Het veen, de vlinder en de openbaring
Caspar Janssen
Op een mooie zomerdag, honderd jaar geleden, ving een nietsvermoedende schooljongen in Friesland een exemplaar van de uitgestorven gewaande grote vuurvlinder. De vondst was voor vlinderkenners en natuurbeschermers in Nederland en ver daarbuiten een sensatie.
Terwijl handelaren jacht maakten op exemplaren van het extreem zeldzame en waardevolle dier, vormde de jonge natuurbeweging samen met Friezen een kordon rond de vlinder, en om het bedreigde veenlandschap, het laatste bastion van de oranjerode schoonheid. Voor het eerst in de geschiedenis werd een vlinder de inzet van een strijd voor natuurbehoud, een strijd tegen uitsterving, die tot op de dag van vandaag doorgaat.
De ontdekking van de vlinder kwam maar net op tijd, concludeert Caspar Janssen (natuurjournalist) in deze reconstructie van de ontdekking en van wat er volgde. Zijn zoektocht voert door het Friese en Overijsselse veen, langs bevlogen vlinderkenners, archieven en verborgen vlinderkasten. Daarbij stuit hij op illustere helden en, uiteindelijk, op de eerste, bewaard gebleven, opgeprikte vlinders.
Recensie:
Een hommage aan de grote vuurvlinder, die precies 100 jaar geleden herontdekt werd. Het gebeurde bij toeval door een nietsvermoedende schooljongen, die een aantal gevangen vlinders bij de meester inleverde. Iets wat in die tijd heel gewoon was. Decennia lang werd er zeer geheimzinnig gedaan over de vindplaats, die ergens op de grens van Friesland en Overijssel moest liggen. De wereld van entomologen (vlinderdeskundigen) was in rep en roer. De ‘Prikkebenen’ van die tijd probeerden elkaar vlinders af te vangen. Men kwam zelfs vanuit Engeland om hier de vindplaatsen te bezoeken en vlinders te verzamelen.
Het bijzondere aan de grote vuurvlinder is dat hij endemisch is en alleen in Nederland voorkomt. In de Rottige Meente en de Weerribben wel te verstaan, maar verder NERGENS anders ter wereld. Ter ere van dit bijzondere jubileum van deze bijzondere vlinder besloot de Vlinderstichting een boekje uit te geven. In ‘Het veen, de vlinder en de openbaring’ doet Caspar Janssen het wel en wee van de tot de verbeelding sprekende vlinder uit de doeken. Heerlijk smaakmakende anekdotes uit vroeger tijden en de situatie anno 2015. Voor elke vlinder fan een must-have en onweerstaanbaar voor liefhebbers van mooie boekjes.
Hans Peeters, hoofdredacteur tijdschrift Vogels
ISBN 9789050115513 | Paperback | 96 pagina's | KNNV | juni 2015