thema juni 2012 - allemaal familie

Ja dat kan ook nog, hoe moeilijk het is een familiedag te organiseren, maar nee daar gaat het citaat niet over.

Dettie

Als m'n tante een snor had

Inez van Eijk

We doorspekken onze dagelijkse conversatie met nietszeggende uitroepen, stopwoorden en formuleringen die de ander met z'n mond vol tanden achterlaten. Wat ooit vindingrijke venijnigheden en gedurfde woordspelingen waren, zijn nu vervuilers van de taal geworden, de witte ruis van onze dagelijkse conversatie. Desalniettemin zijn de uitspraken van een overrompelende veelzijdigheid en werken ze onmiskenbaar op de lachspieren.

Inez van Eijk houdt zich al jaren bezig met dit vrijwel onontgonnen gebied van de Nederlandse taal: de stoplap of het cliché. Zij inventariseerde meer dan 8000 van deze kreten en uitdrukkingen en bracht ze onder in rubrieken.

Als m'n tante een snor had... bevat een gevarieerde staalkaart van wat ooit turbotaal was, maar inmiddels nostalgische spraak is. De lezer van dit boek zal lachen, maar zich met het schaamrood op de kaken ook bewust worden van de tekortkomingen van zijn eigen taalgebruik.

NBD|Biblion recensie

Systematisch geordend in 15 rubrieken omvat deze rijke verzameling meer dan 8000 uitdrukkingen en zegswijzen in de categorie dooddoeners, stoplappen, clichés, variërend van meer dan oubollig tot uiterst geestig. Het geestige effect zit hem niet alleen in de grote variatie en vindingrijkheid binnen de thema's, maar ook in het feit dat de lezer zich gegeneerd betrappen zal op het daadwerkelijk gebruik ervan. Afgezien van dit vrolijke karakter, heeft deze verzameling de verdienste dat er ook een groot en doorgaans moeilijk grijpbaar onderdeel van de Nederlandse taal mee geïnventariseerd wordt, waardoor de uitgave indirekt ook informatief is voor specifiek in taal geïnteresseerden.

Ondanks het wat woordenboekachtige karakter is het boek prettig leesbaar, terwijl korte toelichtingen waar nodig zijn toegevoegd.

(Biblion recensie, Dr. Har Brok.)

ISBN 9789025412722 Paperback 263 pagina's | Uitgeverij Contact | mei 1995

Citaat van de dag

Met je familie moet je wandelen, niet handelen

(Doe geen zaken met je familie)

Mijn opa, de president en de andere dieren

Al Galidi

In deze roman portretteert Al Galidi het dorp El Nebbi, in het zuiden van Irak, waar een kleine dorpsgemeenschap leeft zoals men daar al eeuwen geleefd heeft. Verhalen, gewoontes, dromen en illusies zijn er van alle tijden. En toch is er iets veranderd: gebeurtenissen op het wereldtoneel hebben invloed op het dagelijks leven. Tradities worden doorbroken en de mensen worden bang. Om hun angst te bezweren worden er verhalen verteld. Verhalen die gehoord moeten worden, maar ook gewantrouwd. 'Voorzichtig, kleine,' zei mijn opa altijd. 'Pas op met iets in je hoofd te doen dat je er niet meer uit krijgt. Neem van mij aan dat de vogel, als hij een steentje inslikt, eerst heel goed heeft gekeken of zijn poepgat groot genoeg is om het weer kwijt te kunnen.'

In 'Mijn opa, de president en andere dieren' zien we het Irak van Saddam Hoessein door de ogen van een kleine jongen. Het is een wonderbaarlijke wereld vol schoonheid, geweld, hoop en liefde, waarin de angst een permanente rol speelt. Het boek speelt zich afwisselend op twee locaties af. Enerzijds het geboortedorp van de hoofdpersoon dat door zijn opa midden in de woestijn gesticht werd om ver van alles en iedereen, maar met name de president, te wezen. De andere locatie is een gevangenis waar de hoofdpersoon, als weggelopen uit Dantes Goddelijke Komedie, rondgeleid wordt door de verschillende stadia van de gevangenis-hel. Zeer metaforisch.

Al Galidi publiceerde eerder de columnbundels `Dagboek van een ezel' en `Blanke Nederlanders doen dat wel'.

ISBN 9029523522 Paperback 280 pagina's | Arbeiderspers | 2004

Citaat van de dag

Mijn opa zei altijd: 'Als je het wat langzamer doet, gaat het vlugger.'

Toon Hermans

Nederlands cabaretier, zanger en dichter 1916-2000

Rigoberta, kleindochter van de Maya's

Rigoberta Menchü



Rigoberta Menchü (1959) ontving in 1992 de Nobelprijs voor de Vrede. Dit boek is het vervolg op haar succesvolle autobiografie Rigoberta Menchü, een bericht uit Guatemala. In Rigoberta, kleindochter van de Maya's vertelt Menchü over haar strijd ter verdediging van de rechten van de inheemse volkeren. De politieke filosofie die zij door die strijd ontwikkelde is gevoed door de erfenis van de eeuwenoude Maya-cultuur. In Amerika zijn de boeken van Rigoberta Menchü inmiddels onderwerp van hevige debatten. Eind 1998 publiceerde de Amerikaanse antropoloog David Stoll over een onderzoek dat hij in Guatemala had gedaan. Op een aantal punten correspondeerden zijn bevindingen niet met de feiten zoals Rigoberta deze in haar gedicteerde autobiografie had opgevoerd. Rigoberta reageerde onmiddellijk. Niet alle in haar autobiografie gemelde feiten waren misschien exact juist, erkende ze. Maar, zei ze, 'ik heb recht op mijn eigen herinneringen en op de herinneringen die wij in de gemeenschap delen en die van ons allen zijn'. Waarop Stoll zei dat hij Rigoberta Menchü natuurlijk nooit van leugens had willen beschuldigen. 'je kunt begrijpen dat ze haar eigen ervaringen heeft ingebed in die van anderen, om het hele verhaal van de Maya's te kunnen vertellen', aldus Stoll.

NBD|Biblion recensie

Dit boek is het vervolg op de autobiografie van Rigoberta Menchu, de Guatemalteekse die in 1992 de Nobelprijs voor de vrede kreeg. Ook in dit boek vertelt zij over de misstanden in haar land aan de hand van gebeurtenissen in haar familie, zoals de ontvoering van haar neefje Pablo en haar eigen activiteiten als mensenrechtenactiviste. Menchu heeft haar verhaal gedicteerd. Met assistentie van twee auteurs is het boek tot stand gekomen. De spreektaal is gehandhaafd, wat weliswaar past bij de persoon die de schrijfster is maar die het lezen van het boek niettemin bemoeilijkt. Het boek bevat enkele zwart-witfoto's, een voorwoord van co-auteur Gianni Mina en een inleiding van Daan Bronkhorst. Hij geeft behalve achtergrondinformatie over Guatemala en de discutabele rol van het leger aldaar ook een toelichting op de kritiek over vermeende onjuistheid van de eerder door Menchu vertelde verhalen. Duidelijk wordt, zowel uit zijn betoog als uit het boek zelf, hoe belangrijk Rigoberta Menchu is als redder van het collectief geheugen van haar land.

(Biblion recensie, Drs. Sasja E.A. Nicolaï)

ISBN 9789052265483 Paperback 395 pagina's | Geus De | oktober 1999

Vertaald door Dick Bloemraad