J.W. von Goethe

Zijn er onder jullie die wel eens iets van Goethe lezen, of gelezen hebben (in vertaling, of in het Duits) ? Graag zou ik weten wat, en natuurlijk ook jullie mening. Ik lees momenteel het toneelstuk Egmont, Goethe's interpretatie over de tragische laatste dagen van Egmont, graaf tijdens het bewind van Filips II van Spanje.

Roel misschien? Of Dettie? Of Marjo?

Tiba niet

Ik weet niets van Goethe.

Hallo Rutger,

Welkom op de leestafel.

Ja, Goethe uiteraard. Alleen is het alweer een tijdje geleden dat Goethe heb gelezen. Goethe is zonder beetje de overgrootvader van de Westerse literatuur. Toneelstukken van Goethe heb ik niet gelezen, wel Die leiden des Jungen Werters en Wilhelm Meister's Lehrjahre. Ik was toen begonnen aan Die Wahlverwandschaften, een zeer boeiend verhaal, maar ik werd afgeleid door andere boeken. Die komt zeker nog aan bod, net zoals het vervolg op de Lehrjahre, Wilhelm Meister's Wanderjahre. Ik heb ook de complete pöezie van Goethe staan. Nog pas weinig uit gelezen. Poëzie lezen komt er bij mij jammergenoeg te bekaaid vanaf.

Daarnaast heb ik ook zijn autobiografische werk: Wahrheit und Dichtung staan. Maar ja, dat boek kun je eigenlijk pas lezen als je zijn hele werk of in ieder geval het belangrijkste kent.

Ik heb mijn mening over Goethe nog altijd niet gevormd. Wilhelm Meister Jahre vond ik het een indrukwekkend, rijk boek. De Werther ook toendertijd, die moet ik echt herlezen om te zien hoe het nu valt. Wahrverwandschaften vond ik zijn meest complexe tot nog toe; zeer rijk aan geestvoer.

Als je toch met toneel bezig bent. Torquato Tasso is beroemd. Wat vind je trouwens van Egmond?

Ik vergeet trouwens nog wat. Zijn boek over zijn visie op planten heb ik ook staan. Een fascinerende theorie waar ik helemaal achter sta.

Rutger schreef : Zijn er onder jullie die wel eens iets van Goethe lezen, of gelezen hebben (in vertaling, of in het Duits) ? Graag zou ik weten wat, en natuurlijk ook jullie mening. Ik lees momenteel het toneelstuk Egmont, Goethe's interpretatie over de tragische laatste dagen van Egmont, graaf tijdens het bewind van Filips II van Spanje.

Roel, dit toneelstuk heeft een heel lang rijpingsproces ondergaan, en is uiteindelijk pas geheel uitgewerkt tijdens Goethe's reis naar Rome. Alhoewel deze geschiedenis zich eigenlijk voltrekt aan twee personen (Egmont en Hoorn), heeft Goethe zich hier tot een persoon beperkt. We krijgen de geschiedenis voorgeschoteld van zijn laatste dagen. Alhoewel het stuk de indruk geeft van een weergave te zijn van de laatste dagen, moet dit wel vrij ruim geïnterpreteerd te worden. De geschiedenis is samengebracht in een aantal scènes, die elkaar als het ware zonder onderbreking opvolgen. We krijgen in de eerste drie bedrijven een blik op Egmont vanuit verschillende standpunten (het volk, de regentes (Margareta van Parma), in zijn eigen huis). Ook zijn tegenstander, de hertog van Alva, wordt eerst vanuit verschillende hoeken benaderd, vooraleer we ook daadwerkelijk met hem kennismaken in het vierde bedrijf, tijdens zijn confrontatie met Egmont (Willem van Oranje, die ook op de afspraak moest zijn, stuurde zijn kat).

Het stuk mondt uit in de terechtstelling (tijdens het proces worden bewust, of onbewust) een aantal adellijke priviliges van die tijd - zoals het recht van de leden van de Orde van het Gulden Vlies om alleen door gelijken geoordeeld, of veroordeeld te worden - aan de kant worden geschoven.

Goethe beschikte over heel wat geschreven bronnen uit bewuste tijd, waaruit hij rijkelijk geput heeft.

Nog een vraagje. Ik mis Faust in jouw opsomming. Lijkt dat geen uitdaging ? Ik heb dit drama enkele jaren geleden (beide delen) begeleid in een leesgroep in Leuven, gespreid over enkele avonden, en gespreid over twee jaargangen van de leesgroep.

Hallo Rutger,

Bedankt voor deze boeiende uiteenzetting over Edmont.

Wat stom! Het is misschien wel het belangrijkste boek van Goethe en ik vergeet het te noemen! Faust. Ja, ik heb het in een hele mooie uitgave in de kast staan. Ik heb ergens begin jaren negentig dit proberen te lezen. Ben ergens tot de helft geloof ik gekomen. Dat was moeilijk, omdat ik totaal niet gewend was een verhaal op rijm; maar mooi vond ik het zeker! Bij een nieuwe poging verwacht ik dat het makkelijker zal gaan.

Het verhaal van Faust die zijn ziel aan Mephistofeles (de duivel dus) verkoopt en de kunstmatige mens, de homunculus in het leven roept, intrigeert me enorm.

Ik heb trouwens een aantal jaren geleden een schitterende uitvoering van Faust door een Belgisch toneelgezelschap in Maastricht gezien.

Groeten

Roel