Thema oktober 2004 - Het kind

Paulientje was alleen thuis

Gabrielle Wohmann

Paula, Paulien, Paulientje, ook Paul genoemd, is een meisje van acht jaar. Toen ze nog heel klein was, zijn haar ouders en een ouder zusje bij een auto-ongeluk om het leven gekomen. Paulientje werd tijdelijk opgevangen door haar grootouders, ouderwetse rnensen bij wie Paulientje het goed naar haar zin had. Maar dan wordt ze 'gered', dat wil zeggen geadopteerd door een jong en briljant kinderloos schrijversechtpaar. Het kind noemt de nieuwe ouders bij hun voornaam: Christa en Kurt. Christa en Kurt zijn namelijk progressieve intellectuelen; chique mensen zoals men die alleen in de allerbeste linkse kringen tegenkomt. Elitair in elk opzicht.

De adoptiefouders hebben zich tevoren terdege op de hoogte gesteld van de moderne kinderpsychologie, alles met deskundigen doorgepraat, alle handboeken gelezen en gekozen voor de antiautoritaire opvoeding. Die voorbereiding is zo intensief geweest en bovendien geeft het experimentele karakter van de opvoeding zoveel mogelijkheden tot bewustzijnsverruiming bij de opvoeders zelf, dat er nauwelijks iets mis zal kunnen gaan. Er blijkt evenwel één storende factor te zijn, waarmee de energieke en welbespraakte Christa en haar wijze Kurt niet hebben gerekend en waartegen ze niets kunnen uitrichten. Dat is de 'ziel' van Paulientje, haar gevoel.

De auteur:

Gabriele Wohmann werd in 1932 in Darmstadt geboren, studeerde in Frankfurt en is lid van de PEN. Van haar hand verschenen reeds tal van romans, ander proza en enkele gedichtenbundels, waaronder Ernste Absicht, Schönes Gehege en Frühherbst in Badenweller.

Overleven in 4B

Anna Woltz

Het boek “Overleven in 4b” gaat over gymnasium Haganum in Den Haag, de school waar Anna inmiddels ruim vier jaar met veel plezier heengaat. „Het is een leuke school, maar ze komt in mijn boek niet alleen maar positief naar voren. School is niet alleen maar leuk. Misschien wordt dat door oudere mensen die terugkijken op hun jeugd zo gezien, maar scholieren zien dat niet zo. We komen om in de proefwerken, werkstukken en als je je vrienden ziet, dan is dat in de klas waar je je mond moet houden. Tijdens de les dagdromen we dan ook volop van de periode dat we van school zijn, dat we bijvoorbeeld een jaar in het buitenland zitten of gaan studeren”.

Veel mensen die het boekje lezen, vertellen Anna dat het herkenbaar is. „Niet alleen veel jongeren vinden dat, ook mensen van veertig reageren zo. Hoe dat komt? Scholen lijken veel op elkaar. Ook al zijn er veel dingen veranderd, de omgang tussen jongeren is in vele jaren bijna zo goed als hetzelfde gebleven”.

Alhoewel zaken zoals spieken, roddelen en het treiteren van leraren niet echt een schoonheidsprijs verdienen, zal het boek –wellicht mede daardoor– bij veel jongeren herkenning oproepen. Soms lijkt het alsof de schoolwereld in het boek een totaal andere is dan die in veel jongerenbladen staat beschreven. Volgens Anna is dat bewust zo gedaan. „Het was van tevoren mijn bedoeling de jongerencultuur niet zo chichématig af te schilderen als vaak gebeurt. Jongeren zijn meer dan seks en drugs”, zegt Anna. Ze ergert zich geregeld aan de manier waarop dit stereotype in de media naar buiten komt. „Maar het kan ook aan ons liggen, hoor. Misschien zijn wij wel een heel ouderwetse school”.

Geschikt voor kinderen vanaf 12 jaar

Ik las van Anna Woltz "alles kookt over" een leuk verhaal over een stel tieners, die alleen in huis achterblijven en het samen zien te redden. Had dus verwachtingen voor dit eerste boek van haar, maar het viel tegen. Overleven in 4B is een verzameling stukjes (verschenen in de Volkskrant) over het schoolleven van een meisje in de vierde klas van een scholengemeenschap. Voor de jeugd misschien wel herkenbaar, het is een verzameling ditjes en datjes.

Marjo

ISBN 90 388 84087 Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, veschenen 1998