Hülga Cigdem - De importbruid (debuut)

"De Turkse bruid" is uit! Het is echt een boek waar je nog een tijdje over blijft nadenken vanwege de politieke boodschap in het boek: de integratie van de Turken in Duitsland is mislukt, mede door de traditie van uithuwelijking. De Duits - Turkse Kelek, die ook wel de Duitse Hirsi Ali genoemd wordt, heeft gekeken naar de positie van Turkse vrouwen in de westerse samenleving en haar analyse heeft zij verwerkt in een zeer verontrustend boek! Kelek en Ayaan Hirsi Ali hebben veel contact gehad in hun strijd tegen de positie van de vrouw in de islam. Net als Hirsi Ali is Necla Kelek is vele malen bedreigd vanwege haar opvattingen.



Het boek begint met de geschiedenis van de islam in Turkije en een cultuurhistorische achtergrond van het huwelijk in islamitisch Turkije, om bepaalde rituelen te verklaren. In de Turks islamitische cultuur gaat de familie-eer vòòr de zelfbeschikking van het individu! In die cultuur vindt men het normaal dat er door de ouders, voornamelijk door de moeder, een huwelijkskandidaat uitgekozen wordt.

De kern van het boek vormt het familieverhaal van de schrijfster. Haar moeder werd al op jonge leeftijd uitgehuwelijkt en na een aantal jaren in Istanbul gewoond te hebben, emigreerde de familie naar Duitsland. Daarnaast is er een verslag van interviews met importbruiden uit Turkije in Duitsland; en de laatste hoofdstukken gaan over een aantal praktische constateringen: moslims trouwen zo vroeg mogelijk, de bruiloft is de belangrijkste gebeurtenis in het leven van een islamitisch gezin en de toename van het dragen van hoofddoekjes door islamitische vrouwen in Duitsland. Kelek constateert: Duitsers tolereren teveel! In Duitse steden zijn Turkse wijken waardoor er geen integratie is met Duitsers. Haar oordeel: de bittere waarheid is dat de integratie is mislukt!

In de discussie over de strenge opvoeding van de dochter in de “De importbruid” opperde ik: Zou je als traditionele Turkse moeder jezelf beschermen door niet teveel van je dochter te houden en haar streng opvoeden omdat je weet dat je haar al weer jong moet afstaan aan haar schoonfamilie?

Wat las ik blz. 153 in de "De Turkse bruid": “Veel dorpskinderen kunnen tot op de dag van vandaag vertellen - hoe ze snel na hun geboorte aan een kinderloos familielid zijn gegeven en als vijf- of zesjarige met de schapen de bergen in werden gestuurd. In de gesprekken die ik had met de 'importbruiden' duiken zulke verhalen steeds weer op. Kinderen moeten geen te hechte band met hun moeder hebben, want ze behoren niet haar, maar de stam toe.”

”De Turkse bruid” bevat veel opzienbarende constateringen.

Iets opmerkelijks over moeders en zonen: (blz. 154): ”De absolute verering van de moeder is tot de dag van vandaag de pijler van het islamitisch leven, en de relatie van zonen tot hun moeder grenst in islamitische gezinnen soms aan heiligenverergering.” De zoon maakt zich niet los van de moeder, ook niet na zijn huwelijk. Volgens Kelek is de moeder de grote liefde van de man, alleen kan hij met haar geen geslachtsverkeer hebben. ”De aangetrouwde vrouw blijft daar en tegen haar leven lang de vreemde. Liefde kan ze van haar echtgenoot niet verwachten. De liefde is voorbehouden aan de moeder en aan Allah. In de liefde tussen de man en vrouw is niet voorzien. Omdat de zoon niet met de moeder naar bed mag, bezorgt zij hem een seksuele partner die hem moet bevredigen en bij wie hij kinderen moet verwekken.”

(blz. 214) ”De hoogste status die een vrouw in de Turks islamitische familie kan bereiken is die van schoonmoeder. Pas dan mag ze zelf beslissen, een bruid voor hem uitzoeken, wier leven ze mag bepalen en wie ze bevelen mag geven.”

