Tijd voor klokken
Verhalen rond een verzameling
Ir. J. Boomsma
Het bestaan van tijd is voor veel mensen een vanzelfsprekende zaak. De notie van tijd ligt aan de basis van iedere gemeenschap en speelt een belangrijke rol in alle culturen. Zo zegt de opvatting die mensen hebben over het begrip tijd iets over hun manier van leven. Wie van de natuur houdt, zal bijvoorbeeld de wisselingen van de seizoenen willen volgen. Wie in aandelen handelt, beseft in de eerste plaats dat tijd kostbaar is en heeft daarom sterk de behoefte aan een horloge met een secondenwijzer. Met de manier van leven varieert de behoefte aan hulpmiddelen om tijd te kunnen meten. Omgekeerd verschaffen deze hulpmiddelen ons inzicht in de manier waarop mensen leven en denken.
Tijd voor klokken bevat een korte geschiedenis van het uurwerk en de tijdmeetkunde geïllustreerd aan de hand van de zogenaamde Boom-Time collectie, een unieke verzameling van uurwerken. Zo bevat de collectie een zeldzaam exemplaar van het eerste slingeruurwerk dat nog onder auspiciën van Christaan Huygens is vervaardigd.
In een historisch overzicht dat de ontwikkeling van het Nederlandse uurwerk van de zeventiende tot en met de negentiende eeuw beschrijft, wordt aandacht besteed aan uurwerktechnieken met in het bijzonder het slingeruurwerk, de vormgeving van de kasten en de internationale invloeden op techniek en vormgeving ervan. Aandacht wordt besteed aan de grote technische uitdaging om het uurwerk zó uit te rusten dat het ook de juiste tijd aangeeft als het meegenomen werd op reis; over land en over zee, ondanks scheuren en kuilen in de weg en ondanks de mogelijke deining van de zee.
In het tweede deel van het boek worden de afzonderlijke exemplaren uit de collectie besproken met aandacht voor het uurwerk, de wijzerplaat en de kast. Een verklarende lijst is toegevoegd van de diverse technische termen die in het boek worden gebruikt.
NBD|Biblion recensie
Andermaal, (na de collectie Vehmeyer)*, een verzamelaar die zijn verzameling antieke uurwerken in boekvorm presenteert. Eerst een stuk geschiedenis van de tijdmeetkunde, waarna een catalogus van een 35-tal in kleur gefotografeerde antieke uurwerken volgt (paginagroot). Hierbij goede korte beschrijvingen in de volgorde kast - wijzerplaat - uurwerk, gevolgd door opmerkingen over eventuele specialiteiten. Interessant is dat ir. Boomsma deze uurwerken heeft ondergebracht in de stichting Boom-Time. Deze stichting leent uurwerken uit aan musea met als doel de tijdmeetkunde onder het publiek te brengen, en als hommage aan de man die de toepassing van de slinger in uurwerken uitvond: Christiaan Huygens. Er zijn meer en ook grotere verzamelingen en wat zou het belangwekkend en leerzaam zijn als ook van die collecties zulke fraaie catalogi zouden verschijnen. Met een verklarende woordenlijst en bibliografie.
(Biblion recensie, W.F.J. Hana)
Zie ook de bijbehorende klokkensite
www.tijdvoorklokken.nl
(aanrader)
ISBN 9789026989407 Hardcover 199 pagina's | Unieboek