Thema april/mei/juni/juli/augustus 2017 - Leestafel let op de kleintjes (kleine uitgeverijen)

Mevrouw Marie Grubbe

Jens Peter Jacobsen

Jens Peter Jacobsen (1847-1897) publiceerde Mevrouw Marie Grubbe in 1876. Het verhaal is gebaseerd op het leven van de historische Marie Grubbe, over wie Jacobsen het nodige onderzoek heeft verricht.

De familie Grubbe behoorde tot de rijke Deense landadel. Marie eindigde na twee huwelijken als vrouw van de veerman op Falster. Haar eerste huwelijk was met een buitenechtelijke zoon van de Deense koning, haar tweede was met een door en door saaie grootgrondbezitter, waaraan ze ontsnapte via een relatie met de stalknecht, met wie ze uiteindelijk het veer tussen het eiland Falster en het eiland Moen beheerde.

Jacobsen tekent haar levensloop vanaf haar vijftiende jaar tot aan haar dood in lyrische en realistische schetsen, beschrijft haar zoektocht naar liefde en geborgenheid, naar de ware man. En haar worsteling om haar plaats te vinden in een vrouwonvriendelijke, masculiene samenleving. Het boek was bij publicatie in Denemarken een doorbraak van romantiek naar pré-modernisme en is nog steeds een klassieker in de Deense literatuur.

Achterin het boek is een verklarende woordenlijst opgenomen.

Recensie

Deze roman is belangrijk voor de Europese literatuurgeschiedenis. De Deense auteur (1847-1885) publiceerde naast deze roman uit 1876 nog de roman 'Niels Lyhne' (uit 1880, ooit in het Nederlands vertaald) en een enkele verhalen- en gedichtenbundels. Zijn werk wordt gerekend tot het Deense naturalisme en premodernisme.

De historische hoofdpersonage van de roman is Marie Grubbe (1643-1718). Zij is van adel en trouwt als 17-jarige met een zoon van de Deense koning. Het huwelijk met deze vrouwenvriend loopt op de klippen. Een gearrangeerd huwelijk is eveneens weinig succesvol. Uiteindelijk gaat Marie er met de jonge werkman Soren vandoor en beiden beheren jarenlang het veer tussen twee eilanden.

Het is met name belangwekkend dat Jacobsen de conventies, normen en waarden van de toenmalige elite ter discussie stelt, zoals de plaats van de vrouw in de maatschappij, seksualiteit en machtsverhoudingen. Goed leesbare vertaling. Bevat een voorwoord en noten. Normale druk.

G. Brandorff

ISBN 9789081535731 | Hardcover | 224 pagina's | Uitgeverij Jean Baptist | 2012

Citaat van de dag

De emancipatie van de vrouw is in feite de grootste egoïstische beweging van de negentiende eeuw, en de meest intense bevestiging van het recht van het zelf dat de geschiedenis heeft gezien.

Ellen Key

Zweeds schrijfster, pedagoge en feministe 1849-1926

De man die bomen plantte

Jean Giono



'"Die man sprak weinig. Dat is gebruikelijk bij hen die eenzaam leven, maar je voelde dat hij zeker was van zichzelf en vol vertrouwen in zijn zelfverzekerdheid. Dat was merkwaardig in dat van alles beroofde land. Hij woonde niet in een hut maar in een echt stenen huis waaraan je heel goed af kon zien hoe zijn persoonlijke inspanningen de ruïne hersteld hadden die hij bij zijn komst daar moest hebben aangetroffen. Het dak was solide en waterdicht. De wind die ertegen blies maakte op de dakpannen het geluid van de zee op de stranden."

"Wij had vastgesteld dat dit land ten onderging door gebrek aan bomen. Hij voegde eraan toe dat hij, omdat hij niets belangrijks te doen had, het besluit had genomen iets aan die stand van zaken te doen."

De man die bomen plantte is het verhaal van Elzéard Bouffier, die zich na het verlies van zijn gezin terugtrekt in een afgelegen en verlaten deel van de Provençe met wat schapen en een hond. Daar zet hij zich aan zijn levenswerk: het planten van honderdduizenden eikels. Terwijl de jaren vorderen, komt het land weer tot leven. Mensen keren terug vol levenslust, verwachting en blijdschap.'

ISBN 978 90 6224 449 2 | Hardcover | 48 pagina's | Uitgeverij Jan van Arkel | 2001

Citaat van de dag

Eenzame bomen, als ze eenmaal gaan groeien, worden sterke bomen.

Winston Churchill

Engels staatsman en Nobelprijswinnaar literatuur (1953) 1874-1965

Christie van der Haak

Sproken|Fairy Tales

Jane Huldman, Philip Peters (red)



Dit boek documenteert 35 jaar werk van beeldend kunstenaar Christie van der Haak , aan wie de Ouborgprijs 2015 is uitgereikt. Van der Haak is van huis uit schilder en ging later stoffen ontwerpen die als autonome kunstwerken kunnen functioneren maar ook als bekleding, wandbespanning, tafelkleden e.d. Zij opereert in het spanningsveld tussen kunst en design maar die categorieën zijn voor haar op zich van weinig betekenis.

"Alles heeft structuur", zegt ze, en ook: "Alles heeft een ziel." In de laatste jaren houdt ze zich bezig met het transformeren van ruimtes zoals museumzalen, die ze een nieuwe betekenis verleent met haar typerende vocabulaire van exuberante, oogverblindende kleuren en complexe, steeds veranderende patronen op een groot aantal twee- en driedimensionale objecten.

Haar werk is als een sprookje: aantrekkelijk, verleidelijk, beeldschoon zelfs, maar nooit zonder dieper verborgen betekenislagen, waarbij ze put uit de (kunst)geschiedenis, de mythologie, wat er zoal omgaat in de maatschappij en meer in het algemeen alles wat ze in haar leven tegenkomt.

Onder redactie van Jane Huldman, Philip Peters | Concept en beeldredactie door Studio Renate Boere | Met tekstbijdragen van Christie van der Haak, Eline van der Haak, Philip Peters, Anke Roder, Arno van Roosmalen, Nicole Roepers, Wilma Sütö

ISBN 978-94-90322-60-1 | Hardcover | 416 pagina's | Uitgeverij Jap Sam Books | november 2015

Citaat van de dag

Toen ik tien was las ik sprookjes in het geniep en zou me hebben geschaamd als iemand het had gemerkt. Nu ik vijftig ben lees ik ze openlijk.

C.S. Lewis

schrijver, letterkundige en christelijk apologeet.