Thema oktober 2011 - Helden

'Hasse Simonsdochter verbad hem echter waardoor zij met elkaar moesten trouwen.

Huh???

Verbidden is smeken.

Jan van schaffelaar was veroordeeld en toen 'verbad' zij hem. Zij smeekte om zijn vrijlating maar dat betekende wel dat ze de belofte moest doen met hem te trouwen.

Dettie

Kende jij dat woord, of heb je het opgezocht?

In ieder geval begrijp ik het nu..

Ik kende het woord wel en wist dacht ik de betekenis (uit de kerk) maar helemaal zeker was ik niet dus wel even opgezocht voor de zekerheid.

Dettie

De sprong van Jan van Schaffelaar

Antheun Janse

Op 16 juli 1482 sprong Jan van Schaffelaar van de toren van Barneveld om zijn kameraden te redden. Het is één van de bekendste 'vaderlandse heldendaden' uit onze middeleeuwse geschiedenis. In de negentiende eeuw werd het verhaal gebruikt als lichtend voorbeeld van opofferingsgezindheid. In de twintigste eeuw verdween de moralistische duiding, maar de sprong zelf bleef bekend als één van die curieuze anekdotes van de vaderlandse geschiedenis.

Antheun Janse, als historicus verbonden aan de Universiteit Leiden, beschrijft het incident tegen de achtergrond van de 'Hoekse en Kabeljauwse twisten', de partijstrijd die een belangrijk deel van de Noordelijke Nederlanden in zijn greep hield. Jansen staat uitvoerig stil bij ontwikkelingen in bewapening en militaire organisatie die zich aan het einde van de Middeleeuwen voordeden, en probeert zo antwoord te geven op de vraag waarom Van Schaffelaar sprong.

NBD|Biblion recensie

In de serie 'Verloren Verleden' over gedenkwaardige momenten en figuren uit de vaderlandse geschiedenis beschrijft dit aardige deeltje een nu vrijwel vergeten figuur. In de machtsstrijd tussen de Utrechtse bisschop en de burgerij van de stad was een miniem onderdeel het gevecht om de toren van Barneveld in 1482. Tot het groepje belegerden behoorde Jan van Schaffelaar. Omdat zijn dood werd geeist sprong hij -om zijn metgezellen te redden- vrijwillig van de toren. Dit verhaal bleef bij toeval bewaard en werd in de 17e eeuw gepubliceerd.

In de 19e eeuw werd het dankzij de historische roman 'De Schaapherder' onderdeel van ons nationale heldendom. In deze beschrijving worden de achtergronden verhaald. Ook de reden waarom hij ooit tot de verbeelding sprak en het gebruik ervan door de toeristenindustrie komen aan de orde.

De tekst is helder en prettig leesbaar. De illustrering in kleur en zwart-wit is fraai. Voor geinteresseerden in het vaderlands verleden een smakelijk en verantwoord verhaal. Alfabetisch register; druk in twee kolommen. Donkergrijze omslag met heldere oranjerode belettering en enkele historische afbeeldingen.

(Biblion recensie, A.P.G. Spamer)

ISBN 9789065504623 Paperback 94 pagina's | Verloren b.v., uitgeverij | mei 2005

Citaat van de dag

Het verhaal van Jan van Schaffelaar is een inspiratiebron geweest voor verscheidene literaire werken, waarvan de romantische historische roman De Schaapherder (1838) van Jan Frederik Oltmans (1806-1854) waarschijnlijk de bekendste is. Ook Thea Beckman schrijft over hem in het boek "Hasse Simonsdochter". In dit boek redt Jan van Schaffelaar Hasse Simonsdochter als zij wordt aangevallen door een paar veedrijvers die het Kampereiland passeren. Van Schaffelaar zou daarbij één van de veedrijvers hebben gedood en daarvoor door de Kampenaren ter dood zijn veroordeeld. Hasse Simonsdochter verbad hem echter waardoor zij met elkaar moesten trouwen. In 1853 werd Kasteel de Schaffelaar naar Van Schaffelaar vernoemd, nadat er in de 16e eeuw op diezelfde plek reeds een ander huis 'De Schaffelaar' stond.

Bron www.charybdis.nl/jan-van-schaffelaar/