Thema mei 2015 - De KUNSTENAAR te boek

Citaat van de dag

De kunst eist van de kunstenaar geen talent, maar werken.

Stanislaw Jerzy Lec

De hand van een vreemde

Alex van Warmendam

De naamloze verteller van De hand van een vreemde is schilder. Terwijl hij op het eiland St. Tomas wanhopig probeert een goed schilderij te maken, raakt hij vertrouwd met enkele eilandbewoners: de fietsenmaker, die het begrip ‘bochel’ een heel nieuwe definitie geeft, de onbehouwen hoteleigenaar Gézerst die een spel met hem lijkt te spelen en diens aantrekkelijke vriendin Edith. Haar wil hij veroveren.

Tijdens een wandeling passeert hij een vuilnisbelt waar koeienkadavers worden verbrand. Nadien merkt hij dat de rook zijn zintuigen overhoop heeft gehaald: hij ruikt anders, proeft anders en ook zijn waarneming is veranderd. Hij haalt zich de razernij van obers op de hals, raakt op voet van oorlog met twee bejaarde Amerikaanse toeristen en ontdekt dat Gézerst een vernederende troef in handen heeft.

De hand van een vreemde is het droogkomische, mysterieuze romandebuut van Van Warmerdam uit 1987, over liefde, kunst en stugge obers. Alle elementen van Van Warmerdams meesterschap liggen in deze roman besloten.

Recensie

De herdruk van dit romandebuut van de Nederlands acteur, film- en toneelregisseur, schrijver en schilder (1952) is zeer op zijn plaats, om twee redenen. Het verhaal van een schilder die op een zomers toeristeneiland zijn meesterwerk wil schilderen, maar daar niet in slaagt omdat mensen hem steeds voor de voeten lopen (het probleem ligt uiteraard bij hem zelf) is op zich al een prachtig schilderij. Elke zin is een gedetailleerde penseelstreek, waarmee de auteur het gekwelde leven van de (naamloze) schilder trefzeker neerzet (ik-stijl).

De humoristische ondertoon houdt het luchtig met soms een surrealistisch tintje. Ook alle medespelers (hoteleigenaar, diens vriendin, fietsenmaker) komen levensecht uit de verf en zijn stuk voor stuk karakters.

In het hotel, waar het verhaal zich deels afspeelt, hebben obers een dominante rol, en daar ligt een interessante link met het oeuvre van de auteur, die in 2006 als regisseur en acteur de film Ober maakte (twee Gouden Kalveren). De roman is daarmee tegelijk een hoekstukje dat in de puzzel van het werk-in-wording van Van Warmerdam niet mag ontbreken. Paperback; normale druk.

Drs. P. van der Haar

ISBN 9789046808047 | Paperback |174 pagina's | Nieuw Amsterdam | mei 2010

Citaat van de dag

Wanneer je erop uittrekt om te gaan schilderen probeer dan alles wat je voor je ziet te vergeten; een boom, een huis, een veld, of wat dan ook. Denk alleen: hier is een blok blauw, daar een rechthoek roze, daar een streep geel, en schilder het precies zoals het er voor jou uitziet, de exacte kleur en vorm.

Claude Monet

Een leven lang kunst

Kurt van Es



'Een leven lang kunst' neemt de lezer in woord en beeld mee in de ruim veertigjarige geschiedenis van het Rosa Spier Huis, waar kunstenaars en wetenschappers de gelegenheid krijgen door te gaan met hun werk in een inspirerende omgeving van vakgenoten. Het boek verhaalt over het ontstaan van het huis, hoe het idee van harpiste Rosa Spier vorm kreeg door de daadkracht van kunstverzamelaar Henriëtte Polak-Schwarz, over de eerste bewoners, de rumoerige periode ten tijde van schrijfster/historica Annie Romein-Verschoor, over bewoners met klinkende namen als Maurits Escher, Marten Toonder en Bert Haanstra en collega's met minder bekendheid maar met dezelfde gedrevenheid, over de concerten, exposities en theatervoorstellingen, de vele kunstwerken in huis, de acteurs en musici die er graag komen optreden, over de eigen bibliotheek, de bijzondere sfeer in het huis, de ongemakken van het ouder worden en de ateliers en muziekstudio's waar desondanks nog volop wordt geschilderd, gebeeldhouwd en gemusiceerd, over de eigenaardigheden en meningsverschillen en over de plannen voor een nieuw Rosa Spier Huis in Laren.

Het boek is geschreven door journalist en schrijver Kurt van Es. Hij won in 2004 de Prijs voor de Dagbladjournalistiek voor een serie publicaties in dagblad Het Parool. De foto's zijn gemaakt door Dolph Kessler, die de eerste prijs behaalde in het onderdeel kunst en cultuur bij de Zilveren Camera 2009. Beiden hebben een speciale band met het huis. Dolph Kessler via zijn moeder, die er sinds enige jaren woont en Kurt van Es doordat hij er al enkele jaren als vrijwilliger een groepje bewoners voorleest.

ISBN 9789081711715 | Hardcover |132 pagina's | Uitgeverij Elikser | mei 2011

Citaat van de dag

Het is altijd moeilijk tot een harmonische menselijke omgang te komen met een kunstenaar die je erg bewondert, omdat je dan de hinderlijke neiging hebt, elk woord dat hij spreekt als orakeltaal te beschouwen.

Simon Carmiggelt

Amateur

Peter Middendorp

Amateur is een vrolijke en spannende roman over conformisme en keuzes maken, over de toeren die de niet-assertieve mens moet uithalen om toch nog iets op de wereld te veroveren.

Recensie

In zijn tweede roman laat Peter Middendorp (1971) als hoofdfiguur de heerlijk bleue jongeman Daniel rondlopen in een Gronings kunstenaarsmilieu anno 1997. Het Groninger Museum is net vernieuwd. Daniels vriendin Alma is schilderes. Beroemd buitenissig fotograaf Tyrec met plastic vriendin geeft les aan kunstacademie Minerva.

In de roman leert Daniel keuzes maken. Geïnspireerd door zijn vriendin wordt hij fotograaf. Zijn werkstukken bestaan onder meer uit gefotografeerde tomaten met vraagtekens en tomaten geplaatst in oksels. Valselijk beschuldigd van het bezit van pornografie wordt Daniel van de kunstacademie gestuurd.

De climax van de roman voelt voor de lezer echter nauwelijks aan als een dramatisch einde. Wat mist is een bezielend thema. Het taalgebruik in de roman en de compositie zijn beter in orde. De opbouw wordt deels bepaald door een roman in de roman, zogenaamd geschreven door Daniels neef Kasper, over ouders en grootouders. Het taalgebruik in het boek is aangenaam, met mooie woorden als 'kwalenkastje' en aardige details als namen van oude tv-series en voetbalspelers. Vrij kleine druk.

Jos Damen

ISBN 9789023414285| Hardcover |198 pagina's | De Bezige Bij | oktober 2005