Thema februari 2016 is GEHEIM

Citaat van de dag

Een geheim weegt niets,' zei de eekhoorn.

'Je hoeft het niet te verstoppen

en als je het vergeet bewaar je het juist goed'

Toon Tellegen

uit: Toen niemand iets te doen had

Het laatste geheim van Bomarzo

Michiel Koolbergen

In de zestiende eeuw legde de edelman Vicino Orsini in een bos aan de voet van het Middenitaliaanse dorp Bomarzo een beeldenpark aan dat in zijn tijd enige faam genoot vanwege de ‘wonderlijke en bovennatuurlijke zaken’ die er te zien waren. Ter plekke liet hij uit rotsblokken reusachtige beelden houwen: figuren uit de Griekse mythologie, een olifant, een draak, sfinxen, een schildpad met vrouwenfiguur op de rug en een monsterlijke muil die de bezoeker binnen kan treden.

Nadat het park eeuwenlang verwaarloosd was en overwoekerd raakte door planten, haalden de surrealisten het in de eerste helft van deze eeuw uit de vergetelheid. Kunstenaars lieten zich inspireren door de geheimzinnige sfeer en het bizarre karakter van het ‘Park van de Monsters’, hetgeen tal van Bomarzo-schilderijen, twee romans en zelfs een opera opleverde. In het rijtje ‘Bomarzo-kunstenaars’ komen bekende namen voor als Salvador Dalí, Hella S. Haasse, Carel Willink en Niki de Saint Phalle.

De kunsthistoricus Michiel Koolbergen, die verbonden was aan de kunstredactie van dagblad Trouw en eerder over Bomarzo publiceerde, geeft de lezer in dit boek inzicht in het fenomeen ‘Bomarzo’. Alvorens het werk van de diverse ‘Bomarzo-kunstenaars’ te bespreken, gaat Koolbergen uitgebreid in op de ontstaansgeschiedenis van het park. Het laatste geheim van Bomarzo is de gids bij uitstek die de betekenis van de wonderlijke creatie van Vicino Orsini opnieuw tot leven wekt.



Recensie:

[...]

Het boek beschrijft de geschiedenis van de tuin, de beelden, gaat diep in op de mythologische verhalen die wellicht ten grondslag liggen aan de vreemde sculpturen en besteedt veel aandacht aan de erop geïnspireerde kunstwerken. Het is bevlogen en enthousiast beschreven, zeer onderhoudend en leesbaar en gaat over een intrigerend onderwerp. Het is geïllustreerd met -grotendeels- zwartwitfoto's en goed gedocumenteerd. Omslag in oker en steenrood met een deel van een beeld, belettering in wit, zwart, paars en geel.

Biblion

ISBN 9789074622202 | Luxe paperback | 296 pagina's | MKW uitgevers | 1996

Citaat van de dag

Kunst is de kracht die het mogelijk maakt de werkelijkheid haar geheimen te ontfutselen

Sony Labou Tansi

Geheim dagboek van een puritein

Samuel Pepys



Samuel Pepys begon zijn dagboek op 1 januari 1660. Negen jaar lang heeft hij het vervolgens van dag tot dag nauwkeurig bijgehouden totdat zijn slechte ogen hem dwongen er mee op te houden. Hij schreef zijn openhartige bekentenissen in een geheimschrift dat pas in het begin van de negentiende eeuw werd ontcijferd. Heleen ten Holt stelde hieruit een boek samen dat op zo breed en gevarieerd mogelijke wijze de mens, de bon-vivant en de puritein Pepys aan het woord liet.

In dit dagboek, dat ook een boeiend relaas geeft van de gebeurtenissen aan het hof van Karel II, komt Pepys in de eerste plaats tevoorschijn als een bijzonder vitaal mens, voor wie er ook een prima leven denkbaar was zonder de boeken waarnaar hij zo dikwijls op jacht is: met smakelijk eten bijvoorbeeld, met vrouwen, met muziek, met theater, met gezellige kout. Hij beschrijft letterlijk alles wat hij meemaakt, vanaf zijn moeilijkheid met de stoelgang tot wat de koning tegen hem, plichtsgetrouw en bekwaam ambtenaar aan het Navy Office, zegt. Hij had een sterk preutse inslag -hij groeide op in de tijd van Cromwell en de puriteinen- maar zijn vlees bleef voortdurend zwak.

