thema maart 2009 - Evolutie

Het verhaal van onze voorouders

Richard Dawkins

Het verhaal van onze voorouders is een pelgrimstocht: een reis door vier miljard jaar geschiedenis. Wij, moderne mensen, zijn de pelgrims. Wij reizen terug in de tijd op zoek naar onze voorouders. Met ons beginnen ook alle andere levende wezens - dieren, planten, schimmels en bacteri'n - aan hun eigen zoektocht met dezelfde missie. Tijdens het dalen op de tijdladder komen we andere 'pelgrimsgezelschappen' tegen, met wie we een gemeenschappelijke voorouder delen. Voortgaand op onze tocht, zoeken we voorzichtig onze weg door massa-extincties en ontmoeten we steeds onbekendere voorouders. Uiteindelijk bereiken we het fundamentele keerpunt voor het leven op aarde: de samensmelting van een eencellige met een bacterie, waardoor een cel met een celkern ontstaat. Vanaf dat moment bewandelen alle levende organismen gezamenlijk het laatste deel van de pelgrimsroute, tot aan de oorsprong van het leven.

Het verhaal van onze voorouders beschrijft de verschillende processen die bij de ontwikkeling van het leven op aarde een rol speelden. Enorm rijk en divers, omvat het de resultaten van recent onderzoek dat, met behulp van dna-analyses, tot een aantal verassende inzichten in de evolutionaire geschiedenis heeft geleid. Het fundamentele, unificerende principe van de evolutie ligt ten grondslag aan deze unieke geschiedenis - onze geschiedenis, en die van alle levende wezens. Dit meesterwerk van Dawkins toont ons hoe bijzonder we zijn, hoe verbazingwekkend onze geschiedenis is, en hoe nauw onze verwantschap met de rest van het leven op aarde.

NBD|Biblion recensie:

De ondertitel van deze uitgave over de oorsprong van de mens, 'Een pelgrimstocht naar de oorsprong van het leven', slaat niet op het ontstaan van het leven uit dode materie. Wat wordt bedoeld, is om, uitgaande van de mens, een pelgrimstocht terug in de tijd te maken, waarbij de (ook verre) voorouders van de mens aan de orde komen. Dawkins, de bekende evolutiebioloog, legt daarbij veel nadruk op algemene evolutiebegrippen en -vragen zoals natuurlijke selectie, het ontstaan van seksuele voortplanting etc. Een imposant boek, boordevol informatie. Voorzien van illustraties in kleur en zwart-wit, register en literatuurlijst. Door de opzet en de persoonlijke, originele aanpak geschikt om een groot lezerspubliek te boeien.

(NBD|Biblion recensie, Dr. W. van Delden)

Paperback 784 pagina's | Nieuw Amsterdam | oktober 2007

Citaat van de dag

"Wij hebben allemaal evenveel voorouders."

Seneca

Romeins filosoof

Evolutie voor iedereen

David Sloan Wilson

Wat is de biologische functie van lachen? Of van roddelen? Waarom hebben honden een krul in hun staart en wat kunnen bacteriën ons vertellen over ethiek?

De beroemde evolutionist David Sloan Wilson geeft met een knipoog antwoord op deze – en nog veel meer – vragen in dit baanbrekende boek. Hij legt uit dat Darwins evolutietheorie zich bepaald niet beperkt tot dinosaurussen en Neanderthalers, maar dat deze ook verklaringen geeft voor het gedrag van mens en dier tot op de dag van vandaag. Van kevers die hun eigen jongen opeten en bijen die als een collectief brein functioneren, tot vrouwen die last hebben van zwangerschapsmisselijkheid; de evolutietheorie vertelt je waarom.

Darwins theorie van de evolutie is tijdloos en kan op vele vraagstukken worden toegepast. Evolutie voor iedereen is dan ook een boeiend boek dat de dagelijkse dingen in een nieuw daglicht kan stellen.

David Sloan Wilson is hoogleraar in de Biologie en de Antropologie aan Binghamton University in New York. Hij is de auteur van onder andere Darwin's Cathedral: Evolution, Religion and the Nature of Society.

Biblion recensie:

In dit boek worden allerlei verschijnselen van de menselijke cultuur in verband gebracht met de neodarwiniaanse evolutietheorie. Zo komen aan de orde de mogelijke evolutionaire verklaringen van zaken als bijvoorbeeld altruisme, humor, kunst en godsdienst. De auteur behandelt zijn onderwerpen op wetenschappelijk verantwoorde wijze en geeft aan wanneer er van speculaties sprake is. De titel is juist: de stof wordt helder en boeiend gebracht, ook voor lezers die slechts een basale biologische kennis bezitten. Een ideaal boek over de evolutionaire achtergronden en ontstaanswijzen van gedrag en cultuur voor de mens. Niet provocerend zoals sommige boeken van Dawkins, maar wel boeiend en van hoog wetenschappelijk gehalte. Voorzien van verdere literatuurverwijzingen, lijst van websites, referentielijst en register. Geschikt voor een groot lezerspubliek.

Dr.W. van Delden

Ingenaaid: paperback,kaft slap

Verschenen: oktober 2008

Pearson Education Benelux

Citaat van de dag

"Verreweg de meesten die over gevoelens en gedrag van mensen hebben geschreven maken de indruk alsof dat voor hen geen natuurlijke zaken zijn die aan algemene natuurwetten onderworpen zijn, maar zaken die buiten de Natuur zouden staan. Je zou zeggen dat zij de mens zien als een staat in de staat."

Spinoza

Mens en evolutie

G. de Purucker

Er zijn eigenlijk maar twee manieren om naar evolutie te kijken: als ontwikkeling die van binnenuit plaatsvindt, of van buitenaf. Tegenwoordig wordt vooral geloof gehecht aan laatstgenoemde benadering, waarbij veel vragen echter onbeantwoord blijven. De auteur maakt duidelijk dat bewustzijn als innerlijke drijvende kracht de ontbrekende schakel is zodat veel problemen uit de evolutietheorie kunnen worden opgelost. De schrijver laat aan de hand van wetenschappelijk en filosofisch materiaal zien dat we niet van de apen afstammen, maar zij van ons.Recensie(s)

NBD|Biblion recensie:

De evolutie van het heelal en van de mens is geen blind, mechanisch verlopend proces, zoals de darwinisten beweerden, maar een door goddelijke intelligentie geleid plan ter ontplooiing van al het bestaande. De auteur, van 1929 tot aan zijn dood in 1942 leider van het Theosofisch Genootschap, poogt in dit boek moderne ontdekkingen op natuurwetenschappelijk en archeologisch terrein te plaatsen binnen een alomvattende theosofische visie op de evolutie. De gegevens die hij daarvoor gebruikt zijn gedateerd, - de oorspronkelijke uitgave stamt van 1929. Dit bezwaar wordt ondervangen door twee toegevoegde bijdragen van hedendaagse theosofen.

Paperback 379 pagina's | Theosophical University | oktober 1992

Citaat van de dag

"De mens is een dier dat met zijn voorpoten Bach speelt."

Bertus Aafjes