Thema februari 2016 is GEHEIM

Citaat van de dag

Geheim: dat wat de mensen het liefst met je delen.

Jean Mistler

De geheimen van het conclaaf

Monaldi & Sorti

'De geheimen van het conclaaf' is een even informatieve als vermakelijke handleiding in de spelregels van de pausverkiezingen. Atto Melani schreef de nog altijd verrassend actuele tekst in 1700 aan de Zonnekoning om hem te helpen de door Frankrijk gewenste kardinaal naar de pauselijke troon te leiden. Zijn aantekeningen over het pauselijk hof bevatten gepeperde anekdotes over de politieke intriges en vuile spelletjes bij het naar voren schuiven van de gewenste kandidaat. Atto Melani (Pistoia 1626 - Parijs 1714) was castraatzanger en spion van de zonnekoning, adviseur en vriend van kardinalen, vorsten, koningen en pausen. Door zijn invloed werd een bevriend kardinaal uit zijn eigen Pistoia tot paus verkozen.

Recensie

Macchiavelli in het Vaticaan, anno 1700, dat is een waardige schets van dit boekje, dat handelt over de gang van zaken rond de pauskeuze. De oorspronkelijke auteur is Atto Melani, castraat en spion van Lodewijk XIV, de Franse Zonnekoning. Zijn werkkring bevond zich in het Vaticaan. Een typerend fragment: 'Na vijf maanden van twisten, hinderlagen en elkaar kruisende veto's was het conclaaf aan het eind van zijn Latijn en tot het uiterste gedreven.'

De kerkelijke politiek was tijdens een conclaaf in 1700 weliswaar net zo ondoorzichtig als tegenwoordig, maar we mogen hopen dat de huidige geestelijken zich minder door botte machtslust zullen laten leiden dan hun hier beschreven voorgangers. De bezorgers van dit manuscript, Monaldi & Sorti, zijn bekend vanwege de succesvolle historische romans 'Imprimatur' en 'Secretum'. Zij hebben dit manuscript in een archief ontdekt en publiceren het in een bekorte en gemoderniseerde vorm. De tekst is dus niet interessant als brontekst voor historici, maar zeker wel voor de liefhebbers van hun romans.

Drs. J.M. de Jong

ISBN 9789023418351 | Paperback | 96 pagina's | Cargo | juni 20o5

Vertaald door Jan van der Haar

Citaat van de dag

Het enige dat ik weet is dat ik blind vaar op een gevoel dat mij geheimen belooft.

Oey Tjeng Sit

Geheim agent

Giacomo Casanova

In de zomer van 1770 komt Casanova in Rome aan, waar hij zich voorneemt een 'rustig' leven te leiden. Hij is vijfenveertig en beseft dat hij aan zijn toekomst moet denken. Hij beschikt weliswaar nog over enig geld, maar niet over een bron van inkomsten.

Zoals zo vaak komt er niets van zijn voornemens terecht. Hij wordt verliefd op een meisje dat in een streng pensionaat is opgesloten, en verovert haar (en haar twee vriendinnen) met veel moeite om haar vrijwel onmiddellijk te verliezen aan een rivaal. Hij realiseert zich dat hij op zijn retour is: 'Bovendien merkte ik dat het schone geslacht niet meer op het eerste gezicht belang in mij stelde.'

Een financiële meevaller stelt hem in staat nog korte tijd op grote voet te leven en een plezierreisje naar Frascati te maken waar hij onder meer een verhouding heeft met zijn dertienjarige nichtje Guglielmina. Daarna reist hij naar Florence en Bologna, waar hij noodgedwongen de tering naar de nering zet en besluit met schrijven en vertalen in zijn levensonderhoud te voorzien. Tegelijkertijd spant hij zich in om gratie van de Venetiaanse Staatsinquisiteurs te krijgen.

Hij vestigt zich in 1772 in Triëst, om zo dicht mogelijk bij Venetië te zijn, en voert daar enkele opdrachten uit als geheim agent voor de Staatsinquisiteurs. Zijn memoires breken dan af met de intrigerende zin: 'Ik zag haar drie jaar later in Padua terug waar ik haar dochter op veel intiemere wijze zou leren kennen.'

Recensie

Dit 12de deel, het laatste, van de memoires van de libertijnse avonturier (1725-1798) bestrijkt de jaren 1770-1774. Casanova is in Rome, vooral voor zijn plezier, tot in 1771. Hij gaat naar Florence om aan publicaties te werken. Hier komt niets van terecht, en evenmin in Bologna. Hij beleeft nog amoureuze avonturen, maar het gaat allemaal niet meer zo vanzelfsprekend. Hij voelt zich een oude man. Ook is zijn financiële toestand niet rooskleurig. Hij verlangt hevig naar opheffing van zijn ballingschap, om zich in Venetië te vestigen als eerzaam burger.

Via Pesaro en Ancona begeeft hij zich naar Gorizia en Triëst, toen in Oostenrijks gebied, en maakt zich als geheim agent verdienstelijk voor de Venetiaanse regering. Hij mag hopen op amnestie, maar wij maken deze niet meer mee: de memoires breken zomer 1774 abrupt af.

Theo Kars, die met deze vertaling een groots werk heeft verricht, meent, waarschijnlijk terecht, dat de rest verloren is geraakt en schreef een aanvullend boekje over Casanova's verdere leven ('De laatste jaren van Casanova', a.i.'s deze week). Dit laatste deel bevat een personenregister op de hele reeks (40 p.) en een kaartje van 18de-eeuws Europa. Kleine druk.

(Biblion recensie, Dr. M.C.A. van der Heijden.)

ISBN 9789025306106 | Hardcover | 317 pagina's | Singel Uitgeverij | oktober 1998

Vertaald door Theo Kars

Citaat van de dag

Er zijn slechts twee dingen die iemand niet geheim kan houden: dat ze dronken zijn, en dat ze verliefd zijn.

Antiphanes

Wij hebben een Melis Stokestraat. Zou het met deze meneer te maken hebben?