Thema november 2018 - Boeken M/V

De man van veel

Karin Amatmoekrim



In december 1939 wordt een Surinaamse man gedwongen opgenomen in een Haags gesticht. Aanvankelijk lijkt hij - op zijn afkomst na - niet veel anders dan de andere patiënten. In de gesprekken met zijn arts ontwikkelt zich echter een overweldigend beeld van een rijk, misschien wel te rijk, leven van een man die bijna ten onder gaat aan zijn idealen. Anton is banneling, schrijver, staatsvijand van de Nederlandse overheid en zwarte echtgenoot van de blanke, Haagse Petronella.

In deze opzienbarende nieuwe roman van Karin Amatmoekrim wordt het waargebeurde verhaal van Anton de Kom, die zijn leven gaf voor het verzet tegen de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog, eens en voor altijd uit de vergetelheid gehaald. De man van veel gaat over de waanzin van een man wiens plannen te groot lijken voor deze wereld. Wat houden we over als de werkelijkheid niet strookt met datgene waarvan we dromen?

Karin Amatmoekrim publiceerde eerder vier romans. Haar voorlaatste boek Het gym werd door pers en publiek juichend ontvangen. De man van veel is haar vijfde roman en meteen ook haar beste en meest ambitieuze boek tot nu toe.

Recensie

Vijfde roman van de Surinaams/Nederlandse schrijfster [1976], die eerder onder andere ‘Het gym’ publiceerde. ‘De man van veel’ is het waargebeurde levensverhaal van de Surinaamse mensenrechtenactivist Anton de Kom [1898-1945]. Vanwege zijn antikoloniale houding en onafhankelijkheidsstreven is hij staatsvijand nummer 1. Hij wordt zonder proces gevangengezet en met zijn gezin naar Nederland verbannen. Daar vervalt hij in armoede en wanhoop en wordt in 1939 gedwongen opgenomen.

Zijn leven wordt beschreven vanuit de psychiatrische kliniek, waar hij behandeld wordt aan zware overspannenheid, achtervolgingswaanzin en woede-uitbarstingen. Als in een delirium dringen herinneringen zich aan hem op: Anton als kleine jongen in Suriname, als adviseur voor uitgebuite arbeiders, als communist, de relatie met zijn blanke Hollandse vrouw en hun kinderen, zijn idealisme en zijn boek 'Wij slaven van Suriname' (1934, 12e druk in 2009). Het verhaal eindigt bij zijn ontslag in maart 1940; in de Tweede Wereldoorlog zal hij in het verzet tegen de Duitsers gaan. Goed en invoelbaar geschreven biografische roman, in een heldere stijl en voor een breed publiek. Kleine druk.

Annemiek Buijs

ISBN 9789044621266 | Paperback | 288 pagina's | Prometheus | oktober 2013

Citaat van de dag

Een écht groot man vindt zichzelf niet groot.

William Hazlitt (1778-1830)

Engels essayist

Een coquette vrouw

Carry van Bruggen



Roman over de problemen en frustraties van een jonge vrouw die zich rond 1910 aan de knellende huwelijksband tracht te ontworstelen.



Recensie

Ina, een gevoelige en behaagzieke jonge vrouw, heeft een mateloze bewondering voor Egbert, een wat oudere man die haar imponeert om zijn ongebondenheid aan moraal of traditie. Ina verwacht van haar huwelijk met hem dat zij zich bevrijdt van vooringenomenheden en zichzelf ontplooit. Al snel blijkt Egbert echter een cynische, narrige echtgenoot, van wie zij vervreemdt. Alleen in haar schrijverschap vinden Ina's overgevoeligheid, rusteloosheid en verscheurdheid door tegenstellingen tussen hoofd en hart een uitweg.

Mogelijk ligt het eerste, ongelukkige huwelijk van de auteur (1881-1932) met journalist Kees van Bruggen aan deze roman (1915) ten grondslag, maar zoals het schrijvende hoofdpersonage in haar verhalen wil uitstijgen boven het toevallige en persoonlijke, zo slaagt de auteur erin met haar diepgaande reflectie op gevoelens van schuld, schaamte, eenzaamheid de particuliere bekentenis te overstijgen. Sobere, gebonden uitgave met lichtbruin stofomslag waarop een fotoportret van de auteur; belettering in wit en bruin. Verschenen als deel 8 in de reeks Vrouwenstemmen van dagblad Trouw. Kleine druk.

C.H.M. Beijer

In zijn geheel te lezen bij www.dbnl.org/tekst/brug004coqu01_01/

ISBN 9789046420171 | Paperback | 320 pagina's | Rainbow | september 2006

Citaat van de dag

Ze had Egbert toch lief en ze mocht hem, zelfs in gedachten niet, zelfs voor een oogenblik niet, ontrouw wezen en verraden. Hij was haar man, zij was zijn vrouw, zij had de gave van zijn leven, hij het hare geschonken en aanvaard. Ze wilde niet slecht zijn, geen lichtzinnige, wufte vrouw. Daarbuiten ging de jongen traag zijns weegs, met gebogen hoofd; ze trilde van medelijden, van verlangen hem troost te brengen. God, - nog niet getrouwd, nog nauwelijks een halfjaar te zamen en nu al zoo!

Fragment uit Een coquette vrouw

De man in de modder

Anneriek van Heugten



Ro is twaalf jaar als in september 1944 de geallieerde troepen zijn woonplaats Koningsburg naderen. De oorlog is tot dan toe voor Ro vrij rustig verlopen, maar in die laatste dagen van de bezetting raakt hij betrokken bij gedwongen geheimhouding, geweld en verraad.

Thomas is dertien in april 2004. Hij vindt het reuze interessant als zijn vader voor zijn werk naar Koningsburg moet om de vestinggracht uit te baggeren. Op de bodem zijn granaten uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Thomas snapt niet waarom zijn opa daar zo vreemd op reageert.

Leonie, bijna veertien, woont in Koningsburg en gaat een paar keer per week op bezoek bij een vriendelijke oude dame. Deze mevrouw Bakker raakt behoorlijk van haar stuk als het baggeren in de vestinggracht begint.

Thomas en Leonie ontmoeten elkaar en doen een lugubere ontdekking.

Een spannend detectiveverhaal over twee jongeren die proberen de puzzelstukjes uit het verleden (de Tweede Wereldoorlog) in het heden samen te leggen.

ISBN 9789044805437 | Hardcover | 142 pagina's | Clavis | juni 2006

Citaat van de dag

Een man van woorden en niet van daden is als een tuin vol onkruid.

Alfred Tennyson (1809-1892)

Engels dichter