Marieke van der Pol - Bruidsvlucht (debuut)

Pieter, ik krijg de indruk dat je het boek niet gelezen hebt. Het onderwerp is niet de angst voor God maar het verdere leven van vier mensen die meegevlogen zijn met de Bruidsvlucht.

Het verhaal is gebaseerd op de historische (bruids)vlucht die toentertijd daadwerkelijk (1953) plaatsvond, dan kan je niet verwachten dat mensen zoals nu tegen het geloof aan kijken. Dan zou het boek ongeloofwaardig worden (om in de geloofstermen te blijven )

De personages zijn dus ook uit de tijd toen het geloof nog een veel belangrijkere plaats in nam dan nu.

Als je zegt dat de angst voor God een uitgekauwd onderwerp is dan moeten er ook maar geen historische romans meer geschreven worden, in historische romans speelt juist het geloof, die angst, veelal een belangrijke rol.

Bovendien werd in dit boek ook de holocaust besproken. Het door jou aangehaalde citaat over Esther (de naam zegt het al) gaat over een Joodse vrouw die weigert aan de Joodse wetten te voldoen en is een mondaine, moderne, vrijgevochten vrouw. Innerlijk levert ze nog een pittige strijd vanwege de holocaust en de mensen die ze verloren heeft. Het gaat dus niet alleen over één geloof.

De schrijfster heeft veel mensen geinterviewd die aan de bruidsvlucht hadden deelgenomen en het verhaal van de Ada in het boek is voor een groot deel daadwerkelijk zo geweest.

In het boek adviseert Ada’s moeder als Ada op reis gaat… 'Veel bidden, de kerk en de kinderen, de rest (liefde) komt wel.' Ada zegt zelfs ergens in het boek dat ze een leugenaar is geworden van al die gehoorzaamheid.

De door mij genoemde Ada maakt ook een evolutie door, ze blijft niet Godsvrezend.

Het mooie aan dit boek is juist dat je de levens en de groei van de personages meemaakt. Het enige niet-gelovige stel vreest eigenlijk nog het meest.

Ook jouw opmerking dat de vrees voor God je ouwerwets en afgedaan lijkt mij niet terecht. Er zijn nog héél veel dorpen, alleen in Nederland al waar die vrees nog zeer levendig aanwezig is.

Dettie

Dettie, ik vind het een mooi en hartstochtelijk antwoord dat je geeft. Natuurlijk heb ik het boek niet gelezen. Ik ben niet geïnteresseerd in de zieleroerselen van godvrezende lieden, net zo min als in die van Afrikaanse medicijnmannen of Nederlandse astrologen. Ik ben geïnteresseerd in romans over eigentijdse problemen. Een goed voorbeeld was bijv. Tirza, waarin een aantal aspecten van de huidige samenleving worden blootgelegd en uitgediept ofschoon het cynisme erin me soms te veel werd. In het buitenland zijn Houellebecq en Mitchel (Wolkenatlas) goede voorbeelden.

Dit wil overigens niet zeggen dat Bruidsvlucht geen goed geschreven boek kan zijn en ik gun iedereen het plezier van het lezen ervan. Maar ik vind het jammer dat weer zo weinig eigentijds is en dat dan weer een prijs krijgt. Daar worden Nederlandse schrijvers wel erg goed in, veel opdiepen uit het verleden, iets te veel volgens mij. Als je graag over het verleden leest lees dan de schrijvers van die tijd, dat waren hele goeie!

Pieter

Kijk Pieter, wat het punt is dat hier boeken besproken worden en in dit geval Bruidsvlucht.

Jij haalt er één aspect uit dat ik genoemd heb in mijn verslag en, terwijl je het boek niet gelezen hebt, zeg je dat een tamelijk uitgekauwd onderwerp is (die angst voor God), maar dat is dus niet het onderwerp. (Het is één van de onderwerpen.)

En dan zeg je daardoor dat het boek niet eigentijds is. Het leven is altijd eigentijds. Deze vier mensen worstelden met vraagstukken die ook nu iedereen kan overkomen. Ongewilde kinderloosheid, armoede, overleven in moeilijke situaties, trauma's zien te verwerken, man-vrouw situaties én de angst voor God bij één van de personages.

Jij oordeelt over een boek maar weet niet waarover je oordeelt.

Wolkenatlas heb ik ook gelezen en ik kan me dat niet herinneren als een boek dat eigentijdse onderwerpen behandelt. Het waren in mijn ogen meer stijloefeningen, spelend in een ver verleden tot een verre toekomst in romantische tot SF stijl/vorm. Tirza en Houllebecq heb ik niet gelezen dus daar kan ik niets over zeggen.

Daar worden Nederlandse schrijvers wel erg goed in, veel opdiepen uit het verleden, iets te veel volgens mij.

Welke boeken van Nederlandse schrijvers heb jij gelezen dat je tot dit oordeel komt? Welke boeken bedoel je?

