Kolodner en de Schot John Ax hebben niets met elkaar te maken. Eens zaten ze bij elkaar in hetzelfde vliegtuig naar Zuid-Amerika. De Rus is als fysicus verbonden aan de universiteit van Caracas, maar staat op wachtgeld. Vanaf zijn terras observeert hij zijn mooie onderbuurvrouw Zoraima met wie hij wel wat zou willen beginnen. Ax is salespromotor in Lima en draait filmpjes voor steeds eenzelfde groep ontheemde mensen. Zijn vriendin Bárbara gooit op een dag melk in zijn gezicht en vertrekt.
Beiden weten dat hun tijd in het warme continent afloopt. Ze weten dat ze er niet thuishoren, maar wat ooit thuis was zal dat bij terugkeer ook niet meer zijn. Ze leven bij de dag in een even aangename als uitzichtloze positie.
Sofa aan zee is toch geen somber boek. Tussen de Rus en de Schot plaatst Krol een bonte stoet personen, die de mannen met elkaar verbindt. Door Krols rake observaties en zijn heldere theorieën over liefde en leven wordt het een ontroerende en geestige overpeinzing van het menselijk bestaan. De sofa op zee verbeeldt daarbij een van de mooiste fantasieën.
Recensie
Dit verhaal is een bewerking van 'De laatste winter' uit 1970, de levensgeschiednis van Kolodner en Ax. Pas in deze bewerking vond Krol een bevredigend slot. Beide mannen zijn ontevreden met hun bestaan. De een woont in Caracas, de ander in Lima. Onwetend van elkaars bestaan reisden zij vijftien jaar eerder in hetzelfde vliegtuig naar Zuid-Amerika.
Krol vertelt twee verhalen door elkaar. Hij volgt Kolodner en Ax en de personages die in hun leven een rol spelen, zonder dat beiden, anders dan heel indirect, met elkaar in aanraking komen. Pas in het laatste hoofdstuk wisselen Ax' liefje voor een nacht en Kolodner aan de reling een paar woorden.
Krol toont dat er 'meer mogelijkheden zijn dan werkelijkheid in deze wereld, die (...) alleen maar uit werkelijkheid bestaat'. Het is weinig Nederlandse schrijvers gegeven zo diep in het drama dat menszijn is, af te dalen als Gerrit Krol. Maakt zijn werk op het eerste gezicht een koele, afstandelijke, rationele indruk, wie tussen de regels door wil lezen weet wel beter. Dit verhaal met schitterende overpeinzingen is er een voorbeeld van.
Normale druk.
(Biblion recensie, Gerard Oevering)
ISBN 9789021470337 | Paperback | 91 pagina's | Querido | oktober 2005