Pepy's dagboek levert ook een schitterend stuk maatschappelijke reportage van de zeventiende eeuw. Alles komt er in aan de orde: topografie van Londen, wetenschappen, kunst, cultuur, financiën, politiek, folklore, de roemruchte London Fire, de Great Plague, de restauratie van Karel II en de zeeoorlogen met de Republiek.



Recensie

In de periode 1660-1669 bekleedde S.P. een hoge functie bij de Engelse admiraliteit. Van dit tijdvak heeft hij een dagboek bijgehouden, waarin hij vertelt over het leven in het 17e eeuwse Londen. Op een openhartige zeker niet puriteinse manier beschrijft hij de historische gebeurtenissen, de hofschandalen, de overvloedige maaltijden en zijn amourettes. Hij spaart zichzelf niet en geeft een duidelijke analyse van zijn eigen karakter. Hij schrijft zijn belevenissen neer, zoals die in hem opkomen, waardoor zijn dagboek een wanordelijke indruk maakt. Deze schijnbare wanorde maakt het dagboek zo aantrekkelijk. Eerder verschenen als dl. 4 van de reeks "Klassieke curiosa".

(NBD|Biblion recensie, A. Mooi)

ISBN 9789029533423 | Paperback | 246 pagina's | Singel Uitgeverijen | juni 2011

Gekozen, vertaald en van een inleiding voorzien door Heleen ten Holt

Citaat van de dag

Geen enkel geheim verdraagt zichzelf.

Herman Brusselmans

Het geheim van mijn moeder

J.L. Witterick

Polen, 1939. De jonge Helena heeft het huwelijk van haar ouders zien stranden toen haar moeder Franciszka niet langer gebonden wilde zijn aan een nazi-sympathisant. Vastbesloten om haar dochter op te voeden met andere waarden, neem ze een radicaal besluit: ze stelt haar huis open aan diegenen die aan het nazi-regime proberen te ontsnappen.

In de stal en onder de keuken huisvesten Francizka en Helena twee Joodse gezinnen. En op zolder maken ze plek vrij voor Vilheim, een Duitse soldaat die niet meer wil vechten in een oorlog waar hij niet achter staat. Geen van de onderduikers weet van elkaars bestaan. Geen van hen zal de oorlog overleven als zijn verblijfplaats uitlekt.

Een overrompelend en indrukwekkend verhaal over de uitzonderlijke kracht van moed en liefde.

Recensie

Als Franciszka ontdekt dat haar man sympathiseert met de Nazi’s, vertrekt ze met haar dochter Helena en zoon Damian naar het dorp Sokal in Polen. Op 1 september 1939 vallen de Duitsers Polen binnen en begint de holocaust. In haar kleine huisje verbergt ze twee joodse gezinnen en een Duitse soldaat die niet mee wil vechten in een oorlog waar hij niet achter staat. Geen van de onderduikers weet van elkaars bestaan. Pas als op 19 juli 1944 de oorlog voorbij is, ontmoeten ze elkaar.

Het verhaal begint en eindigt met de ervaringen van Helena; daartussenin vertelt de joodse onderduiker Bronek hoe hij na het transport van zijn broer David bij Franciszka terecht kwam. Vervolgens de andere joodse onderduiker Mikolay wiens vader arts is en alles moest achterlaten om zijn gezin te redden. En ten slotte de Duitse soldaat Vilheim.

In heel korte hoofdstukjes wordt in een sobere, beschouwende, stijl, zonder enige dramatiek en zonder uitweidingen aan deze heldendaad vorm gegeven. Het waargebeurde verhaal is een ode aan Franciszka. Verzorgde uitgave met leeslint en een vragenlijst voor Leesclubs. Kleine druk.

J. de Jager-v.d. Wijst

ISBN 9789000334834 | Paperback | 192 pagina's | Van Holkema en Warendorf | maart 2014

Vertaald door Annemie de Vries