Thema februari 2013 - Het kan vriezen, het kan dooien

Als het ijs smelt

Cunera Buijs



De opwarming van de aarde is een hot issue. In Nederland maken we ons zorgen, maar wat staat de bewoners van de poolgebieden te wachten? Alles in hun leven raakt aan sneeuw en ijs: hun middelen van bestaan (rendierhouderij, visvangst, zeehondenjacht), hun materiële cultuur en hun gereedschappen. Maar ook in hun verhalen, mythen en gebruiken spelen ijs en sneeuw een cruciale rol.

Aanpassing is daar al lang schering en inslag. De modernisering deed haar intrede met nieuwe technieken en vervoermiddelen. Maar nu groeit de kloof tussen jongeren en hun nog in leven zijnde voorouders exponentieel. Hoe anders is het leven als je blindelings kunt vertrouwen op een GPS; als je schoolplichtig bent en niet samen met je ouders met de rendieren rondtrekt; als je niet meer 24 uur per dag honden om je heen hebt die als het erop aan komt het verschil kunnen maken tussen leven en dood.

Het recente besef dat het echt ernst is met de klimaatverandering richt steeds nadrukkelijker de schijnwerpers van de wereld op de poolgebieden. In deze uitgave geeft Cunera Buijs een historisch overzicht van de eeuwenoude tradities van de Inuit (Groenland, Alaska en Canada), de Nivch en Oroch (Siberië) en de Sámi (Lapland). De verandering van klimaat en milieu betekent echter niet alleen de teloorgang van het oude. Er dienen zich namelijk ook nieuwe kansen aan.

ISBN 9789057305269 Paperback 160 pagina's Museum Volkenkunde /Walburg pers februari 2010

Citaat van de dag

Tranen zijn het smeltende ijs van de ziel.

Herman Hesse

Rozen op ijs

Monika van Paemel

Wat afscheid nemen betreft mag Perla zich een deskundige noemen; strijdlustig vertrekt zij naar de Noordpool. Maar zoals de draden die Gulliver vastklinken, dreigen de herinneringen haar in te spinnen. Er zijn grootouders, er is de dochter, en de mannen die zij zich als vader, vriend en minnaar had voorgesteld. Er is het land van herkomst en er zijn de reizen naar Mexico en Amerika, die zij als milieu-activiste heeft ondernomen. Er is het geweld en het gevecht met de tijd. Zal zij in het Hoge Noorden al deze elementen tot een bevrijdende symbiose kunnen verbinden en in het kielzog van de walvissen de leugens van macht en politiek ontmaskeren?

NBD|Biblion recensie

De reis naar de Noordpool voltrekt de eigenzinnige Perla van Puynbroeck in vijf episodes. De ik-figuur van deze roman doorloopt zo de fasen van een klassiek drama. Op zoek naar haar identiteit pendelt ze doorlopend tussen heden en verleden. Haar leven wordt beheerst door de complexiteit van de man/vrouw-relatie. De auteur, die hier haar alter-ego ontwerpt, vindt mannen onbekwaam om te leven, terwijl vrouwen - van hen afhankelijk - het leven koesteren.

In deze zesde roman van Van Paemel (1945) beweegt Perla zich - strijdbaar als milieu-activiste - op weg met een expeditie naar de Noordpool, om politieke corruptie op het spoor te komen. Ze voelt zich een product van wie haar voorgingen: haar grootouders die haar grootbrachten, haar vader, haar vrienden en joodse minnaars, en haar dochter.

De overdaad aan voorvallen maakt de roman boeiend, maar soms verwarrend. De rijke verteltrant beloont de moeite die de lezer moet opbrengen om de verhaaldraad vast te houden. De titel verwijst naar de vrouw die als een roos zelfs op ijs overleeft. Toptien-boek.

(Biblion recensie, Dr. M.J.I. Bos.)

ISBN 9789046130629 Paperback 416 pagina's Pockethuis maart 2005

Citaat van de dag

God gaf ons ons geheugen opdat we rozen in december zouden kunnen hebben.

Sir James Matthew Barrie

Brits toneelschrijver 1860-1937

In zijn tijd kwamen rozen in de winter niet voor... nu is het heel gewoon!

Dettie

Eigenlijk veel mooier om het met het geheugen te doen!