Thema januari 2006 - Winter

Over één nacht ijs

Max Dohle

Sinds de twaalfde eeuw schaatsen Hollanders op ijzers. Als het ijs dik genoeg is trotseren we de kou en schaatst jong en oud op meren, kanalen en kunstijsbanen. Bij deze oer-Hollandse sport ontstond een schaatsjargon, dat Max Dohle beschrijft in Over één nacht ijs. Hij ging op zoek naar de verloren woordenschat van de baaivangers en de klauwers. Dat levert een prachtig historisch beeld op met begrippen als 'streek houden', 'kale vorst', 'wilde tocht', 'zaagschaats', 'pijptocht' en 'nekbreker'.

Met de intrede van het schaatsen op de lange baan ontstond in de vorige eeuw een nieuwe schaatstaal met veel leenwoorden, clichés en neologismen, zoals 'pakkenoorlog', 'rondingboer' en 'biscuitnoren'. Ook dit verrassende vocabulaire is in het boek opgenomen.

Het hoogtepunt van dit schaatsalfabet is het ijslexicon. Eskimo's mogen dan acht soorten sneeuw onderscheiden, Nederlanders kennen wel vijftig begrippen voor ijs en ijskwaliteit, van `bomijs' tot `zwart ijs'.

Over één nacht ijs is een combinatie van een woordenboek, een encyclopedie en een geschiedenisboek vol anekdoten. Het is met verve geschreven door een ware schaatsfanaat en een gepassioneerde taalliefhebber.

De auteur:

Max Dohle is tekstschrijver en redacteur. Hij stelde de succesvolle bundels Op het ijs, Glad en wijd ligt het ijs en De wereld gaat op schaatsen samen.

Citaat van de dag 5 januari 2006

Heeft januari koude en droge dagen,

dan zal in februari de sneeuw u plagen.

Als januari inderdaad droog blijft, is het misschien een leuke optie om in februari als thema de literatuur van de noordeuropese landen te kiezen!

groetjes, irene

Scandinavische literatuur?

Als iedereen het ermee eens is vind ik het prima.

Bernadet

Ja hoor, daar kan ik nog wat opstkeken aangezien ik er geen bal van af weet...

Het lijkt me een heel leuk thema..

Het is fijn dat je alle boeken en citaten hier terug kan vinden Bernadet. Ik was een paar dagen in Maastricht met mijn lief, en kijk, thuisgekomen kan ik alles nog nalezen.

Dank daarvoor.