De duizelingwekkende jaren
Europa 1900 -1914
Phillip Blom
Stel je voor dat je de jaren 1900 tot 1914 zou bezien zonder de schaduw die de gruwelijke gebeurtenissen van de twintigste eeuw daarover geworpen hebben.
Stel je voor dat je niets wist van de Somme, van Stalingrad, Auschwitz, Hiroshima, dat de toekomst nog open en oningevuld zou zijn.
Zo beschrijft Blom die veertien jaren: zoals ze beleefd zijn in al hun complexiteit en tegenstrijdigheid en met de bijbehorende hoop en vrees. Hoe zag Frankrijk eruit in 1900, ten tijde van de Wereldtentoonstelling? Wat hield de Engelsen bezig in het jaar waarin koningin Victoria stierf? Blom beschrijft de industriële ontwikkeling en de aanzienlijke versnelling waarin de wereld vervolgens raakte. De twintigste eeuw is niet begonnen in de loopgraven, maar in de duizelingwekkende jaren die eraan voorafgingen. Blom betrekt de literatuur en de beeldende kunst erbij en brengt zodoende het verleden op een buitengewoon aantrekkelijke wijze tot leven.
Recensie
De Duitse historicus en journalist roept in dit boek de lezer op zijn kennis van de Europese geschiedenis na 1914 te vergeten. Hij wil de eerste veertien jaar van de twintigste eeuw beoordelen op hun eigen merites zonder de kennis van het vervolg van de eeuw. In deze periode raakten de wetenschappelijke, politieke, technische, culturele, economische en sociale ontwikkelingen in een stroomversnelling. Blom legt veel nadruk op de veranderende verhoudingen tussen man en vrouw en de toenemende psychische druk op het individu. Hij neemt de lezer mee in vogelvlucht over het continent en beschrijft de ontwikkelingen in de belangrijke Europese machten. Volgens Blom is de periode een scharnierpunt in de geschiedenis. Hij doorbreekt de mythe van de onschuldige 'belle epoque' aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog; het was een tijd van grote onzekerheden, angsten en verwachtingen.
Een erudiet en prikkelend betoog in een fraaie stijl. Met talrijke zwart-witfoto's en een kleurenkatern met daarin afbeeldingen van de in het boek behandelde schilderijen. Het boek besluit met eindnoten, een literatuurlijst en een register.
L. van der Hulst
ISBN 9789023460022 | Paperback | 560 pagina's | De Bezige Bij | november 2010