Thema juni 2015 - LICHT op boeken

In tijden van afnemend licht

Eugen Ruge

Op 1 oktober 1989 wordt de Oost-Duitse Wilhelm Powileit negentig jaar. Terwijl buiten de roep om vrijheid en democratie steeds luider klinkt en het niet lang meer duurt voordat de Muur zal vallen, eindigt de dag voor de inmiddels demente Wilhelm in grote chaos, wanneer de tafel voor het buffet met eten en al instort.

Zijn leven lang was Wilhelm overtuigd communist, net als zijn vrouw Charlotte. Terwijl zij in 1952 na jaren van ballingschap in Mexico terugkeren naar de DDR, probeert hun zoon Kurt na de oorlog zijn leven weer op te pakken en de herinneringen aan de verschrikkingen van de Russische goelag achter zich te laten. Hij en zijn vrouw Irina proberen met hun jonge zoon Alexander zo goed en zo kwaad als het gaat een bestaan op te bouwen in de DDR.

Zonder uitzicht op een zinvolle toekomst ontvlucht Alexander jaren later vlak voor de val van de Muur de DDR. Hij smaakt de geneugten van het Westen en probeert zijn ouders te laten zien dat het na Die Wende beter is, maar eigenlijk vindt ook hij nergens zijn geestelijke vrijheid.

Recensie

Het moet een belangrijke dag worden, de negentigste verjaardag van grootvader Wilhelm op 1 oktober 1989. Wilhelm was als jonge man voor de oorlog lid geworden van de communistische partij, moest tijdens de oorlog vluchten, woonde in Mexico, keerde na de oorlog terug met zijn vrouw Charlotte in de DDR. Vanuit verschillende perspectieven beschrijft de Duitse schrijver (1954) die verjaardag.

Zoon Kurt met zijn Russische vrouw Irina bereiden zich voor op die dag, kleinzoon Alexander is kort daarvoor naar het Westen gevlucht en niemand durft dit op de dag zelf aan grootvader Wilhelm te vertellen. Deze krijgt weer een belangrijke orde van de Partij. Zijn vrouw Charlotte is in verlegenheid gebracht, zoon Kurt is niet blij, en Irina probeert haar verdriet weg te drinken.

Het familiefeest is eigenlijk van een grote treurigheid, maar werd door Ruge met veel inlevingsvermogen en humor beschreven. De drie generaties van dit gezin zijn mooi uitgewerkt, ieder personage heeft een eigen taal. Deze prachtige, zowel eigentijdse als historische roman kreeg terecht in Duitsland de prijs voor het beste boek van 2011. Kleine druk.

H. van Vlaanderen

ISBN 9789044520897 | Paperback | 349 pagina's |Uitgeverij De Geus | augustus 2012

Vertaald door Jose Rijnaarts

Citaat van de dag

Een verhaal is een boog van licht door de ruimte.

E.L. Doctorow

De lichtverkoper

Ton van Reen

Roman over 19e eeuws Maastricht. Het zware en avontuurlijke leven van Casper Marres. Maastricht 1873. De stad zit middenin de industriële revolutie. Net als vele andere stadbewoners kan de jonge Casper Marres maar net het hoofd boven water houden. Naast zijn werk op de fabriek verkoopt hij gaskousjes, petroleum en lampolie. Een goed leven op deze wereld is wat hij wil. Langzaam komt hij tot het inzicht dat hij armoede en rechteloosheid niet moet accepteren. De Lichtverkoper is een spannende en vermakelijke op historische feiten berustende roman die eerder verscheen als feuilleton in Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad.

Recensie

Maastricht, 1873. De glas- en aardewerkindustrie floreert, de bazen zijn schatrijk, maar het arbeidersvolk crepeert. Om rond te komen moet elke gelegenheid worden aangegrepen om wat bij te verdienen. Zo verkoopt de 12-jarige Caspar Marres na schooltijd kaarsen. Op straat ontmoet hij vreemde figuren, hij leert veel en denkt veel na. Maar hij moet ook naar de fabriek. Daar krijgt hij een ongeluk, en dan zijn ook zijn verdiensten weg. In zijn omgeving ziet hij nog veel ergere ellende: spiritusdrinkers, zelfmoord, prostitutie. Gelukkig vindt hij een weg om uit de miserie omhoog te klimmen.

Het onder één hoedje spelen van clerus en kapitaal, het arm en dom houden van de mensen, het tegenwerken van elke vorm van verheffing van het volk, dit alles wordt scherp neergezet, al is het wel veel met een blik van tegenwoordig. Niet alles overtuigt, soms zijn er te veel toevalligheden. Uiteindelijk toch een geromantiseerd beeld van een keihard leven. Achterin informatie als een personenoverzicht, woordenlijst en korte geschiedenis van de glas- men aardewerkfabrieken. Kloeke uitvoering. Vanaf ca. 15 jaar, maar meer voor volwassenen.

ISBN 9789085960904 | Hardcover | 320 pagina's | B for BooksdistriBution | april 2013

Citaat van de dag

Als je in de zomer ergens licht ziet branden zal er wel niemand thuis zijn

Fons Jansen

Bladeren van licht

Kate Atkinson

'Bladeren van licht' is een gewaagde mengeling van geschiedenis, komedie en tragedie, geïnspireerd op Shakespeare. Het is de kroniek van de exentrieke familie Fairfax, die al eeuwen bij het grote woud van Lythe woont. In de loop der tijden verdwijnt het bos en daarmee ook de glorie van deze Engelse familie. Gezien door de ogen van Isobel Fairfax, geboren in het midden van de twintigste eeuw, ontrolt zich het meeslepende verhaal van deze bijzondere familie.

Recensie

Een ongelooflijk verhaal, dat alle elementen in zich heeft van een kitsch-roman, als het niet zo uitzonderlijk knap, heel literair was geschreven. Werkelijk elke menselijk-mogelijke tragedie komt erin voor. Het ene moment is al dramatischer dan het ander en tóch... Hoe krijgt de auteur het klaar om zo'n familie-verhaal vol wereldleed te stoppen, dat ook verwende (literatuur)lezers toch ademloos zullen uitlezen. De humor en nuchterheid, waarmee elke 'act' in het boek wordt neergezet, doen veel natuurlijk. Wat ook helpt: in het verhaal wordt herhaaldelijk gerefereerd aan Shakespeare, hij wordt op het laatst zelfs als personage ingevoerd en ja... op die manier is deze roman absoluut gelukt.

De vertelster Isobel die het verhaal begint en eindigt, blijkt veel gevoel voor magie te hebben. Haar telkens herhaalde opmerking: 'Omdat je iets niet ziet, wil dat nog niet zeggen, dat het er niet is', heeft ze tot het bittere einde met succes doorgevoerd. Dit boek is een feest voor mensen, die graag iets goeds lezen, dat ook adembenemend is. Beetje vage druk, dat is jammer.

(Biblion recensie, T. van Oirschot-Sparla.)

ISBN 9789025424046 | Hardcover | 319 pagina's | Atlas Contact | januari 2000

Citaat van de dag

Afwezigheid van licht is meer dan duisternis.

Jan Losky