Thema oktober 2019 - Een SCHANDALIG goed boek

Het alfabet van de stilte

Walter van den Broeck

Bisschop Van Groeneweghen, die zich lang geleden heeft vergrepen aan knaapjes, is spoorloos. Zijn achternicht, Kristien Daeleman, maakt het schandaal dat vandaag aan het licht is gekomen tot het onderwerp van haar scriptie. Haar interesseert vooral de collateral damage die haar grootoom heeft aangericht, en daarom laat ze zowel familieleden als vreemden aan het woord. Stevig weerwerk krijgt ze daarbij van Klaas, haar kersverse vriend, en van professor Devlieger, haar promotor.

In een duizelingwekkende vaart wordt ze naar de grondstroom van onze samenleving gezogen, waarin ze uiteindelijk oplost. Wat rest is stilte.

Recensie

Van deze nieuwe roman van de bekende Vlaamse schrijver (1941) bestaat ook een theaterversie. De achternicht van een plotseling onvindbare bisschop maakt een scriptie over kindermisbruik in de rooms-katholieke kerk. Zij laat familieleden en anderen vertellen en langzamerhand ontrolt zich een afschuwelijke familiegeschiedenis, waarin de bisschop en de kerk een uiterst kwalijke rol hebben gespeeld.

De gebruikte verteltechniek, waarbij steeds andere personages het woord voeren, lijkt aanvankelijk de opheldering van het verleden in de weg te staan, maar blijkt al snel uiterst effectief omdat daarmee de gepleegde misdaden veel dichterbij komen dan in een verslag van de feiten. De plot is kunstig geconstrueerd en komt nogmaals hard aan, terwijl het geen echte verrassing is.

Maar de schaal waarop misbruik in de doofpot werd gestopt is opnieuw onvoorstelbaar, en vormt een krachtige aanklacht van overheid en kerk. Gebaseerd op literatuurstudie o.a. van onlangs verschenen rapporten. Normale druk.

Drs. W.A. Fasel

ISBN 9789463101547 | Paperback | 224 pagina's | De Bezige Bij | december 2015

Citaat van de dag

Een groot schandaal is gewoonlijk de publieke versie van een groot geheim.

Sidney Tremayne (1890-1986)

Journalist en dichter

De verbintenis van tegenpolen

Alice Hofmann

Op het tropische eiland Saint Thomas in het begin van de 19e eeuw droomt de Creoolse Rachel van een leven in het verre Parijs. Rachels moeder, een toonaangevende vrouw binnen de Joodse gemeenschap die is ontsnapt aan de Inquisitie, huwelijkt haar dochter echter uit aan een oudere weduwnaar met drie kinderen. Als haar echtgenoot plotseling overlijdt en zijn jongere neef Frédérick uit Frankrijk overkomt om de nalatenschap te regelen, neemt Rachel haar leven in eigen hand en begint een hartstochtelijke verhouding.

Dat leidt tot een schandaal dat haar hele familie treft, ook haar lievelingszoon, die een van de grootste kunstenaars van Frankrijk zal worden - grondlegger van het impressionisme, vriend van Manet en mentor van Cézanne: Camille Pissarro.

De verbintenis van tegenpolen is een indringende roman over persoonlijke verlangens en sociale restricties, over raciale vooroordelen en je eigen weg volgen.

Recensie

Alice Hoffman (1952) is een Amerikaanse schrijfster die ruim dertig boeken op haar naam heeft staan. Een aantal daarvan is in het Nederlands vertaald.

Dit boek is gesitueerd in de negentiende eeuw en speelt zich voornamelijk af op het Caraïbische eiland Saint Thomas, in en rond de hoofdstad Charlotte Amalie. Het was toen Deens bezit waardoor de bewoners meer vrijheden kenden dan elders in het gebied.