Over de hoofddoek: (blz. 162): “De sluier was dus niet, zoals deze tegenwoordig vaak ten onrechte wordt voorgesteld, een teken van geloof, maar een maatregel om vrouwen tegen de opdringerigheid van mannen te beschermen en werd tegelijkertijd een instrument om vrouwen af te schermen en buiten te sluiten.”

Over de typische importbruid (blz. 170): “De typische importbruid is meestal net achttien, komt uit een dorp en heeft vier of zes jaar onderwijs achter de rug waardoor ze gebrekkig heeft leren lezen en schrijven. Ze wordt door haar ouders uitgehuwelijkt aan een man van Turkse afkomst uit Duitsland die ze niet kent en die misschien familie van haar is. Ze komt na de bruiloft in een Duitse stad terecht, in een Duitse familie. Ze leeft uitsluitend binnen deze familie en heeft geen contact met mensen buiten de Turkse gemeenschap… Ze spreekt geen Duits en kent haar rechten niet.”

Blz. 214: De vrouw moet ervoor zorgen dat de man bevredigd wordt, ze moet hem kinderen schenken en het huishouden doen. Van liefde is geen sprake. De liefde van de zoon is voor zijn moeder of God. De vrouw is de seksuele partner. Het lukt haar pas sociaal op te klimmen als ze zelf moeder van een zoon wordt. De hoogste status die een vrouw in de Turks - islamitische familie kan bereiken is die van schoonmoeder. Pas dan mag ze zelf beslissen, een bruid voor hem uitzoeken, wier leven ze mag bepalen en wie ze bevelen mag geven.”

Blz. 228: ”Het is bij Turkse migranten gebruikelijk dat importbruiden als gratis hulp in de huishouding worden gebruikt.”

Kelek constateert (blz 251):” In Duitsland is gestreden voor gelijke rechten voor man en vrouw, maar dezelfde mensen lijken, als het om de islam gaat, met blindheid gelagen te zijn.”

”De importbruid” is een roman, ”De Turkse bruid” is geen roman, maar een pleidooi voor de integratie van Turken in Duitsland. De hoofdpersoon in ”De importbruid” beantwoordt aan de door Kelek gegeven typering van importbruiden. Na het lezen van ”De Turkse bruid” begrijp ik de levensvisie en het handelen van de schoonmoeder in ”De importbruid” beter. En ik denk dat er niet veel verschil is tussen de Turks islamitische gemeenschap in Duitsland en de Turks islamitische gemeenschap in Nederland.

Door het lezen van ”De Turkse bruid” heb ik meer inzicht gekregen in de positie van de Turks islamitische vrouw in een Turkse gemeenschap in een westers land.

Maar de situatie die Necla Kelek schetst is zeer verontrustend! "De Turkse bruid" is een verontrustend boek!

Jeannette

Nog een autobiografisch verhaal over een jong Turks meisje dat uitgehuwelijkt werd.

"De nootjes van het huwelijk" is het autobiografische verhaal van Aysel Caliskan; het levensverhaal is opgetekend door Mariel Croon. Het boek is in 2006 verschenen.

De vader behoort tot de eerste generatie gastarbeiders in Nederland en laat wanneer Aysel drie jaar is, zijn vrouw en kinderen uit Turkije overkomen. De familie komt te wonen in een kleine flat. De ouders spreken geen Nederlands en Aysel moet vaak tolken. Er wordt nog een zoontje geboren, Memo. Memo blijkt geestelijk gehandicapt te zijn; dit is een enorm taboe in de Turkse gemeenschap.

Wanneer Aysel 13 jaar is, wordt ze door haar ouders uitgehuwelijkt in Turkije. Ze gaat bij haar schoonouders inwonen en moet haar schoonmoeder gehoorzamen.

Na anderhalf jaar weet ze te vluchten en komt weer bij haar ouders in Nederland wonen waar ze de zorg krijgt voor haar gehandicapte broertje. Al snel mag ze van haar ouders niet meer naar school en ze dreigt weer uitgehuwelijkt te worden. Aysel vlucht in een huwelijk met een oudere Turkse man en krijgt twee kinderen. Deze tweede echtgenoot blijkt in Turkije nog een vrouw en drie kinderen te hebben!

