Thema april 2018 Met een boek in de hand kom je door het ganse land (thema NEDERLANDSE PLAATSEN)

Leiden

Het Leids ontzet 3 oktober 1574

door de ogen van tijdgenoten

C.L. Koppenol



Het beleg van Leiden is een van de meest legendarische episoden uit de Nederlandse Opstand. De strategisch gelegen stad werd maandenlang zwaar belegerd door de troepen van de Spaanse koning Filips II. De Leidse bevolking leed honger, er heerste pest, en naarmate de weken verstreken kwamen er steeds meer onderlinge wrijvingen. Veel burgers wilden het opgeven. Toch bleef de stad volharden in haar verzet. Het leidde uiteindelijk, op de vroege ochtend van 3 oktober 1574, tot de aftocht van de Spanjaarden. De hongerige Leidenaren werden uit de nood geholpen door de haring en het wittebrood die nog dezelfde dag de stad werden binnengevaren.

In 'Het Leidse ontzet' zijn de interessantste dagboekaantekeningen, verslagen en brieven bijeengebracht die tijdens of kort na het beleg werden geschreven. Ze geven een indringend maar ook genuanceerd beeld van de chaotische, angstige en heroïsche momenten in een beslissende fase in de vaderlandse geschiedenis. 'Het Leidse ontzet' is niet alleen een heldenverhaal, het confronteert ons ook met verwarring, wreedheid en verradelijkheid, en alle grote en kleine menselijke drama's die daarbij horen. Gaandeweg vernemen we alles over het fameuse papiergeld, vrijbuiter Leeuwken, burgemeester Van de Werff, en uiteraard ook de haring en het wittebrood.

Samensteller Johan Koppenol heeft alle teksten overgebracht naar modern Nederlands en voorzien van korte toelichtingen. Zijn inleiding verschaft, samen met plattegronden en illustraties, alle noodzakelijke achtergrondinformatie.

Recensie

In 1574 werd Leiden, dat de kant van de Opstand had gekozen, belegerd door de Spaanse legers. Ondanks pest en hongersnood gaf de stad zich niet over, en op 3 oktober 1574 gaven de Spanjaarden op. Het ontzet van Leiden was van groot belang voor het slagen van de Opstand, en het werd al snel omgeven door mythische verhalen. Het ontzet wordt nog altijd gevierd.

Dit boekje geeft een selectie van verslagen van tijdgenoten, waaronder ooggetuigen en tegenstanders. De oude teksten zijn overgezet in modern en eenvoudig Nederlands. De auteur/samensteller, hoogleraar Nederlands, heeft hieraan een heldere en leesbare inleiding toegevoegd, zodat het boek heel toegankelijk is. De teksten geven een goed beeld van de spannende gebeurtenissen, de doorgemaakte ellende, en de werkelijkheid voordat deze in mythes veranderde. De zwartwitillustraties komen niet altijd goed over.

Dr. L.C. van de Pol

ISBN 9789025327460 | Paperback | 133 pagina's | Athenaeum-Polak & Van Gennep | oktober 2002

Citaat van de dag

Leiden is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland.

Met 123.924 inwoners is Leiden, naar inwoneraantal gemeten, na Rotterdam, Den Haag en Zoetermeer de vierde gemeente van Zuid-Holland. Het aan elkaar vast gebouwde stedelijk gebied van Leiden (waar Oegstgeest, Voorschoten, Leiderdorp en Zoeterwoude bij gerekend worden) telt 206.647 inwoners. De door het CBS gedefinieerde stedelijke agglomeratie omvat bovendien Katwijk waarmee de Leidse agglomeratie 270.879 inwoners telt. Het stadsgewest Leiden omvat (CBS) ook Teylingen, Noordwijk en Noordwijkerhout waarmee het gehele stedelijk gebied van Leiden in totaal 348.868 inwoners heeft. Met 5646 inwoners per vierkante kilometer is de stad Leiden sinds 2014, na Den Haag, de dichtstbevolkte gemeente van Nederland.

