In de herkansing.
Heb met aandacht jullie discussie gelezen.
Ik heb, om op Berdines bezwaar in te gaan, niet goed meer op mijn netvlies of ik het beeld van Tonio realistisch vond en of ik dat bezwaarlijk vond, daarvoor is het te lang geleden dat ik het las.
Ik herinner me wel dat dit boek grote indruk op me maakte en nog heel lang in mijn hoofd bleef.
Ik begrijp de vraag wel of schrijvers over zoiets persoonlijks moeten schrijven en of lezers geen voyeurs zijn als ze dat soort persoonlijke dingen lezen. Worden er geen grenzen overtreden.
Voor mij hangt dat heel erg van de schrijver af. Connie Palmen, die in dit topic ook al als voorbeeld werd genoemd, gaat voor mij over grenzen heen omdat ze intieme details deelt waar ik absoluut geen behoefte aan heb.
Thomése daarentegen, die over de dood van zijn baby schrijft, veel persoonlijker kan het niet worden, bleef voor mij ruim binnen die grens. Zijn boek was een van de mooiste boeken die ik ooit las. Maar als het voor mij als persoon al bij verschillende schrijvers anders is, is die grens voor individuele lezers uiteraard helemaal anders. Wat voor de één aanvaarbaar of zelfs aangrijpend is, is voor een ander ver over de grenzen van wat je deelt heen.
Voor mij is behalve die grens die ik al beschreef, vooral van belang of de schrijver kan schrijver. Is het een ‘zielig”slecht geschreven zelfbeklag, of is het een boek wat mij in zijn greep grijpt en me mee sleurt in de belevingwereld van iemand anders en misschien wel nieuwe inzichten geeft over verdriet en pijn. Schaduwkind van Thomése las ik net nadat vrienden ook een babytje hadden verloren. Ik zeg niet dat ik het zonder dat boek niet had begrepen en nu helemaal wel, maar het hielp me wel iets van de diepte en inpakt van hun verdriet te beseffen.
Iemand die Tonio gelezen heeft zal misschien iets minder snel iets lomps roepen als dat het tijd nodig heeft, of een ander cliché.
En tegelijkertijd denk ik dat dit soort boeken ontzettend troost en herkenning kunnen bieden aan mensen die ook iemand verloren hebben en in de literatuur vinden die hun verdriet woorden kan geven, of het gevoel dat ze niet de enige zijn die zoiets doormaken.
Voor mij is een van de reden om te lezen, behalve vermaak, dat ik hoop dat het in alle opzichten mijn wereld en wereldbeeld groter maakt, dat het me helpt die wereld en zijn mensen wat beter te begrijpen. Dat kan door fictie, maar dat kan, als je van je eigen leven literatuur weet ik te maken, ook door autobiografische boeken.
Misschien ben ik gewoon ook wel een voyeur, ik ben tenslotte ook weg van biografieën, maar toch denk ik ook dat voor mij, en nogmaals dat is heel persoonlijk, dat het voor mij ook helpt om iets meer van de wereld en de mensen te begrijpen. Of om daar mijn best voor te doen.
<t></t>