Thema mei 2015 - De KUNSTENAAR te boek

Citaat van de dag

Is er wel een geheimzinniger idee voor de kunstenaar dan je voor te stellen hoe de natuur wordt weerspiegeld in de ogen van een dier? Hoe ziet een paard de wereld, hoe een egel, een hert of een hond? Het is een armzalige gewoonte om dieren in een landschap te plaatsen zoals ze door de mens gezien worden. In plaats daarvan zouden we moeten denken over de ziel van de dieren, om zijn manier van zien te raden.

Franz Marc

De schandalen

Simon Vestdijk

Hoofdfiguur van de schandalen is de schilder Wegener. Hij wordt ontdekt en gelanceerd als geniaal schilder door het 'net', een geheimzinnige reactionaire organisatie van lieden die het in pers, kritiek, in politiek en op financieel gebied aardig voor het zeggen hebben. Als Wegener zijn lichtelijk hysterische vrouw Ank verlaat en verliefd wordt op de adellijke vamp Emy Crammacher is zijn lot bezegeld en keert het net zich tegen hem.

Recensie:

In de koude oorlog periode raakt de magisch-realistische schilder Ton Wegener, buiten zijn schuld, door bemoeienissen van de kunstkritikus Kees Huuske, betrokken in een kunstschandaal (uitgelokt door een geheime fascistische organisatie) rond een vervalst schilderij. Dit schandaal en de verwarrende relaties met een van de leden van deze organisatie, maar vooral met de half-adellijke Emy Crammacher zijn er de oorzaak van dat de schilder na de dood van zijn eigen vrouw tot waanzin raakt en zelfmoord pleegt.

Door de hele roman duikt steeds het thema "angst voor de oorlog" op. De schrijver behandelt deze angst soms serieus, soms spottend, wat mede de oorzaak zal zijn geweest voor de opschudding die het boek destijds baarde. De knappe kompositie, het zorgvuldige woordgebruik en de rake psychologische typeringen maken het lezen van dit boek tot een genot.

(NBD|Biblion recensie, Marijke Stapert-Eggen)

ISBN 9789023667056 | Hardcover | 396 pagina's | Nijgh & Van Ditmar | 1978

Citaat van de dag

Kunst bezit geen boodschap, de boodschap is de kunst zelf.

Kurt Schwitters

Waar de mimosa bloeit

Nederlandse kunstenaars in Cagnes-sur-Mer

Paul Arnoldussen



Auguste Renoir betrok er als eerste, beroemde kunstenaar in 1908 een landgoed. Velen volgden. Ook Nederlandse schilders, beeldhouwers en schrijvers streken neer in Cagnes, een middeleeuws dorp aan de Côte d'Azur. Ze vonden er de zon en de goedkope landwijn. Ze werkten er, inspireerden elkaar en lieten er hun nog steeds vindbare sporen na.

Journalist Paul Arnoldussen (Het Parool) verzamelde verhalen en 'petites histoires' over Cagnes en zijn bewoners. Hij wekt, met humor en oog voor detail, een onbekende Nederlandse kunstenaarskolonie halverwege de vorige eeuw tot leven. Cagnes kan worden toegevoegd aan het rijtje van bekende kunstenaarsdorpen als Honfleur, Barbizon, Saint-Paul, Bergen en Laren.

ISBN 9789086050109 | Hardcover | 112 pagina's | De Republiek | oktober 2013

Sorry citaat vergeten, had het even druk druk druk

Dettie

Feininger voorbij

Jan Brokken

Pakkende novelle over de confrontatie tussen Oost en West

Twee tegenpolen: Zane komt uit de Nieuwe Wereld (Phoenix, Arizona), Ute uit de Oude (Oost-Duitsland, Oost-Berlijn). Zane kijkt vol wrok op zijn jeugd terug, Ute met nostalgie. Zane is schilder, Ute fotograaf. Ze treffen elkaar op een kasteel in Brandenburg. Beiden zullen een bijdrage leveren aan de overzichtstentoonstelling van Lyonel Feininger (1871-1956) in Berlijn, beiden vragen zich af hoe ze de Duits-Amerikaanse futurist voorbij kunnen streven. In hun werk? In hun onverzoenlijke levenshouding? Of in een liefde die alle grenzen overschrijdt?

Recensie

Deze novelle van Jan Brokken (1949) speelt in de jaren '90 in slot Freywalde, 100 km ten zuiden van Berlijn, waar een twintigtal kunstenaars enkele maanden ongestoord kan werken.

Centraal in het verhaal staan de Amerikaan Zane Blumenthal, die wachttorens tekent (“Feininger voorbij”), de flamboyante Duitse Ute Keller, die “gaten in het landschap” fotografeert en Jan Brokken zelf, die in Duitsland o.a. komt voorlezen uit zijn boek 'De blinde passagier'.

Bij een tentoonstelling in Berlijn ontmoet de verteller ook Ute's bazige vriend Rainer. De kunstenaars Ute en Zane krijgen tijdens hun verblijf in Freywalde een hartstochtelijke verhouding, met veel 'champagneseks'. Uiteindelijk spat alles uiteen: Zane vlucht letterlijk terug naar Arizona.

Jaren later, in de 'nieuwe eeuw', ziet de verteller in Dijon Ute's fotowerk terug -en Ute's foto in de catalogus. “Ze had inderdaad in een paar maanden tijd haar leven verwoest.” Dit tragische verhaal wordt in alle onafwendbaarheid door Brokken met rustige streken geschetst in deze fijnzinnige novelle. Het werk van de Duits-Amerikaanse futurist Lyonel Feininger (1871-1956) speelt een grote rol.

Klein formaat paperback met schilderij van Feininger op het omslag; normale druk.

Jos Damen

ISBN 9789045012001 | Paperback | 64 pagina's | Atlas Contact | maart 2009