Judith Schalansky: De lessen van mevrouw Lohmark

Marjo schreef : 'het recht van de sterkste' ..ik ben toch bang dat in heel veel, zo niet de meeste gevallen opgaat. Een kwestie van kracht en macht.

Zeker, maar dat hoeft mensen er niet van te weerhouden ook aan de zwakkeren te denken en daar lijkt mevrouw Lohmark moeite mee te hebben. Ze had bijvoorbeeld kunnen ingrijpen bij het pesten van een leerlinge. Het feit dat ze dit niet deed, wordt haar uiteindelijk toch wel aangerekend.

Een kwestie van mededogen hebben. Ik vraag me dan altijd af wat de schrijver wil met het neerzetten van een figuur als dit. Wil ze dat je er afkeer van hebt en er tegen in gaat? Of juist dat je zegt: precies, zo moet het?

(Ik weet niet meer hoe het verhaal afloopt.)

Misschien wil ze 'gewoon' de verschillende kanten van mensen laten zien.

Dat er allerlei soorten mensen bestaan. De een is 'hard' zoals mevrouw Lohmark en zegt de sterkste overwint en de ander is vol

mededogen.

Ik heb het boek niet uitgelezen omdat ik mevrouw Lohmark vreselijk vond en haar manier van met mensen omgaan me erg tegenstond,

dus ik kan je ook niet verder helpen wat betreft het eind.

Dettie

Toch maar even gezocht op internet... ik vond dit bj de vpro

Mevrouw Lohmark is een kille, autoritaire lerares van achter in de vijftig. Ze denkt uitsluitend in biologische termen.

Waar komt deze vrouw vandaan?

Judith Schalansky: ‘Ik wilde een stem geven aan een type vrouw dat we allemaal kennen, meestal van school. Wat beweegt iemand die zo’n star wereldbeeld heeft. Ik wilde dat we als lezers zouden kunnen invoelen hoe ze tot haar opvattingen over het leven is gekomen. De lezer moet de Inge Lohmark in zichzelf herkennen.’

Het boek is heel grappig, maar ook vreugdeloos. Er lijkt weinig hoop te zijn voor Inge Lohmark.

‘Ik had zelf ook de hoop dat ze zou veranderen. Een tijd lang had ik een beeld voor ogen waarbij ze een vliegtuigtrap in Californië afdaalt en haar dochter omhelst. Of dat ze een affaire met de directeur zou beginnen. Maar hoe langer ik bezig was met het boek, hoe duidelijker het werd dat ik daarmee verraad aan haar zou plegen. Zij is niet iemand die in therapie gaat en daarna een nieuw leven begint. Daarmee maak ik het de lezer misschien af en toe moeilijk. Inge Lohmark laat ons geen illusies. We zijn op onszelf teruggeworpen.

Zelf ben ik ben mijn sympathie voor haar nooit kwijtgeraakt. Juist omdat ze elke vorm van sympathie uit haar leven heeft verbannen.’

Inge Lohmark is opgegroeid in de DDR. Is haar cynische wereldbeeld een gevolg van dat systeem?

‘Zo’n autoritair type vind je overal, denk ik. De politieke en maatschappelijke veranderingen na de omwenteling zijn simpelweg te veel voor haar. Ze denkt dat ze met een star, biologistisch wereldbeeld niks fout kan doen. Wat ze daarbij over het hoofd ziet, is dat die verandering een fundamenteel biologisch principe is. Tragisch is het wel: ze predikt de hele tijd aanpassing en is zelf tot geen enkele aanpassing in staat.’

(het hele interview staat hier boeken.vpro.nl/artikelen/2012/november/judith-schalansky.html )

er is ook een heel interessant interview met haar met Adriaan van Dis te zien (start bij3.36 minuten)

www.npo.nl/de-wereld-draait-door/14-03-2013/VARA_101307037

Dettie

Ik denk dat Judith Schalansky voor mij wel in haar opzet geslaagd is. Mevrouw Lohmark is zoals ze is en soms schemert er iets door van een andere mevrouw Lohmark, maar die zal nooit naar buiten komen. Soms is er ook wel iets in haar dat ik herken, zoals haar afkeer van emoties. Gevoelens zijn bedrieglijk. Het zou inderdaad ongeloofwaardig zijn als mevrouw Lohmark ineens heel anders zou gaan doen.

Goed van jou, Dettie. Het verduidelijkt een heleboel.