Aysel wordt verscheidene malen door haar man mishandelt en uiteindelijk durft ze het aan om van hem te scheiden.

Aysel is gaan studeren en werkt nu met verstandelijk gehandicapte allochtonen. Ze heeft voor haar werk diverse prijzen gewonnen.

Veel stereotypen over Turken in Nederland zijn in dit levensverhaal te vinden:

- Meisjes hoeven niet te leren want zij gaan later toch trouwen.

- De familie eer is belangrijker dan het persoonlijk welzijn.

- Op jonge leeftijd krijgen kinderen de zorg voor nog jongere kinderen.

- De kinderen dienen hun ouders te gehoorzamen.

- Op vakantie in Turkije moet de schijn opgehouden worden dat het in Nederland heel goed gaat.

- De moeder is liefdeloos naar haar dochters; zij gaan later immers naar de schoonfamilie.

- Een vrouw moet gewoon maar accepteren dat haar echtgenoot "losse handjes" heeft.

Net als "De importbruid" geeft "De nootjes van het huwelijk" een kijk in de wereld van Turkse vrouwen in Nederland.

In de bibliotheek staat "De nootjes van het huwelijk" op de afdeling 'waargebeurde levensverhalen'.

Jeannette

Wat één boek al niet teweeg kan brengen!

Ik zit vol bewondering jouw heldere toelichtingen te lezen jeanette.

Hoe meer ik hier over lees hoe meer ik denk dat het probleem is dat de gedachten van Turkse mensen in tijd achterlopen op de westerse moderne tijd.

- Meisjes hoeven niet te leren... dat was in de tijd van mijn ouders ook nog het geval.

- De familie is belangrijker... ja, dat was toen ook zo. Je deed je familie de oneer niet aan om samen te gaan wonen, of met iemand van een ander geloof te trouwen. Als er iets 'onfatsoenlijks' in jouw gezin gebeurde werd de hele familie er op aangekeken. (families woonden ook veel dichter bij elkaar) Vrouwen moesten netjes in huis zijn, er netjes bij lopen, fatsoenlijk zijn, niet drinken enz. Deden ze dat wel dan was dat schande voor de familie, dan deugde de familie niet.

- Op jonge leeftijd krijgen kinderen de zorg voor nog jongere kinderen...

Ja, vooral in de grote katholieke gezinnen was dat het geval.

- De kinderen dienen de ouders te gehoorzamen... ook dat was het geval. Hoeveel stellen zijn niet uit elkaar moeten gaan omdat de ouders nee zeiden. Hoeveel kinderen mochten niet het beroep kiezen wat zij wilden? Mochten niet met bepaalde kinderen omgaan omdat ze rood (politiek) of gereformeerd of a-sociaal of wat dan ook waren.

Alleen de laatste twee punten kloppen niet met toen. Wel dat de man het voor het zeggen had maar of 'losse handjes' erbij hoorden dat weet ik niet.

Het lijkt me voor Turkse vrouwen erg verwarrend en moeilijk om zich staande te houden in een maatschappij die zo verschillend is dan zij gewend zijn. Je moet maar de energie op kunnen brengen om al de 'wetten' te trotseren en de kans te lopen je hele familie (in een vreemd land!) kwijt te raken.

Deze boeken laten volgens mij dit dilemma zien. Waar kies je voor als Turkse vrouw zijnde?

Dettie

Ja, wat een boek al niet kan teweeg brengen! Als een onderwerp me interesseert of raakt, vind ik het leuk om van andere schrijvers over hetzelfde onderwerp te lezen.

Jeannette

Ik zit nog te denken over De importbruid. Zij was erg liefdeloos naar haar dochtertje. Maar als ze zo graag alles anders wilde waarom was ze dan zo? Of was dat omdat zij zelf zo jong was?

Dettie

Wat toevallig.. ik heb net het verslag zitten maken en ik zie ineens het item weer bovenaan staan!

Dat laatste denk ik, Dettie. Ze was helemaal niet toe aan een kind, en zag haar als een belemmering voor haar eigen ontwikkeling.

Lees het verslag, klik hier www.leestafel.info/huelya-cigdem

Marjo