Thema november 2008 - 19e eeuw

Citaat van de dag 3 november 2008

"Het enige moment waarop je echt communicatie hebt is als twee mensen de taal even goed of even slecht spreken."

Margaret Mead

De laatste concubine

Lesley Downer

Japan, 1861.

Sachi is een heel eenvoudig elfjarig meisje, maar ze weet dat ze anders is dan anderen: haar lichte huidskleur en verfijnde gelaatstrekken onderscheiden haar van haar familie en vrienden op het Japanse platteland.

Op weg naar haar huwelijk met de jonge keizer van Japan komt prinses Kazu met haar gevolg door het boerendorpje waar Sachi woont. Ze besluit het delicate meisje als haar bediende mee te nemen naar het vrouwenpaleis. Zo zal Kazu een vertrouweling hebben aan het hof, waar naast hoofse etiquette en klassieke rituelen, roddel en achterklap aan de orde van de dag zijn. Maar belangrijker nog: Kazu zal, in de loop van de tijd, Sachi aan haar echtgenoot kunnen aanbieden als concubine. Zo waarborgt de prinses haar macht over haar echtgenoot en kan zij, als ze daar behoefte aan heeft, vermijden zelf het bed met hem te delen...

De laatste concubine is een meeslepende, zinnenprikkelende roman over een mooi, gepassioneerd meisje en de zoektocht naar haar ware identiteit, geschreven tegen de achtergrond van het veranderende Japan van de negentiende eeuw.

NBD|Biblion recensie:

Als in 1861 prinses Kazu met haar gevolg door een Japans dorpje trekt om te trouwen met de jonge keizer, valt haar de mooie, heel blanke Sachi (11) op en ze neemt haar mee naar het paleis in Edo (Tokyo), waar Sachi dienstbode wordt. In 1865 biedt Kazu de keizer Sachi als concubine aan. Nadat hij kort daarna onverwacht overlijdt, moet het hof vluchten vanwege onlusten; Sachi sluit zich met haar vriendin Taki aan bij een groep samoerai die naar haar dorp trekt, waar haar vader vertelt dat ze geadopteerd is. Haar echte vader is een ver familielid, haar moeder was hovelinge.

In 1868 gaat Sachi met Taki en Shinzaemon, de samoerai van wie ze is gaan houden, terug naar het verwoeste Edo om haar ouders te zoeken.

De schrijfster (+/- 1965), dochter van een Chinese moeder en Canadese hoogleraar Chinees, woonde lang in Japan en schreef eerder boeken over Japanse cultuurhistorie. Ook deze boeiende, op feiten gebaseerde debuutroman geeft in het sterk opgebouwde, goed vertaalde verhaal veel info over Japanse (cultuur)historie.

(NBD|Biblion recensie, Drs. Madelon de Swart)

Paperback 478 pagina's | Uitgeverij Arena | maart 2008 ISBN 9789069748412 Vertaald door Jeannet Dekker

Citaat van de dag 4/5 november 2008

"In de 19e eeuw maakte de mens de machine;

in de 20e eeuw gaat de machine de mens mismaken."

Adriaan Roland Holst

De man die de wereld wilde verbeteren

Jim Crace

Als tijdens een vliegende storm in november 1836 de Belle of Wilmington voor de Engelse kust op een zandbank loopt, zet de opvang van de Amerikaanse bemanning het gezapige vissersdorp Wherrytown op zijn kop. Vooral de aanblik van Otto, de zwarte kombuishulp, veroorzaakt sensatie.

In de enige herberg die het dorp rijk is, logeert ook Aymer Smith: Londenaar, idealist, maagd en mede eigenaar van de zeepfabriek waarvoor de dorpelingen zeewier verzamelen. Hij is naar Wherrytown gekomen om de mensen persoonlijk te vertellen dat hun zeewier niet langer nodig is voor de zeepfabricage. Met de beste bedoelingen ontfermt de praatgrage wereldverbeteraar zich over het welzijn van dorpsbewoners en drenkelingen en richt daardoor groot onheil aan.

NBD|Biblion recensie:

In 1836 wordt het Engelse kustplaatsje Wherrytown geconfronteerd met de gevolgen van een zware storm. Een Amerikaans schip is aan de grond gelopen en de overlevende zeelieden krijgen in de plaatselijke herberg onderdak. Daar verblijft ook de goedbedoelende en breedsprakige dromer Aymer Smith, die partner is in de Londense zeepfabriek die wordt geleid door zijn zakelijke jongere broer. Door een nieuw procédé is kelp, dat in Wherrytown wordt gewonnen uit zeewier, niet langer nodig voor de productie van zeep. Aymer staat erop de mensen dat zelf te gaan zeggen, in de hoop de financiële klap te verzachten. Maar door zijn wereldvreemde gedrag richt hij veel schade aan, ook bij zichzelf.

Crace was lang freelance journalist voordat hij met succes romans ging schrijven. Zijn laatste, Quarantaine werd in 1997 genomineerd voor de Booker Prize. Zijn kracht ligt in het tot leven brengen van een onbekende wereld. In deze opvallend goed geschreven en boeiende roman is dat het harde leven in een negentiende-eeuws vissersdorpje, dat hij heel levendig schildert en knap contrasteert met het gegoede Victoriaanse leven in Londen.

(Biblion recensie, Drs. M.A.H. de Swart.)

Hardcover 315 pagina's | Uitgeverij De Geus | april 1998 ISBN 9789052264721 Vertaald door Regina Willemse

Citaat van de dag 6 november 2008

"Het zijn de onverbeterlijken die de wereld verbeteren willen."

Bertus Aafjes

Europa's koloniale eeuw

de koloniale rijken in de negentiende eeuw, 1815-1919

H.L. Wesseling

In Europa's koloniale eeuw beschrijft de bekende Leidse historicus H.L. Wesseling op meesterlijke wijze de verovering, inbezitneming en exploitatie van de koloniale gebieden en de samenlevingen die er ontstonden. Hij laat zien hoe groot de invloed van de Europese landen in hun koloniën was.

NBD|Biblion recensie:

Voor het eerst is een oorspronkelijk Nederlandstalig geschiedwerk verschenen over het wereldwijde verschijnsel van het Europese kolonialisme gedurende de negentiende eeuw (1815-1919). Het is het magnum opus van de Leidse emeritus-hoogleraar Wesseling, die eerder o.a. 'Verdeel en heers' publiceerde, over de koloniale opdeling van Afrika.

De thans verschenen studie is breder: Wesseling geeft een uitvoerige voorgeschiedenis (die begint met Columbus, 1492), behandelt de uiteenlopende factoren en motieven die leidden tot de Europese wedloop om kolonien (economische voordelen, machtspolitiek, zendingsijver) en zet vervolgens als een rasverteller uiteen hoe het proces van kolonisering ingreep in de landen van Afrika, Azie en Oceanie.

Wesseling heeft een scherp oog voor de zeer uiteenlopende typen kolonisatie. Hij maakt onderscheid tussen de periode voor en na 1870; het 'moderne imperialisme' van na 1870 was veel agressiever en er namen veel Europese landen aan deel. Wesseling besluit met een voorzichtige winst- en verliesrekening. Het monumentale boek kan een breed lezerspubliek aanspreken. Paperback; kleine druk.

Paperback Met illustraties 396 pagina's | Bert Bakker | mei 2003 ISBN 9789035124202