Leon de Winter: Het recht op terugkeer (samenleesboek juni '09)

Dettie schreef : Ik vond wel dat er teveel, tegelijk werd besproken, op zich was het verhaal over vader, vrouw, zoon en de situatie in Israël al interessant genoeg.

Toch merk ik dat het boek me niet loslaat.

Dettie

Dat heb ik ook Dettie. Het boek laat mij ook niet meer los.

Er gebeurt inderdaad wel heel veel in de roman, maar dat vind ik aan de andere kant ook wel weer heel knap van de Winter. Hij geeft een beeld hoe Israel er in de toekomst uit zou kunnen zien en hij behandelt actuele onderwerpen als de taliban en moslimfundamentalisten.

Hoe je er als lezer ook over denkt; het zijn wel onderwerpen die elke week het nieuws halen.

Je kunt op heel veel manieren naar de roman kijken. Wat jij zegt over de vaders in het boek, ja, dat klopt. Zo had ik er nog niet naar gekeken.

Over hoe de ex -vrouw van Bram het verlies van hun kind verwerkt zegt de schrijver niet veel. Wel dat ze hertrouwd is en een nieuw gezin gesticht heeft.

Hoe vond je het einde van het boek?

Ik vond het einde wel hoopvol. Een nieuwe liefde, een nieuwe toekomst.

Jeannette

Nou, nu stop ik net het boek in een envelop om naar je terug te sturen.

Ik was zijn nieuwe liefde helemaal uit het oog verloren en was eigenlijk verrast dat hij op het eind weer over haar begon. Ze kwam voor een heel groot deel niet in het verhaal voor. Pas toen hij haar belde dat hij de blinde jongen mee naar huis zou nemen kwam ze weer in beeld.

Ik was verrast dat de zoon opgepakt werd en waarschijnlijk pas over lange tijd vrijgelaten zou worden. Het was wel te begrijpen maar het hele verhaal draaide om die zoektocht en dan hebben ze hem eindelijk gevonden en dan nog heeft hij zijn zoon niet thuis.

De ex-vrouw gaf hem de schuld en was gelijk weg. Ik vroeg me af of hij haar niet op de hoogte hield, maar hij was wel een tijd compleet van de wereld door zijn verlies, waarschijnlijk nam niemand hem toen serieus. Ook vroeg ik me af of zijn geweten niet knaagde toen bleek dat het kind niet dood was. Hij had wel een vreselijke daad gepleegd, ondanks zijn begrijpelijke beweegredenen.

Ik vraag me toch af wat de Winter voor ogen had met dit boek. Wat wilde hij vertellen? Dat de wereld verrot in elkaar zit? Dat er geen oplossing is voor het Israëlprobleem ondanks het hoopvolle einde?

Dat zo gauw er voor het een een oplossing is er weer een ander probleem volgt? Of wilde hij in boekvorm alle voors en tegens en alle meningen over het Israëlprobleem verwoorden?

Dettie

De tweede en derde optie denk ik. Dat het hopeloos is gesteld met de wereld, en vooral daar. Zelfs zijn toekomstbeeld is immers niet positief?

De Winter is een geengageerde schrijver en hij wil natuurlijk de lezer naast leesplezier zijn visie over bepaalde problematiek kenbaar maken.

Wat wil de schrijver de lezer met dit boek zeggen?

De wijze waarop de staat Israel omgaat met zijn buurlanden en met de Palestijnen roept veel negatieve reacties op. De schrijver verdedigt m.i. in zijn roman indirect de visie dat Israel wel met harde acties moet optreden om verzekerd te zijn van een bestaan in de toekomst. Volgens de Winter is er een wereldwijd netwerk van moslimfundamentalisten dat een gevaar vormt voor het voortbestaan van de staat Israel.

Maar joden zijn onder alle omstandigheden in staat om het leven weer op te pakken. Na de pogroms in het verleden, na WO II, na de halvering van de oppervlakte van hun land, het Israel in Het recht op terugkeer; maar ook na een persoonlijke tragedie; na het verlies van een kind. Het leven gaat door. Een nieuwe liefde en een nieuwe zwangerschap. Er komt weer een nieuw leven, weer hoop op een toekomst.

Jeannette

Dettie schreef : Ik was verrast dat de zoon opgepakt werd en waarschijnlijk pas over lange tijd vrijgelaten zou worden. Het was wel te begrijpen maar het hele verhaal draaide om die zoektocht en dan hebben ze hem eindelijk gevonden en dan nog heeft hij zijn zoon niet thuis.

Dettie

De zoon was gehersenspoeld en daardoor een potentionele terrorist geworden. Het belang van de veiligheid van de staat ging voor het persoonlijke belang. De teruggevonden zoon was niet meer de zoon die hij in het verleden was kwijtgeraakt.

Een bizarre situatie, maar ik vond dit wel een heel mooi gegeven.

Jeannette

In één adem uitgelezen vandaag. En toen jullie reacties van een paar maanden geleden. Ik heb er niet zoveel aan toe te voegen, behalve dat ik het een onnederlands boek vond. Door al die verhaalwendingen, on-soberheid en de fantasie die De Winter hier gebruikt.

Erg goed boek en ik had niet verwacht dat ik het zo goed zou vinden. Ik dacht dat ik niet zo hield van De Winter.