Harry Mulisch - Twee vrouwen (Het 'Nederland leest'-boek)

Hebben meer mensen dit boek (her)lezen? Of zijn jullie het misschien nog van plan? Ik vind die Nederland Leest actie erg leuk. Of het mensen die nooit lezen aan het lezen zet, vraag ik me af, maar de organisatie heeft nu toch al voor de derde achtereenvolgende keer een goed boek uitgekozen.

Toen ik Twee vrouwen in de jaren zeventig voor het eerst las, was ik verontwaardigd: hoe durfde een man, en zo’n macho nog wel, een boek te schrijven over de liefde tussen twee vrouwen?

Wat wist hij ervan? Niks, dat bleek al wel, omdat hij het niet kon laten om een man een beslissende rol in het verhaal te laten spelen. Het leek trouwens nergens op een echte damesliefde, zoals ik die kende en om me heen zag. Met andere woorden: het was niet realistisch. En literatuur moest in die dagen realistisch zijn.

Nu, dertig jaar later, denk ik er anders over. Ik herlas de novelle in het kader van ‘Nederland leest’ en ik vond het erg goed. De verhaallijn staat overal te lezen en iedereen kent die: Laura, 35, gescheiden, wordt verliefd op Sylvia. Op een kwade dag verdwijnt Sylvia, en op een naar wat lijkt wat betere dag komt ze terug, zwanger van Laura’s ex-echtgenoot. Die voelt zich zo beduveld, dat hij Sylvia vermoordt. Laura vertelt dit verhaal achteraf, als zij naar haar dode moeder in Zuid-Frankrijk reist.

Het is mooi geschreven. Na Sylvia’s verdwijning is Laura gek van verdriet. Mulisch toont dit door de kreten van wanhoop die almaar in haar hoofd ronddraaien steeds te herhalen. Laura’s pijn wordt op die manier invoelbaar.

Bij het ‘Nederland-leest’ exemplaar is een vouwblad gevoegd, waarin de link wordt gelegd tussen twee mythes (Orfeus en Oidipous) en dit verhaal. Zo had ik het de eerste keer zeker niet gelezen, maar nu is de tragedie, en ook de noodzaak van de foute afloop, duidelijk. Waarom is het noodzakelijk? Een liefde zoals die tussen Laura en Sylvia kan niet blijven bestaan, want die is te gepassioneerd, te ver verwijderd van het leven. In het verlengde daarvan kan alleen de dood liggen, letterlijk of figuurlijk. Het is het type fatale liefde, dat aan alles een einde maakt.

Ik was al aan het kijken of ik hier een topic van kon vinden. Ik ben het ook aan het herlezen, van de vorige keer is er vrij weinig blijven hangen.

Ik ben net begonnen, dus ik heb nog weinig inhoudelijks te melden,

behalve dat ik tot nu toe nog niet helemaal uit mijn hoofd krijg dat de vrouwelijke ik persoon door een man geschreven is..ik denk nog vaak "dat zegt een vrouw niet zo", maar dat komt misschien ook omdat ik Mullisch heel erg in mijn hoofd heb en het personage nog even los moet zien van de schrijver

Word vervolgd.

Ik vind die Nederland leest actie ook erg leuk Volgens mij krijgen ze voor elkaar dat een grote groep mensen iets lees waar ze anders misschien niet zo snel naar zouden grijpen.

Ik ben trouwens gewoon mijn eigen oude exemplaar aan het lezen, dus zonder vouwblad erbij, dat is wel jammer nu ik het zo lees.

Wileke

Ik had het nog nooit gelezen, en ik vind het als lekker boek prima. Maar om hier nu een groot thema aan op te hangen?

Ik verbaasde me over bepaalde vooronderstellingen die Mulisch in zijn boek poneert. Ligt het aan mij, ben ik naïef, ik herken hier helemaal niets in.

Lees het verslag, klik hier www.leestafel.info/harry-mulisch

Marjo

Over welke vooronderstellingen verbaasde je je?

De mensen rondom Laura en Sylvia zien blijkbaar meteen dat ze een stel zijn. Dat verbaast mij zeer! Zoveel vrouwen doen van alles samen, ik zie dat echt niet meteen als een stel. Geldt ook voor mannen trouwens. Dus denk ik dat Mulisch ofwel iets vergeten is te schrijven, namelijk dat de twee erg lijfelijk zijn in het openbaar, ofwel hij denkt dat iedereen twee vrouwen bij elkaar meteen lesbisch noemt.

Dat iedereen het dan ook meteen afkeurt, dat zal de tijd wel zijn. Het is een oud boek tenslotte.

Nou, dat iedereen zit dat ze een stel zijn, verbaasde mij niet zo erg. Ze hoeven niet eens lichamelijk te zijn in het openbaar. Het ging tenslotte om mensen die ze kenden en die kunnen het zien aan vage dingen zoals blikken naar elkaar. Afkeuring van een dergelijke relatie was in die tijd nog vrij gebruikelijk, ja, hoewel ik me afvraag of dat in de kringen van Laura ook zo was. Ik denk toch wat minder.