Thema november 2008 - 19e eeuw

Zwarte sneeuw gelezen. Even de link gezocht op Leestafel:

oscar.messageboard.nl/7067/viewtopic.php?t=309

Tiba.

De seizoenen

Benno Tempel

De 19de eeuw kende sterk wisselende weersomstandigheden, die door tal van kunstenaars zijn vastgelegd. Zo kende de eeuw een 'kleine ijstijd´, die tot gevolg had dat veel schilders wintergezichten gingen maken. De eeuw wordt van seizoen tot seizoen gevolgd. Van zinderende hitte tot bittere kou. De schilders slaagden erin het Hollandse landschap en de prachtige luchten virtuoos vast te leggen en met hun vaak fabelachtige techniek de 17de-eeuwse collega´s te evenaren en vaak ook te overtreffen. Ook in De seizoenen wordt duidelijk waarom de 19de eeuw onze tweede Gouden Eeuw wordt genoemd.

NBD|Biblion recensie:

Deel uit een reeks over uiteenlopende thema's in de negentiende eeuwse kunst met ditmaal als thema de seizoenen. De auteur geeft allereerst een kort historisch overzicht van het thema in de beeldende kunst. Hij gaat dan over tot de bespreking van de verwerking van het thema door negentiende eeuwse kunstenaars, onder wie Breitner, Maris, Van Gogh, Schelfhout en anderen. De hoofdstukken worden afgewisseld met toelichtingen op afzonderlijke kunstwerken. Behalve aan kunsthistorische ontwikkelingen besteedt de auteur ook aandacht aan sociale aspecten, juist omdat de seizoenen in de negentiende eeuw van grote invloed waren op het dagelijks leven. De lezer krijgt zo een goed beeld van de maatschappelijke ontwikkelingen in de negentiende eeuw. Het boekje is vooral bedoeld als eerste kennismaking met het thema en daardoor ook geschikt voor jongere lezers vanaf ca. 16 jaar. Met 39 afbeeldingen, waarvan 32 in kleur. Helaas geen literatuurverwijzingen.

(Biblion recensie, T. Geerts)

Hardcover 48 pagina's | Uitgeverij Terra - Lannoo | augustus 2005 ISBN 9789058972613

Citaat van de dag 15 november 2008

"Eeuwige liefde is even absurd, even ondraaglijk als eeuwige lente of eeuwige muziek. Juist de wisseling van de seizoenen maakt het jaar boeiend, en voor de muziek zijn de stilten even belangrijk als de klanken."

Marc Callewaert

Vlaams criticus en schrijver

De verheerlijking van het verleden

helden, literatuur en natievorming in de negentiende eeuw

Lotte Jensen

Nederlanders zien zichzelf graag als een nuchter en bescheiden volkje: wars van elke vorm van opklopperij en persoonsverheerlijking. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg, luidt het welbekende credo. Maar niets is minder waar als we naar het verleden kijken. Nationalisme, vaderlandsliefde en heldenverering waren voor de negentiende-eeuwse Nederlander even vanzelfsprekend als ademen, lopen en bewegen. De verheerlijking van het verleden laat zien dat de literatuur in deze periode het middel bij uitstek was om gevoelens van trots en saamhorigheid onder het volk te verspreiden. Via de literatuur konden lezers kennis maken met de grote namen uit de vaderlandse geschiedenis.

NBD|Biblion recensie:

In 1798 werd Nederland van een federatie van provincies tot 'n eenheidsstaat. Gedichten, romans en toneelstukken over personen en onderwerpen uit het roemrijke verleden bleken een probaat middel om gevoelens van trots en nieuwe saamhorigheid onder de bevolking aan te kweken.

De schrijfster, neerlandica en filosofe, bespreekt een aantal literaire werken uit de periode 1800-1850 over bijvoorbeeld de overwintering op Nova Zembla, Oldenbarnevelt, de gebroeders De Witt en thans vergeten figuren als Montigny en Haesje Claes. Ook gefingeerde historische gebeurtenissen en figuren zoals Ferdinand Huyck van Van Lennep komen aan de orde. Schrijvers zoals Helmers, Klijn en Loosjes passeren daarbij de revue.

Naast de historische thematiek komen de afzonderlijke genres in aparte hoofdstukken ter sprake. De toenmalige visie op geschiedenis staat centraal; deze verraadt ook veel over de eigen tijd.

Met illustraties in kleur en zwart-wit, inventarislijsten van toneelstukken, dichtwerken en romans met historische thema's uit de periode 1800-1850, talrijke eindnoten, een literatuuropgave en een register. Een belangwekkend boek over een literair thema dat tot nu toe nog niet zo breed en op deze wijze aan de orde kwam.

(NBD|Biblion recensie, Peter Turk)

Hardcover 270 pagina's | Uitgeverij Vantilt | mei 2008 ISBN 9789077503928

Citaat van de dag 16 november 2008

"Als er iets is dat het verleden leert is het dit: ga door.

Herman Brusselmans

Verwarmen en verlichten in de negentiende eeuw

Meindert Stokroos

Bij het vallen van de avond doen we het licht aan. Wordt het kouder dan zetten we de thermostaat wat hoger. Gewoon, alledaags comfort. In de negentiende eeuw was dit echter niet zo vanzelfsprekend. Meindert Stokroos neemt ons mee langs ontwikkelingen die het leven een stuk aangenamer hebben gemaakt. Een kennismaking met de installatietechniek, rijk geïllustreerd met talloze voorbeelden van oude verwarmings- en verlichtingssystemen.

De eerste stappen op het pad van de installatietechniek werden met vallen en opstaan gezet. Het gebruik van kaarsen en natuurlijke oliën maakte in de negentiende eeuw langzaam plaats voor lichtgas en petroleum. Tenslotte deed aan het eind van die eeuw de elektriciteit haar intrede in het dagelijks leven, althans voor de gegoede burgerij. Geen omslachtig dagelijks onderhoud van de petroleumlamp meer, maar licht met een eenvoudige druk op de knop.

Ook de eerste schreden op het gebied van centrale verwarming werden voorzichtig gezet. Van potkacheltjes en strijkkachels gestookt op hout of kolen ging het richting verwarmingssystemen met warm water. Om uiteindelijk uit te komen bij een comfortabele verwarming zoals we die nu kennen.

Geen ijsbloemen meer op de ruiten omdat de kachel het af laat weten, geen roetende olielamp... "Kortom alles is ingericht om het huis gemakkelijk te maken".

Paperback 144 pagina's | Walburg Pers | mei 2001 ISBN 9789057301476