Nederland leest... Oeroeg van Hella S. Haasse

Ik vind dat Hella Haasse heel subtiel, iedere keer weer met kleine, schijnbaar onbelangrijke dingetjes aangeeft dat er verschillen zijn. Logisch dat dat ventje dat op dat moment nog niet ziet, maar de lezer wordt er wel door Haasse op opmerkzaam gemaakt.

Een schrijver maakt zijn boek niet alleen: hij doet dat samen met een lezer, die inderdaad interpreteert wat er opgeschreven staat. Maar de manier waarop het geschreven wordt, stuurt de interpretatie wel in een bepaalde richting. Ik denk dat dat is wat Hella Haasse doet, als je tussen de regels door wilt lezen.

Ook ik las het op de middelbare school (45 jaar geleden!) en ik wist er niet veel meer van. Gelukkig heeft mijn leraar het niet kapot geanalyseerd. Ik weet nog wel dat ik de beschrijvingen erg mooi vond. Ik had een Indonesische vriendin en begreep toen een beetje de heimwee van haar ouders. Ik kreeg ook veel van hun gebruiken, eten, muziek etc. mee. Maar ook die tienervriendschap, daar denk ik nu over na.

In die tijd waren er ook veel TV-stukken over Indië: Oude mensen de dingen die voorbij gaan, De stille kracht. Daardoor was het ook gemakkelijker om de beelden die Haasse probeert te beschrijven voor je te zien.

Ik ben nog volop in aan het lezen in Oeroeg en realiseerde me ineens: over debutanten gesproken. Dit was dus wel een DEBUTANT destijds. Eigenlijk vind ik dat toch wel bijzonder.

Librije

Marjo schreef : De groei naar volwassenheid, ja, dat is zo natuurlijk, en het culturele verschil. Maar dat zijn interpretaties toch? Dat staat er niet. Wat verteld wordt is het verhaal over een onmogelijke vriendschap.

Maar dat is toch juist een kenmerk van literatuur dat niet alles expliciet verteld wordt. De lezer moet tussen de regels door lezen; de lezer wordt aan het denken gezet.

Wanneer de jongens nog jong zijn, staat niets hun vriendschap in de weg. Pas later worden ze zich bewust van hun culturele verschillen.

De vriendschap tussen de twee jongetjes in de beginfase deed me denken aan de vriendschap van Amir en Hazara in de roman De vliegeraar.

Het is inderdaad heel bijzonder dat deze roman, een debuut, het boekenweekgeschenk van 1948 was.

Tegenwoordig vraagt men een gevestigde schrijver om het boekenweekgeschenk te schrijven!

Jeannette

Wanneer de jongens nog jong zijn, staat niets hun vriendschap in de weg.

Helemaal eens ben ik het niet met je jeannette. Vader wil eigenlijk helemaal niet dat zijn zoon zo intensief met Oeroeg omging. Zoon werd te 'volks' vond hij. Vanaf die tijd komt ook de bewuste leraar in huis. Ook moet Oeroeg bij hun komen spelen en mag het niet meer andersom.

Alleen... en dat is het verschil, de jongens zelf beseften toen nog niet dat het in feite een onmogelijke vriendschap was. Misschien besefte Oeroeg het al wel maar de ik-figuur had het zeker niet door.

Dettie

Dettie schreef :

Wanneer de jongens nog jong zijn, staat niets hun vriendschap in de weg.

Helemaal eens ben ik het niet met je jeannette. Vader wil eigenlijk helemaal niet dat zijn zoon zo intensief met Oeroeg omging. Zoon werd te 'volks' vond hij. Vanaf die tijd komt ook de bewuste leraar in huis.

Je hebt gelijk Dettie.

Ik had het beter moeten nuanceren.

Wat ik had willen zeggen: als kind waren de jongetjes onafscheidelijk. En de ík' was kind aan huis bij Oeroeg's familie.

Maar het ergert de vader van de 'ík'. Ook vindt hij dat zijn zoon slecht Nederlands spreekt. Er komt een medewerker van de onderneming om de ik-figuur beter Nederlands te leren. Oeroeg wordt hier van buitengesloten, maar hij mag wel staan luisteren...

Jeannette

Eigenlijk kwam ik er pas na een tijd achter dat de 'ik' een jongen was. SchrijfSTER = vrouwspersoon als verteller, nam ik aan.

En toen duurde het nog heel lang voor ik er achter kwam hoe hij heette.

Hadden jullie dat ook?

Nee dat het een jongen was had ik wel steeds in mijn hoofd maar hoe de jongen heet weet ik nu eigenlijk nog niet.

Terwijl ik het boek toch al meerdere keren gelezen heb!!

Dettie

met selectief geheugen kennelijk