Judith Schalansky: De lessen van mevrouw Lohmark

Marjo schreef : Bedankt. Ik denk wel dat veel mensen zo denken al handelen ze misschien niet zo, vanwege het laagje beschaving.

Daarom is dat laagje beschaving zo belangrijk. Op het moment dat mensen gaan propageren dat dit laagje beschaving onzin is, dan gaat het mis.

Dat was toch niet wat het communisme onder 'de nieuwe mens' verstond.

Of heeft het een en ander uiteindelijk een averechts effect gehad?

'De nieuwe Sovjet-mens ( www.masterandmargarita.eu/nl/09context/propagandathemas.html )

Een nieuwe maatschappij veronderstelde ook een nieuwe mens. In ideologische zin was de новый советский человек (novij sovjetskij tsjelovek) of de nieuwe Sovjet-mens iemand die zich met overgave wijdde aan de opbouw van het communisme in zijn land. Hij werd niet gedreven door ruwe impulsen van de natuur, maar door bewuste zelfbeheersing. Die onbaatzuchtige nieuwe mens was bereid om niet alleen zijn leven op te offeren, maar ook zijn zelfrespect en zijn gevoeligheid.

De term nieuwe Sovjet-mens werd oorspronkelijk alleen in mannelijke zin gebruikt. Maar later werd in de propaganda ook de nieuwe Sovjet-vrouw gecreëerd. Haar rol was sterk verschillend dan die van haar mannelijke tegenhanger. Ze was belast met een complexe identiteit die veranderde in functie van de ideologie verschuivingen in de partijleer, en die evolueerde in de richting van meer conservatieve opvattingen over de rol van het gezin en de moeder in de Sovjet-systeem. De Nieuwe Sovjet-vrouw was een supervrouw, die evenwichtig haar verantwoordelijkheden opnam in het vervullen van verschillende rollen - communistische burgeres, voltijds werkneemster, vrouw en moeder. Moeder-heldinnen ontvingen medailles wanneer ze tien of meer kinderen kregen.'

Hier gaan mijn tenen toch van krullen, zeker als je weet dat er altijd mensen zijn die dit aan een ander opleggen.

Marjo schreef : 'De nieuwe Sovjet-mens ( www.masterandmargarita.eu/nl/09context/propagandathemas.html )

Een nieuwe maatschappij veronderstelde ook een nieuwe mens. In ideologische zin was de новый советский человек (novij sovjetskij tsjelovek) of de nieuwe Sovjet-mens iemand die zich met overgave wijdde aan de opbouw van het communisme in zijn land. Hij werd niet gedreven door ruwe impulsen van de natuur, maar door bewuste zelfbeheersing. Die onbaatzuchtige nieuwe mens was bereid om niet alleen zijn leven op te offeren, maar ook zijn zelfrespect en zijn gevoeligheid.

De term nieuwe Sovjet-mens werd oorspronkelijk alleen in mannelijke zin gebruikt. Maar later werd in de propaganda ook de nieuwe Sovjet-vrouw gecreëerd. Haar rol was sterk verschillend dan die van haar mannelijke tegenhanger. Ze was belast met een complexe identiteit die veranderde in functie van de ideologie verschuivingen in de partijleer, en die evolueerde in de richting van meer conservatieve opvattingen over de rol van het gezin en de moeder in de Sovjet-systeem. De Nieuwe Sovjet-vrouw was een supervrouw, die evenwichtig haar verantwoordelijkheden opnam in het vervullen van verschillende rollen - communistische burgeres, voltijds werkneemster, vrouw en moeder. Moeder-heldinnen ontvingen medailles wanneer ze tien of meer kinderen kregen.'

Hier gaan mijn tenen toch van krullen, zeker als je weet dat er altijd mensen zijn die dit aan een ander opleggen.

Inderdaad, maar het gevolg lijkt dan ook te zijn, dat sommigen zich juist precies tegenovergesteld ontwikkelden en zich tegen elke vorm van altruïsme keerden.

Dat lijkt me eigenlijk logisch. Een mens laat zich niet in een hokje duwen, hoe fraai dat hokje ook is.

Een beetje van dit en een beetje van dat, dat is maar het beste.

Ik dacht dat Lohmark dat ook wel had?

Marjo schreef : Dat lijkt me eigenlijk logisch. Een mens laat zich niet in een hokje duwen, hoe fraai dat hokje ook is.

Een beetje van dit en een beetje van dat, dat is maar het beste.

Ik dacht dat Lohmark dat ook wel had?

Tja, maar op sommige momenten komt ze wel erg hard over. Ze weigert bijvoorbeeld in te grijpen als een leerlinge gepest wordt en is van mening dat de leerlinge dat aan zichzelf te wijten heeft. Ze praat alles min of meer goed vanuit de evolutie en het recht van de sterkste, maar haar wereldbeeld is het mijne niet. En ik heb dan ook behoorlijk wat moeite met mensen die Ayn Rand bewonderen. Het maakt dat ik toch wat moeite heb met een rockgroep, waar ik een groot deel van de CD's van heb.

Mevrouw Lohmark krijgt uiteindelijk wel met de gevolgen van het pestgedrag, waarbij ze niet heeft ingegrepen, te maken. Of ze nu haar baan kwijt raakt, is niet duidelijk, maar het is wel duidelijk dat haar verweten wordt dat ze niet heeft ingegrepen, terwijl de gepeste leerlinge behoorlijk mishandeld is.

'het recht van de sterkste' ..ik ben toch bang dat in heel veel, zo niet de meeste gevallen opgaat. Een kwestie van kracht en macht.