Thema februari 2011 - Steden

Citaat van de dag

"Elke seconde kun je opnieuw geboren worden. Elke seconde kan er een nieuw begin zijn. Het is een keuze. Jouw keuze."

Clearwater

Het beleg van Lissabon

José Saramago

In Het Beleg van Lissabon laat men zich meeslepen in een historische roman die de geschiedenis eerst op haar kop zet om ze vervolgens - anders én leerzamer - te reconstrueren. De eerste Portugese koning, Dom Afonso Henriques, slaat in 1147 een beleg om Lissabon teneinde de stad te veroveren op de Moren. Daarbij krijgt hij hulp van Engelse, Vlaamse en Duitse kruisvaarders die, op doorreis naar het Heilige Land, in Porto aan wal zijn gegaan. Als beloning mogen zij de stad na inname plunderen. Zó staat het in de geschiedenisboeken.

NBD|Biblion recensie

De eerste Portugese Christen-koning Dom Alfonso Henriques slaat in 1147 het beleg om Lissabon om de stad van de Moren te bevrijden. Hij krijgt hulp van kruisvaarders uit allerlei landen, op doorreis naar het heilige Land in Porto aan wal gegaan. Als beloning plunderen zij de stad. Dit is de ware geschiedenis in 'Het beleg van Lissabon', die de corrector Raimundo Silva gereed maakt voor de uitgave. Deze begaat echter opzettelijk fraude, dodelijk voor een corrector. Hij wijzigt uit protest tegen zijn bescheiden beroep het thema door het woordje NIET toe te voegen: 'De kruisvaarders besloten de Portugezen niet te helpen'. Silva's bedrog wordt ontdekt. Ontslag wacht hem, maar hij blijft in dienst, zij het ook onder curatele van Maria Sara. Zij stelt hem voor een roman te schrijven met dit thema. De historische werkelijkheid wordt geweld aangedaan, maar een schitterende waarheid tussen mensen licht op: liefde betekent immers het einde van elk beleg. Gesprekken tussen hen flitsen van het heden naar de werkelijkheid van acht eeuwen geleden. Een fantastische vondst in de fraaie vertaling van Harrie Lemmens.

Volle bladspiegel, kleine druk. De auteur ontving de Nobelprijs 1998.

(Biblion recensie, Dr. Th. Hoogbergen.)

ISBN 9789029534925 Hardcover 278 pagina's | Arbeiderspers |

Vertaald door Harrie Lemmens

Citaat van de dag

"Elke seconde kun je opnieuw geboren worden. Elke seconde kan er een nieuw begin zijn. Het is een keuze. Jouw keuze."

Clearwater

Aan de grond in Londen en Parijs

George Orwell

Orwells eerste boek is een verslag van zijn ervaringen als zwerver en bohémien tussen 1927 en 1932, waarvan anderhalf jaar als aankomend schrijver in Parijs. Over deze periode in zijn leven schreef Mary McCarthy: 'Met opzet bewoog hij zich in de onderlagen van de maatschappij tussen menselijke wrakken en drijfhout. Hij hield een soort inspectietocht van de geografie en de instellingen van dat gebied aan gene zijde: werkhuizen, volkslogementen, Leger-des-Heilsonderkomens, goedkope kamers, de gevangenis..'

Aan de grond in Londen en Parijs is het resultaat van deze ontdekkingsreis door de wereld van de armoede en het uitzichtloze leven aan de zelfkant: een rauw en onverbloemd geschreven document dat nog steeds niet opgehouden heeft de lezers aan het denken te zetten.

NBD|Biblion recensie

Aan het begin van zijn schrijversloopbaan heeft de Britse schrijver (1903-1950) een vijftal jaren doorgebracht tussen de allerarmsten, eerst in Parijs en later in Londen. In Parijs heeft hij nog een dak boven zijn hoofd met af en toe een baantje in een restaurant. In Londen slaapt hij in speciale onderkomens voor daklozen en moet hij de vernederingen ondergaan van de zogenaamde liefdadigheid. Orwell is altijd een vurig socialist geweest die zich het lot van de armen en misdeelden aantrok. Aan het einde van zijn verslag schetst hij het beeld van een gemiddelde zwerver, waarbij hij probeert alle vooroordelen jegens deze grote groep mensen weg te nemen. Orwell toont zich al op jonge leeftijd een boeiend verteller met een nauwkeurig oog voor details en een fijnzinnig gevoel voor humor. Uitstekende vertaling. De kleurige omslag toont een rij werklozen in Parijs, wachtend op werk of eten.

Prettige, vrij kleine druk.

(Biblion recensie, C.J. Meyer)

ISBN 9789045003399 Hardcover 256 pagina's | Atlas | augustus 2001

Vertaald door Joop Waasdorp

Citaat van de dag

"De rijke zwerver wordt 'toerist' genoemd."

Paul Richard

De maagd van Orleans

het meesterwerk van Voltaire

Fred van Enske

Het meesterwerk van Voltaire. Voor het eerst in het Nederlands. Ooit heeft Fred van Enske een regenachtige vakantie toch nog nuttig gemaakt door zich te werpen op de vertaling van La Pucelle, het gedicht dat meer dan enig ander werk Voltaire (1694–1778) zowel verguizing als roem heeft bezorgd. Het werd neergesabeld en verguisd, maar het beleefde niettemin de ene herdruk na de andere.

NBD|Biblion recensie

In zijn epische dichtwerk 'La Pucelle' trekt Voltaire op vrolijke wijze eens te meer van leer tegen nationalisme, fanatisme, bijgeloof en hypocrisie. Met opzettelijke anachronismen en een stoet van onwaarschijnlijke en hilarische bijfiguren schildert hij tot aan de slag bij Orleans de avonturen van Jeannne d'Arc, wier enige heldendaad volgens hem bestond uit het behouden van haar maagdelijkheid. Het epos veroorzaakte in het 18e eeuwse Frankrijk veel ophef door de blasfemische en weinig vaderlandslievende toonzetting, ging clandestien van hand tot hand en zou pas in 1762 door Voltaire officieel worden gepubliceerd om een einde te maken aan een grote hoeveelheid apocriefe versies die er soms nog een schepje bovenop deden.

Vertaler Fred van Enske kortte het werk enigszins in door te bezuinigen op overdadige verwijzingen naar de klassieke mythologie en op satirische portretten van voor ons inmiddels onbekende tijdgenoten. Zijn bewerking heeft zodoende, ook door afwezigheid van verhelderende noten, geen wetenschappelijke pretenties, maar geeft ons wel de gelegenheid een vergeten werk van de doldriest rijmelende spotter te (her) ontdekken.

(NBD|Biblion recensie, Matthieu Kockelkoren)

ISBN 9789086661350 Paperback 161 pagina's | Boekenplan | maart 2010