thema april - Mooi boek?

Citaat van de dag

Het mooiste dat we kunnen ervaren is het mysterie.

Albert Einstein

Vroeger is ook mooi

Marita Mathijsen

Voor een verbijsterd publiek begon Marita Mathijsen haar Huizinga-lezing in de deftige Leidse Pieterskerk met de zin: `Ik heb een oud hondje. Binkie. Hij is blind. Om daarna haarscherp de blindheid van haar hondje te gebruiken om de noodzaak van het verleden te demonstreren. In haar befaamde Jan Hanlo-lezing over gebrek aan stijl stelde ze voor om Connie Palmen en Nelleke Noordervliet in tweeën te knippen en de essayschrijver en romanschrijver apart aan te bieden op Marktplaats, om te zien welke het meest opbracht.

Alles van vroeger is weerloos, als er geen verdedigers zouden zijn van de schoonheid van wat achter ons ligt. Marita Mathijsen weet als geen ander de waarden van het verleden naar het heden toe te halen. Maar ze gooit ook met kennelijk plezier tradities omver als die geen betekenis meer hebben voor het heden. Haar trefzekere en gevoelige stijl wordt bits zodra ze zich opwindt over onbegrip en domheid. Die ziet ze in de afbraak van historische gebouwen, in de minachting voor oudere schrijvers, in de blaaskakerij van academici. Veel van haar essays probeert ze eerst uit op een luisterend publiek, en dat kent inmiddels haar provocerende en onorthodoxe openingen en vergelijkingen. In Vroeger is ook mooi zijn de meest opzienbarende lezingen en essays bij elkaar gebracht.

Recensie

Het is heerlijk om in deze verzameling lezingen en essays van emeritus hoogleraar Marita Mathijsen te duiken; Mathijsen is niet alleen erudiet en analytisch, maar ook humoristisch, warm en betrokken. Provocatief is ze ook, bijvoorbeeld in haar Huizinga-lezing. Op haar best is ze op het vertrouwde terrein van de Nederlandse letterkunde. In 'Het uitwendige schrijverschap' neemt ze bijvoorbeeld stelling over engagement in de letteren, waarbij ze Jacob van Lennep in een hedendaags licht stelt. Iedere neerlandicus zou dit moeten lezen, net als haar essays over auteursrecht (Gunst of recht? Geld voor de schrijver) en hertalingen (De eigen taal als vreemdeling). Maar niet alleen neerlandici kunnen hun hart ophalen; Mathijsen schrijft onder meer liefdevol over Amsterdam. Een vermakelijk uitstapje naar een heel ander vlak is 'Kropsla en savooiekool - de supermarkt als thermometer van de tijd'. De stukken zijn merendeels in de laatste vier jaar geschreven. Een klein deel is nog niet eerder gepubliceerd. De grootste verdienste van Mathijsen is dat ze het verleden betekenis geeft in het heden.

Renate Sun-Louw

ISBN 9789025369101 Paperback 224 pagina's | Athenaeum Polak Van Gennep | december 2011

Citaat van de dag

De toekomst was vroeger een stuk gezelliger.

auteur onbekend

Ik vind dit citaat heel leuk...

ja ik zat er ook om te glimlachen, en het paste ook nog eens mooi bij het boek!

Dettie

Mooi meegenomen?

diverse auteurs

Worden literatuurhistorici ooit eens rechtstreeks aangesproken door hun onderzoeksobject? Is het voor hen (of voor anderen) mogelijk om persoonlijk geraakt te worden door een tekst van vroeger, zeg maar van vóór Multatuli? Staat het bestuderen van, een literaire tekst de spontane waardering ervan in de weg? Of is onze Nederlandse oudere letterkunde gewoon minder aansprekend dan die in de ons omringende landen? Deze vragen roepen uiteenlopende reacties op en die zijn in deze bundel dan ook te vinden: van enthousiaste, aanhankelijkheidsbetuigingen tot knorrige distantiëringen van zulke aansporingen tot intimiteit. Literatuurhistorici, nemen gewoonlijk véél terughoudendheid in acht en laten zelden het achterste van hun tong zien. In deze bundel - met bijdragen van onder meer Marita Mathijsen, Lisa Kuitert, Frits van Oostrom en Herman Pleij - worden, zij zichtbaar als gewone lezers, met het hart op de tong, en dat is voor de verandering verrassend onthullend.

NBD|Biblion recensie

Deze bundel artikelen werd aangeboden aan E.K. Grootes bij zijn afscheid als hoogleraar Historische Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Het thema van het boek is het leesplezier in oudere teksten. De redactie vroeg allerlei vakgenoten van Grootes of er teksten in onze oudere letterkunde waren die ze voor hun plezier lazen, zonder dat daarbij meteen gezette studie aan te pas kwam. Het antwoord is onthullend: dit soort teksten bestaat niet. Wel laten die vakgenoten zien welke teksten vanaf de Middeleeuwen tot de 19e eeuw hen aanspreken of aanspraken. Sommige bijdragen zijn vlot geschreven, andere zijn uitsluitend door vakgenoten te begrijpen. De plezierigste zijn van de hand van Lia van Gemert (over de Dordtse stadsarts Johan van Beverwijck) en van André Hanou (over de satiricus Campo Weyerman). Het meest degelijke antwoord op de door de redactie gestelde vraag geeft Joost Kloek: slechts wie die literatuur probeert te verstaan vanuit haar eigen tijd, maakt kans op een adembenemend avontuur.

(Biblion recensie, Karel Bostoen.)

ISBN 9789053562116 Paperback 193 pagina's | Amsterdam University Press 1997