Hoofdpersoon is de historische figuur Rachel Manzana Pomié (1795-1889), een Joodse vrouw die zich afzet tegen de bekrompen en elkaar voortdurend beloerende kleine Joodse gemeenschap op het eiland. Rachel is vooral bekend als de moeder van Camille Pissarro, de befaamde schilder. Ze raakt voortdurend in conflict omdat haar persoonlijke wensen botsen met de heersende sociale restricties. De schrijfster houdt zich zoveel mogelijk aan de historische feiten, maar vult het verhaal in met bloemrijk beschreven episodes die het extra fleur geven.

Een boeiend verteld verhaal over een eigenzinnige vrouw.

ISBN 9789492086563 | Paperback | 352 pagina's | Orlando | januari 2018

Citaat van de dag

Een van de problemen met het verdedigen van de vrijheid van meningsuiting is dat je vaak mensen moet verdedigen die je schandalig, onaangenaam en walgelijk vindt.

Salman Rushdie

In Indië geboren, Brits romanschrijver 1948

Leven op krediet

Ariette Dekker

Anton Kröller (1862-1941) is een van de meest vergeten ondernemers uit de Nederlandse geschiedenis. Hij wordt alleen nog herinnerd als degene die Helene Kröller-Müller de middelen verstrekte om haar wereldberoemde kunstcollectie op te bouwen. Kröller was echter een van de machtigste en meest omstreden zakenlieden van zijn tijd.

Gesteund door een bloeiende kapitaalmarkt bouwde hij Wm. H. Müller & Co uit tot een wereldconcern dat in de aanloop naar de eerste wereldoolog zowel de Duitsers als de Engelsen van ijzererts en graan voorzag. Tijdens de oorlog onderhandelde Kröller voor de Nederlandse regering met Duitsland en Engeland en was hij haar voornaamste adviseur over de verdeling van de landbouwproductie. Kröller vergat echter nooit zijn eigen belang.

Na de oorlog kwam zijn onderneming in grote problemen die de Rotterdamssche Bank dreigden mee te sleuren. Kröller bleek de cijfers van zijn bedrijf op grote schaal te hebben geflatteerd. Hij veroorzaakte een financieel schandaal dat zijn weerga in de Nederlandse geschiedenis niet kende, maar werd nooit vervolgd.



Recensie

Na haar biografie over scheepsbouwer Cornelis Verolme portretteert Ariëtte Dekker in dit boek wederom een ondernemer die onlosmakelijk verbonden is met de Rotterdamse haven. En daarmee houdt de gelijkenis niet op, want net als Verolme was ook Anton Kröller een selfmade man die de gevestigde orde uitdaagde en na een onstuitbare opkomst zijn imperium, Müller & Co, ten onder zag gaan in een reeks van schandalen en zakelijke missers.

Begonnen rond de eeuwwisseling met de doorvoer van ijzererts naar het Ruhrgebied, breidde hij zijn activiteiten verder uit met mijnbouw, handel in graan, hout en vlees en investeerde hij zelfs in een project om zeegras tot vezelgaren te verwerken. Keer op keer wist hij beleggers een rad voor ogen te draaien en kwam het geld voor dividenduitkering van de Rotterdamsche Bank.

Nadat in 1924 deze financiële zeepbel uiteenspatte, balanceerde de bank op de rand van de afgrond en werd Müller & Co ontmanteld. De kunstcollectie van echtgenote Helene Müller kon echter compleet blijven en is tegenwoordig nog te bewonderen in het Kröller Müller Museum.

Met afbeeldingen in kleur en zwart-wit, eindnoten, bronnen- en literatuuroverzicht en register.

Marc Busio

ISBN 9789035143579 | Hardcover | 632 pagina's | Prometheus/Bert Bakker | januari 2015

Citaat van de dag

Hij die betrokken is bij een schandaal doet beter maar geen ruchtbaarheid te geven aan wat hem overkwam. De zoetste wraak maakt geen kabaal.

Jean de La Fontaine (1621-1695)

Frans fabeldichter