Literaire Non-fictie

Lastig is dat..het is een gevoel dat je hebt. Ik doe ook nog een poging.

Over die betekenis die je met woorden aan gebeurtenissen toekent gesproken! Als het er staat is het meteen zo definitief. Dat is het probleem, want dan lijkt het alsof het 100% waar is. Hoe maak je duidelijk dat dat korreltje zout er in verwerkt is? Daar moet de schrijver een keuze in maken, dan bij het schrijven daar duidelijk over zijn en dan moet je als lezer nog op de juiste manier interpreteren.

Drie 'processen' gaan er over heen, het risico dat iets een eigen leven gaat leiden dat helemaal niet meer klopt met de waarheid is groot.

Maar ik ben het met je eens Bernadet, dat het voor mij ook niet perse de volledige waarheid hoeft te zijn. Maar ik vind wel belangrijk hoe ze het presenteren: er moet dus bij staan in hoeverre het waar is, zodat je geen verkeerde conclusies trekt. Geloofwaardig is eigenlijk niet eens genoeg, dat is alleen maar belangrijk voor het plezier in het lezen. Ik wil weten wat ik mag geloven en wat er verzonnen is. Niet absoluut hoor, een schrijver kan moeilijk aangeven hoe dat zit. Maar een verantwoording zoals Maarten 't Hart die geeft of ook Janne Ijmker. Dat wil ik erbij hebben..

Maar een verantwoording zoals Maarten 't Hart die geeft of ook Janne Ijmker. Dat wil ik erbij hebben..

Maarten 't Hart schreef een documentaire roman. Hij gaf wel een verantwoording, maar het blijft een roman. Dus is hij vrij er het nodige bij te verzinnen. En wat dat precies geweest is, stond niet in de verantwoording. (Bv. Is het zusje van Mozart echt zo ziek geweest in Den Haag?)

Ik bedoel: zodra het om een (historische) roman gaat, is nog minder duidelijk waar de grens ligt van waar en niet waar.

Bij "normale" non-fictie mag je verwachten, dat alle feiten kloppen. Bij literaire non-fictie worden de feiten "smeuïg opgedist". Op zich herken je dat al snel aan gesprekken, details, scènes. Dan besef je al: niet al te letterlijk nemen.

Maar dan zou inderdaad een verantwoording best welkom zijn. Daar kan dan bv. in staan, dat terwille van de leesbaarheid drie personen zijn samengevoegd. Onder een journalistiek artikel in de krant zie je ook wel eens staan, dat er zaken gewijzigd zijn terwille van (meestal) de privacy.

Het spanningsveld ligt dus tussen prettig lezend kennis vergaren en het marchanderen met de feiten.

- Van een roman accepteren we dat we niet weten wat waar is en wat niet.

- Van non-fictie verwachten we dat de feiten juist zijn.

- Maar als je je bewust bent van wat literaire non-fictie inhoudt, dan is er toch geen probleem, als je het leest als de "waarheid onder voorbehoud"?

Overigens: voor zover ik me herinner, hebben zowel Judith Koelemeijer (Het zwijgen van Maria Zachea), als Frank Westerman (De Graanrepubliek) een verantwoording geschreven in hun boek. Als dat voor alle schrijvers van dit soort boeken een gewoonte wordt, hebben we er een aantrekkelijk genre bij, toch?

Dat is tenminste waar. Zonder zout!

En ik vind het inderdaad best een leuk genre.