Thema september 2015 - 'Schoolse' lectuur (thema in en rond SCHOOL)

De scholen zijn weer begonnen... berdine zocht boeken die met alles over en rondom school te maken hebben...

Dettie

School aan de grens

Géza Ottlik

De schilder Benedek Both (Bebe) blikt terug op de periode die hij dertig jaar eerder, in de jaren twintig van de 20e eeuw, als tienerjongen doorbracht op een militaire school aan de Noord-Hongaarse grens. Hij beschrijft het leven van hem en zijn klasgenoten gedurende de tijd die ze hier doorbrachten: de vriendschappen die ze smeedden, het onderlinge getreiter, de tucht en discipline die ze werd opgelegd en het eeuwige gevecht tegen de eentonigheid van dit bestaan.

In deze bijzondere Bildungsroman krijgen de hoofdpersonen tevens te maken met de gebruikelijke problemen die het volwassen worden met zich meebrengt. De ik-verteller gebruikt in eerste instantie het manuscript van zijn dode vriend Medve als richtlijn voor het weergeven van de gebeurtenissen, maar ofschoon hij dit geschrift aanvankelijk slechts van commentaar voorziet, neemt hij gaandeweg het verhaal helemaal over. Dit interessante vertelperspectief werpt de vraag op wie zich de zaken na al die jaren juist weet te herinneren.

Dit is de enige roman van Geza Ottlik (1912-1990); het boek wordt tot de meesterwerken van de Hongaarse literatuur gerekend. De roman verscheen al in 1959 en was direct een groot succes in Hongarije; deze Nederlandse vertaling is dus laat, maar welkom. Kleine druk.

Eszter Zinkstok

ISBN 9789028420205 | Paperback | 415 pagina's | Wereldbibliotheek | oktober 2003

Citaat van de dag

Eerste schooldag: Ik heb bijna gehuild. Ik keek de klas rond en ik was de enige die ik kende.

Wiet van Brockhoven

De tas van de leraar

Hiromi Kawakami

Tsukiko is achtendertig jaar en alleen. Voor de liefde, zo gelooft zij, is zij niet gemaakt. Dan ziet ze in een kroeg voor het eerst in twintig jaar Sensei, een leraar uit haar middelbareschooltijd, terug. Vanaf dat moment ontmoeten ze elkaar daar geregeld en gaan ze samen op paddenstoelenjacht, naar een feestje onder de kersenbloesems en naar een herberg op een eiland. Allebei zoeken ze elkaars toenadering, terwijl ze die op hetzelfde moment ontvluchten – Sensei door de herinneringen aan zijn vrouw, die hem jaren geleden verliet, en Tsukiko door afspraakjes te maken met mannen van haar eigen leeftijd. Terwijl de dagen rustig voortkabbelen, weten Sensei en Tsukiko echter het leeftijdsverschil te overstijgen en de droefheid in elkaars hart te verlichten.

In gevoelig proza en krachtig sprekende beelden vertelt Hiromi Kawakami over een ongebruikelijke liefde. Zelden is een opbloeiende liefde tussen twee mensen zo subtiel en tegelijkertijd zo indringend beschreven.

Recensie

De Japanse schrijfster (1958) weet in deze eerste in het Nederlands vertaalde roman op buitengewoon gevoelige wijze de ontluikende liefde tussen Tsukiko (een vereenzaamde vrouw van net geen veertig) en een gepensioneerde leerkracht te beschrijven. Allebei komen ze er gaandeweg achter dat ze meer gezamenlijke interesses en karaktertrekken hebben dan dat ze in eerste instantie aan zichzelf en aan elkaar hadden willen toegeven. Het tempo waarmee de liefde openbloeit, ligt ogenschijnlijk laag: Tsukiko en haar oudere geliefde hebben dan ook te veel meegemaakt om zich zomaar te laten meevoeren. Doch de subtiel opgezette spanningsboog en het gemak waarmee Kawakami de lezer laat inleven in Tsukiko's gevoelens, maken dat de roman leest als een trein. Existentiele twijfels, tegenstrijdige gevoelens en de gevolgen van jarenlange eenzaamheid worden op een integere, tedere en sobere manier onder woorden gebracht. Kawakami sneed als een volleerd chirurg alle ballast uit haar boek weg en hield enkel de essentie over - een geslaagde oefening in Japans minimalisme. Paperback; vrij kleine druk.

Jo Vanderwegen

ISBN 9789045015705 | Paperback | 192 pagina's | Atlas Contact | februari 2013

Vertaald door Luk van Haute

Citaat van de dag

De ware leraar beschermt zijn leerlingen tegen zijn eigen invloed

Amos Bronson Alcott

Het gym

Karin Amatmoekrim

De Surinaamse Sandra woont in een achterstandswijk. Ze gaat als enige uit haar wijk naar het zelfstandig gymnasium. Alles op 'het gym' is anders dan ze gewend is. Haar klasgenoten zitten op hockey, praten onverstaanbaar bekakt en hebben belachelijke namen als Jojanneke en Liselotte. Hoe moet Sandra omgaan met de kakkers die ze nu vrienden noemt? En wat moet ze doen met die ene klasgenoot die vastberaden is haar het leven zuur te maken? Sandra vecht voor een plek in een wereld waarin oude regels niet meer gelden en nieuwe regels volkomen onbegrijpelijk zijn.

Het gym is een briljant en schrijnend verhaal over de multiculturele kramp van Nederland, eindelijk eens van binnenuit en met ongelooflijk veel humor beschreven door een van Nederlands meest getalenteerde schrijvers.

Karin Amatmoekrim publiceerde eerder drie romans, die allemaal lovend werden ontvangen door de pers. Voor haar laatste roman Titus (2009) won ze de Black Magic Woman Literatuurprijs. Ze schrijft regelmatig voor nrc.next, De Groene Amsterdammer en de Volkskrant.

ISBN 9789044622256 | Paperback | 256 pagina's | Prometheus | oktober 2012

Vertaald door Luk van Haute