Piet van der Waal - Keien van kolonisten (10+)

Dat wel, maar de betutteling werd toen vermoedelijk toch ook niet altijd gewaardeerd. En of het leven op het platteland voor mensen die hun hele leven in de stad hadden doorgebracht nu wel zo aangenaam was. Met de beste bedoelingen wordt vaak veel leed veroorzaakt.

Vooral de eerste kolonisten (Fredriksoord 1 en 2, Wilhelminaoord, Willemsoord) wisten wat hen te wachten stond en ze konden er ja of nee op zeggen.

Dat ze hun keus mogelijk niet goed konden overzien is weer wat anders.

Dettie

Marjo schreef : En in het hedendaagse Vlaanderen de penitentiaire inrichting en Merksplas.

Voor zover ik het meegekregen heb was het inderdaad in opzet vrijwillig. Vandaar ook dat ik zeg dat van den Bosch een idealist was.

Waar Renate en ik tegen aan hikken is dus de handelswijze van die gemeenten die hun ongewenste elementen wegstuurde. Het gaat om de bevoogdende instelling, het idee van: 'ik weet wat jij nodig hebt'. Dat staat mij dus tegen. Maar ik weet ook wel dat mensen niet altijd in staat waren om zelf na te denken. Of gewoonweg geen enkele mogelijkheid hadden om hun leven te veranderen. Die kans bood de Kolonie.

En ik ben bang dat er wél gedeporteerd werd. (in de zin van ergens heenbrengen waar ze niet heen willen)Door die gemeenten die kinderen en zwervers oppakten en tegen hun zin weg brachten.

Er zullen best mensen geweest zijn die er achteraf blij mee waren, ik heb gelezen dat in Merksplas de 'landlopers' er zwaar mee zaten toen hun onderdak verdween.

Van den Bosch wordt door iedereen gezien als een idealist. Maar hij had eerder dergelijke kolonies ook in Indië of Indonesië (weet niet meer precies) opgezet en die waren een enorm succes. Vandaar dat hij ze ook in Nederland invoerde. Hij had immers bewezen dat het werkte. (In Engeland werden overigens ook kolonies gesticht)

Het punt is dat pas later door gemeentes de lastpakken naar de kolonies werden gestuurd, niet gelijk vanaf het begin. De gemeentes tekenden namelijk in voor een aantal mensen die ze naar de kolonies zouden sturen en doneerden ook een bepaald bedrag aan de Maatschappij voor Weldadigheid. Als ze niemand konden vinden, stuurden ze de zwaar hopeloze gevallen waarbij elke geboden hulp niet mocht baten. Terwijl beloofd was aan de maatschappij dat ze werkwillige, gezonde mensen/gezinnen zouden sturen die een nieuw bestaan daar wel zagen zitten.

Het waren dus vooral de notoire dwarsliggers, de onwerkwilligen, waarbij elke geboden hulp niet mocht baten, die later gestuurd werden. Een beetje eigen schuld, dikke bult dus. Maar die mensen verpestten het juist voor de rest, want positieve verhalen hebben altijd minder impact dan negatieve verhalen en langzamerhand trokken de geldschieters zich terug... De goeden lijden helaas altijd onder de kwaden.

Dettie

Je was al duidelijk hoor, en ik val jou of van den Bosch niet aan, heb alleen mijn bedenkingen met het betuttelen, hoe goed bedoeld ook.

Ik heb ook wat problemen met het betuttelen en de vraag blijft hoe vrijwillig vrijwillig was.

Het betuttelen was denkelijk wel noodzakelijk, als er geen strenge regels werden gehanteerd dan werd het een zooitje. De afspraken waren dat je alles kreeg als je je maar wel aan de spelregels hield. Je kocht je als het ware in en betaalde terug met werk. Eigenlijk net als nu. Je werkt en krijgt er geld voor, alleen zij kregen eerst alles en betaalden via werk terug voor hun spullen, was alles afbetaald dan spaarden ze en uiteindelijk kregen ze het huis plus land. Dat werd hun bezit.

Wat het vrijwillige betreft, nogmaals, mensen konden ja of nee zeggen... Aanvankelijk bood men arme gezinnen uit de grote steden de gelegenheid vrijwillig naar Drenthe te komen en zich daar in koloniën te vestigen. Het idee hierachter was dat men zo als boer een nieuw bestaan kon opbouwen. Plaatsen als Frederiksoord en Wilhelminaoord zijn ook op deze manier ontstaan.

"De in Frederiksoord, Wilhelminaoord en Willemsoord ondergebrachte gezinnen waren veelal uit vrije wil gekomen en konden de koloniën ook weer verlaten. Dat was niet het geval in Veenhuizen en Ommerschans: ‘gestichten’ die opgericht werden om landlopers, gestraften, bedelaars, wezen en vondelingen te huisvesten."

Bron: maatschappij van Weldadigheid maatschappijvanweldadigheid.nl/wordpress/?page_id=14

Van stad naar platteland in Drenthe trekken was ook omdat er in de grote steden niet meer te leven viel. Mensen verkommerden en hadden geen eten en/of woning, ze stierven bij bosjes in de steden.

Het was in die tijd compleet nieuw wat er gebeurde en om alles in goede banen te leiden was een enorme hoeveelheid werk. Alles moest ook per brief, je kon niet even bellen en overleggen over iets, laat staan even mailen of opzoeken op internet. Het ging ook niet om een paar mensen maar om honderden. Er waren ook uitstekende sociale voorzieningen die we nu hele gewoon vinden en mensen werden verplicht onderwijs te volgen. Er was een tuinbouwschool, een spinnerij, weverij enz. Je kon ene vak leren, als het ene werk je niet lag kon je het andere proberen. Maar ja er waren wel veel regels omdat het anders niet in de hand te houden viel.

Misschien kun je dat allemaal als betutteling zien maar in mijn ogen blijft het toch een gouden kans.

Dettie