De troost van melancholie
De droevige lichtheid van het bestaan
Josef Zehentbauer
De melancholie is een positieve, creatieve kracht, volgens Josef Zehentbauer. Ga maar na: alle buitengewone figuren op het terrein van de filosofie, de literatuur of de beeldende kunsten waren melancholici, zoals Aristoteles al opmerkte. Dit komt doordat grote denkers en kunstenaars melancholie niet als ziekte opvatten en erin verdrinken; integendeel: ze ontdekken en gebruiken melancholie als onuitputtelijke bron van menselijke creativiteit.
Zehentbauer onderscheidt melancholie van depressiviteit. Melancholie is een waardevolle karaktereigenschap, vol diepgang, creativiteit en hartstocht.
De auteur voert een pleidooi voor de melancholie: laten we haar waarde erkennen. We moeten haar niet bestrijden, maar aanvaarden. Was er maar meer melancholie in deze wereld - dan zou er minder geweld, minder ellende zijn. Meer melancholie zou ons weer in contact kunnen brengen met de cycli van de natuur, zou diepere kennis en meer liefde opleveren. Zehentbauer besluit zijn boek met twintig praktische oefeningen tot 'bitterzoet melancholiek geluk.'
Recensie
Dat melancholie niet alleen synoniem is aan droefgeestigheid, weet de auteur, docent aan de universiteit van Munchen, op overtuigende wijze te verwoorden. Hij verbindt er ook positieve, creatieve en dynamische eigenschappen aan. In het begindeel van dit boek wordt uitgelegd wat depressiviteit (die hij onderscheidt van melancholie) is en kun je erachter komen of en in hoeverre jezelf neigt naar melancholie of depressie. Daarna beschrijft hij hoe je als melancholicus met dood, angst, liefde, seksualiteit etc. op negatieve en positieve manier om kunt gaan. Hij citeert hierbij onder andere uit gedichten die het gevoel goed illustreren. Het boek besluit met enkele oefeningen voor 'het droeve geluk'. De schrijver heeft meer publicaties op zijn naam staan; dit boek is het eerste dat van hem in het Nederlands verschijnt.
Drs. Alice Rusch
ISBN: 9789039108598 | Paperback | 222 pagina's | Agora | april 2002
Vertaald door Francis Hijszeler