Publieke werken vond ik een uitstekend boek evenals de historische boeken van Hella Haasse of het boek Het lied en de waarheid van Helga Ruebsamen of De tweeling van Tessa de Loo en van de nog nieuwere schrijvers is Zondagsgeld van Philip Snijder (debutant) een goed voorbeeld.

Dettie

Dettie, historische boeken kunnen prachtig zijn en ik heb er veel met veel plezier gelezen maar volgens mij kun je de romanliteratuur op twee manieren bekijken. Zuiver esthetisch, zoals je mooie gedichten leest en naar muziek luistert, maar ook als een kunst die middenin de werkelijkheid staat, in de huidige samenleving dus. Die analyseren en bloot leggen heeft denk ik een grotere waarde maar dat is een persoonlijke mening. Misschien ben ik even doorgeslagen en bevat Bruidsvlucht ook thema's die universeler zijn dan de vrees voor God. (Ik heb het nu over Nederland en de Nederlandse literatuur; in andere landen kan het zinvol zijn juist dit thema aan de orde te stellen).

Op jouw vraag wie dan die historische romans schrijven heb jij er al drie genoemd. Bij mij kwamen al heel vlug de volgende op: Nelleke Noordervliet, Arthur Japin, Schröder, Margriet de Moor, Maarten 't Hart,

Harry Mulisch.

Ongetwijfeld zijn er nog veel meer.

P.S. Behalve een oefenig in stijl is Wolkenatlas een boek over het positieve in de mens, dat een universeel thema is. Het goede delft wel vaak het onderspit maar deukt toch steeds weer op. Zo heb ik dat boek gelezen. Dit thema zit ook in Tirza. Na een gruwelijke moord trekt de hoofdpersoon op met een arm Namibisch meisje dat hij helpt en niet alleen kan laten ondanks de wanhopige toestand waarin hij verkeert.

Ik heb jouw antwoorden met plezier gelezen en ik moet toegeven dat je op punten hebt gewonnen.

Pieter

Dettie, historische boeken kunnen prachtig zijn en ik heb er veel met veel plezier gelezen maar volgens mij kun je de romanliteratuur op twee manieren bekijken. Zuiver esthetisch, zoals je mooie gedichten leest en naar muziek luistert, maar ook als een kunst die middenin de werkelijkheid staat, in de huidige samenleving dus.

Als je niets weet van geschiedenis dan is het moeilijk een oordeel te vormen over de huidige samenleving.

Als je niets weet van kunst, de stromingen, de stijlen dan is het moeilijk om over de hedendaagse kunst een oordeel te vormen.

Voor mij zijn historische boeken even belangrijk als de 'eigentijdse' het maakt dat je je een beeld kan vormen over oorzaak en gevolg.

In de literatuur zie je stijlen veranderen. De moderne literatuur is veel directer, de zinnen zijn vaak korter, het woordgebruik is anders, de taal is anders. Zonder 'geschiedenis' zou je deze vergelijking niet kunnen maken.

Om even terug te komen op Bruidsvlucht. Wat van der Pol bereikte is dat je een mooi tijdsbeeld krijgt. Het haalt het naoorlogse Nederland naar boven waar mensen nauwelijks een woning konden vinden, inwoonden bij ouders, waar veel nog niet te krijgen/kopen was. Het gevolg was de emigratiegolf. Van der Pol beschrijft hoe het die mensen verging in het voor hen totaal vreemde land. Mét de ontwikkelingen die in de loop der tijd plaatsvonden. o.a. minder star en strak in het geloof. In dit boek lees je over oorzaak en gevolg van wereldgebeurtenissen die ook nu nog plaatsvinden. Eigentijds kan haast niet, alleen betreft het momenteel geen Nederlanders maar mensen die elders in een moeilijke situatie zitten.

Dettie

Poeh, deden jullie mee aan de vogeltjestelling vandaag of zo, dat jullie al zo vroeg op waren? En dan geen vogel te zien, met dit slechte weer, dus maar een discussie voeren..

Het gaat niet meer over 'Bruidsvlucht' maar over de vraag of men in Nederland niet genoeg eigentijdse boeken schrijft, de klacht van Zwagerman, die een paar jaar terug al klaagde dat er te weinig maatschappelijke betrokkenheid was in de literatuur.

Als je de verschillende genomineerden voor de debuutprijs bekijkt, komen Weijts en van der Linden een beetje in de richting, en zij hebben niet gewonnen. Waarom niet? Het merendeel van de lezers leest graag een 'ouderwets goed boek', zoals het omschreven werd door Brigitte Raskin. Niks mis mee..

Ik vind eigenlijk dat je heel goed maatschappijkritisch bezig kunt zijn door het verleden in je boek te halen. (dat doet Japin, en voor zover ik hem gelezen heb Siebelink ook)

Maar wil je veel lezers bereiken dan moet je dat wel weer een beetje aankleden, en maar hopen dat je boodschap toch doordringt bij de lezer.