Thema april 2010 - Boeken

Citaat van de dag

"Men zou rijk moeten zijn om zich arm te kunnen kopen aan boeken."

Cees Buddingh'

Stad van boeken

Handschrift en druk in Leiden, 1260-2000

Redactie A. Bouwman

Overzicht van de geschiedenis van het boek in Leiden, van de Statenbijbel via 'De brave Hendrik' tot het NSB-weekblad 'Volk en Vaderland'. Een boek dus over boeken, maar ook over lokale geschiedenis, en van grote kwaliteit, zowel inhoudelijk als qua vormgeving.

Het is verdeeld in drie afdelingen, elk door andere vormgevers en typografen fraai verzorgd.

Deel 1 over de 14e-16e eeuw betreft handschriften en vroege drukken.

Deel 2 de 17e en 18e eeuw: Leidse drukkers, uitgevers en boekverkopers, kranten, liedboeken, toneelstukken, schotschriften, politieke pamfletten; boeken over recht, filosofie, de internationale betekenis, de rol van de universiteit, over de organisatie van het boekenbedrijf, de leescultuur; het boek in de schilderkunst.

Deel 3 de 19e en 20e eeuw: productie, verspreiding en consumptie van boeken, technische ontwikkelingen, industrialisatie, arbeidsomstandigheden, Leidse boekenfirma's, antiquaren en veilinghouders, de invloed van conjunctuurbewegingen, de Tweede Wereldoorlog. Een uitermate inspirerende inleiding in de boekwetenschap voor (aankomende) boekhistorici, bibliothecarissen en boekhandelaren, mede door de zeer uitvoerige literatuurlijst (48 kolommen) en index. Zeer rijk en veelkleurig geillustreerd.

(NBD|Biblion recensie, Anton Gerits)

ISBN 9789059970540 Hardcover, 471 pagina's | Primavera Pers | maart 2008

Tomas Rap

Een vrijbuiter in boeken

Dirk-Jan Arensman

Sprankelende biografie van de markantste uitgever van naoorlogs Nederland.

Weinig uitgevers hebben zo n gevarieerd en vrolijk eigengereid fonds opgebouwd als Thomas Rap (1933-1999), de laconieke gentleman in het boekenvak, die zei alleen uit te geven wat (en wie) hij zelf 'mooi en aardig vond.

Thomas Rap. Een vrijbuiter in boeken is een portret van een complexe en innemende man. Een beroepswees en een zondagskind. En vooral een hemelbestormer die beweerde eigenlijk niets te willen, maar toch ondermeer met de Nederlandse Sportbibliotheek een pionier in zijn vak was. Vanuit een veredeld achterkamertje gaf hij met evenveel liefde én literaire zwaargewichten als W.F. Hermans en Gerard Reve én vederlicht curiosa (zoals de prentenbriefkaarten van Peter Vos) uit.

Dirk-Jan Arensman interviewde familieleden, collega s, auteurs en vrienden van Thomas Rap, onder wie Youp van t Hek, Paul van Vliet, Jaap Scholten, A.L. Snijders en Wim T. Schippers. Aan de hand van hun herinneringen ontstaat een meeslepende reconstructie van een leven dat zich afspeelde op het snijvlak van levensgenieten en hemelbestormen. En bovendien een schets van literair Nederland in de jaren zestig, zeventig, tachtig en negentig. Een eerbetoon aan een man - en aan een tijdperk.

ISBN 9789060058169 Hardcover, 261 pagina's | Thomas Rap | juli 2009

Citaat van de dag

"Lezers hebben vaak de neiging zich te vereenzelvigen met de personen uit de boeken die ze lezen. Daarom lezen ze graag boeken waar nette personen in voorkomen."

W.F. Hermans

Verbruikt verleden

Handschriftfragmenten in en uit boeken van klooster Soeterbeeck

H. Kienhorst

Verbruikt verleden presenteert een vijftigtal fascinerende fragmenten van middeleeuwse manuscripten. Letterlijk snippers, die enerzijds staan voor de volledige teksten en die anderzijds het verhaal vertellen over hun gebruiks- en waarderingsgeschiedenis.

In 2005 verscheen in de reeks Nijmeegse Kunsthistorische Cahiers de catalogus Rijkdom in eenvoud. Daarin wordt een beschrijving gegeven van 45 meer of minder complete laatmiddeleeuwse handschriften uit de oude bibliotheek van de priorij Soeterbeeck in Deursen bij Ravenstein. Deze kloosterbibliotheek werd in 1997 door de zusters Augustinessen overgedragen aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Verbruikt verleden is een voortzetting van deze catalogus. Het ontsluit alle ‘losse’ handschriftfragmenten uit de collectie Soeterbeeck; daarnaast worden ook fragmenten beschreven, die nog altijd als bindmateriaal fungeren in een aantal handschriften en oude drukken uit Soeterbeeck. Het gaat bij deze fragmenten niet alleen om restanten van handgeschreven boeken uit de twaalfde tot zestiende eeuw; tot de bewaard gebleven stukken behoren ook delen van oorkonden, brieven en ander materiaal dat licht kan werpen op de geschiedenis van het klooster.

Behalve dat het boek interessante resten van dit middeleeuwse cultuurgoed beschrijft, wordt mede door de circa 50 kleurenfoto’s een mooi beeld gegeven van de recycling van middeleeuwse boeken sinds de zestiende tot ver in de twintigste eeuw. De zusters hebben nog zeer lang de waarde van het oude perkament en papier onderkend… voor het inbinden, repareren en aanvullen van hun boeken! Zo bleef fragmentarisch bewaard wat anders volledig teloor was gegaan.

in samenwerking met Stichting Nijmeegse Kunsthistorische Studies.

fotografie: Herbert van de Sluis

ISBN 9490128198 paperback 126 pagina's Met illustraties Verschenen: december 2009

Citaat van de dag

Een schrijver besteedt het merendeel van zijn tijd aan lezen om te kunnen schrijven; hij bladert gerust een halve bibliotheek door om één boek te produceren.

Samuel Johnson