De Sleutelstad, zoals de bijnaam van de stad, verwijzend naar het stadswapen, luidt, heeft de oudste universiteit van Nederland. Daarnaast is de stad bekend om de rijke geschiedenis en de oude binnenstad, met grachten, monumentale bouwwerken en hofjes.

Bron: nl.wikipedia.org/wiki/Leiden

Doetinchem

Meisjes uit vervlogen dagen

de vergeten vriendschap van twee Doetinchemse buurmeisjes Jacoba van den Broek en Gesiena Keizer

Joep Scholten



Op 20 juni 1945 trouwde Sientje Keizer met Johan Scholten, het was een dag van vreugde zo kort na de oorlog. Een groepsfoto genomen voor hun adres Steinlaan 25 toonde alle bruiloftsgasten. Eén ontbrak. Ik zou nooit van haar gehoord hebben als niet bijna zeventig jaar na dato het oude adres een bijzondere schat prijsgaf.

Tijdens een verbouwing vonden de nieuwe bewoners een dikke envelop vol brieven en foto's. Sientje had ze bewaard en er met niemand over gesproken. Daar begint het verhaal van Coba van den Broek. Ze schreef brieven aan Sientje van wie ze, zo bleek later, ooit buurmeisje en vriendin was. Coba stierf op 21 maart 1945 tijdens het grote bombardement op Doetinchem. Zes dagen later, op haar 26e verjaardag, werd ze begraven. Daarna werd er vooral gezwegen.

In Meisjes uit vervlogen dagen vertelt Joep Scholten, de zoon van Sientje, het verhaal van zijn moeder en hoe dat verweven was met Coba. Ooit waren ze buurmeisjes aan de Spoorstraat, toen een soort enclave van vooral personeel van de Nederlandse Spoorwegen. Zowel de vader van Coba als van Sientje waren NS-employee. Ze waren kinderen van hun tijd. Hun jeugd en jonge volwassenheid speelde zich af in een eeuw waarin het leven van vooral vrouwen snel zou veranderen. Coba lijkt haar tijd al vooruit. Uit de brieven komt ze nadrukkelijk naar voren als iemand die haar eigen talentvolle weg zocht. Tot het noodlot anders besliste.

In dit historische tweeluik ontrafelt Joep Scholten de rol van de familie als ook de sociale omgeving waarin beide jonge vrouwen opgroeiden. Het gebeurt allemaal in het decor van het fraaie oud stadje Doetinchem, dat in zich in de loop der eeuwen bijna organisch had ontwikkeld. Het bombardement van 21 maart 1945 maakte ook aan dat proces rigoureus een einde.

Meisjes uit vervlogen dagen is het vierde boek dat Joep Scholten publiceert. Eerder verscheen van hem Jongens voor onbepaalde tijd (2000), De vrouw met de blauwe bloemen (2009) en Amarcordsneeuw (2012).

ISBN 9789462170797 | Paperback | 264 pagina's | Uitgeverij Sylfaen| maart 2015

Citaat van de dag

Doetinchem (Nedersaksisch: zowel Deutekem als Durkum of Dörkum), soms uitgesproken en soms ook geschreven als Deutekom, is een stad aan de Oude IJssel, gelegen in de Achterhoek en de Liemers, in de Nederlandse provincie Gelderland, en hoofdplaats van de gemeente Doetinchem. De oudste vermelding van Doetinchem dateert uit 838 als villa Duetinghem, een nederzetting met een kerk.

Bron: nl.wikipedia.org/wiki/Doetinchem_(stad)

Goed gevonden Dettie, beter dan dat op de lijst!

Dankje Berdine, en het bleef nog wel staan ook! Deed gisteren een on-line cursus en was daarna erg moe. Maar vandaag nieuwe ronde, nieuwe kansen!

Dettie