Lysistrata
Aristofanes
De oorlog tussen Athene en Sparta duurt maar voort en de ene ramp volgt op de andere. De vrouwen van beide staten besluiten, oorlogsmoe als ze zijn, de mannen ertoe te pressen vrede te sluiten door middel van een seksuele staking en bezetting van de Akropolis. Onder de komische vernislaag schetst Aristofanes het lijden van de burgers, met name van de vrouwen: zij verliezen hun kinderen, hun echtgenoten en daardoor inkomen en veiligheid. Hij beschrijft de corruptie en stupiditeit van politici en de sociale onrust, die daar het gevolg van is.
Daartegenover staat het ideale beeld van de vrede: huiselijk geluk, feesten, mooie vrouwen, eten en drinken en goede contacten met de buurvolkeren.
Recensie
Tijdens de oorlog tussen Athene en Sparta (431-404 v. Chr.) schreef de Athener Aristofanes tal van komedies, waarvan er elf bewaard zijn gebleven. Zijn stukken kenmerken zich door cabareteske humor: zij bevatten veel politieke toespelingen, veel woordgrapjes, denigrerende opmerkingen over minderheden en dubbelzinnige uitspraken. Dat laatste, grapjes met seksuele lading, vinden we vooral in één van de bekendste komedies van Aristofanes, de 'Lysistrata', opgevoerd voor het eerst in 411 v. Chr. De titel is afkomstig van de naam van de hoofdpersoon, een Atheense vrouw, die door een huwelijksstaking van de vrouwen wil bereiken dat de mannen de oorlog opgeven.
Het zal duidelijk zijn dat een dergelijk op de actualiteit geënt stuk moeilijk te vertalen is. De Leeuwardense classicus Gerard Janssen maakte een vertaling waarin letterlijkheid voorop staat, maar waarin veel grappige uitspraken een eigentijdse pendant hebben gekregen. Een vondst is het de Dorisch sprekende personages Fries te laten gebruiken. Het eenvoudig uitgegeven boekje bevat enkele verklarende noten en een erg kort uitgevallen nawoord. Vrij kleine druk. Een eerdere vertaling verscheen (samen met 2 andere stukken) als 'Vrouwenstaking'.
(Biblion recensie, Dr. Rudi van der Paardt.)
ISBN 9789080447547 | Paperback | 71 pagina's | Uitgeverij Charoneia | januari 2011
Vertaald door Gerard Janssen