Alice Hoffman - Het museum van zonderlinge zaken

Interessante opzet en matige uitwerking

Lees verder www.leestafel.info/alice-hoffman

Jan Koster

Doorzichtige trucs zeg je. Gebruikt niet iedere schrijver die? Soms zijn ze goed verpakt, misschien beter dan bij Hoffman, maar toch: alles is en blijft altijd hetzelfde.

Oei daar schrik ik van, wat klinkt dat somber/negatief Marjo. Je zou dan bijna gaan vragen waarom lees je dan als toch alles volgens dezelfde trucs geschreven is. Maar ik denk dat je het niet zo zwaar bedoelt.

Sommige genres werken inderdaad met trucs, zoals de bouquetreeks, die boeken hebben een vast stramien en bijna een eigen taal. De schrijvers weten welke trucs werken en schrijven daarnaar hun verhaal. Die verhalen vind ik wèl allemaal hetzelfde en die word je dan ook zat (ik spreek nu voor mezelf, bij mij is dat zo)

Maar bij de schrijvers van literaire romans ben ik dan toch meer de romanticus en zie het als een innerlijke drang. Het verhaal móet geschreven worden, het is (volgens mij dan he) meer de worsteling hóe ze hun verhaal over kunnen brengen, zodat overkomt wat ze met hun boek bedoelen dan trucs toepassen. Een schrijver leert misschien in de loop der jaren zich beter te verwoorden en een betere opbouw te maken, maar dat ze trucs gebruiken, nee dat geloof ik niet.

(een truc is een handeling om op een slimme manier een doel te bereiken,

- een foefje, handigheidje

- streek, list

zegt mijn woordenboek.)

Dettie

Natuurlijk, je hebt trucs en trucs. En ik ga heel kort door de bocht. Maar als je ze gaat analyseren, komen al die schrijfsels binnen een bepaald genre op hetzelfde neer. Gelukkig heb je veel trucjes - en gegarandeerd dat schrijvers die toepassen!! - en zijn niet alle schrijvers gelijk in hun gave van het gebruik van de trucjes.

Binnen de romantische fictie gaat het toch altijd om de liefde? Die heb je - fijn voor de lezers - in allerlei varianten, man-vrouw; ouder-kind; broer-zus etc - en zo kun je met die trucjes oneindig (nou ja, dat betwijfel ik eigenlijk) variëren.

Ook bij de informatieve boeken worden trucjes gebruikt. Ik kan niet een genre bedenken waar dat niet zo is.

Ik bedenk nog: waarom zijn er cursussen en opleidingen voor het schrijven als dat niet is om de trucjes zo goed mogelijk te leren toepassen?

Misschien komt het omdat ik 'een trucje' nogal een negatieve bijklank vind hebben maar ik heb toch ook meer het idee dat schrijfcursussen (heb ze zelf ook gedaan) vooral gaan om het kunnen weergeven wat je wilt weergeven. In die zin dat je dingen goed onder woorden kunt brengen, een bepaalde sfeer weet op te roepen, precies zoals jij het in gedachte had. Dat is volgens mij de kunst van het schrijven. Ja, je leert dat je dingen mogelijk anders kunt zeggen of de zin in een andere woordvolgorde kunt zetten om beter weer te geven wat je bedoelt maar het verhaal zelf, maar het schrijven zelf bestaat niet uit trucjes.

Ik geloof ook niet dat jouw opmerking 'en zijn niet alle schrijvers gelijk in hun gave van het gebruik van de trucjes' klopt. Dan zou alles een eenheidsworst worden, trucje hier, trucje daar en klaar. Het klinkt dan alsof schrijven een fluitje van een cent is, als je de juiste trucjes maar kent.

Een eigen stijl hebben is wat anders dan een trucje. Er zullen vast dingen zijn waar de schrijver houvast aan heeft. Thomas Rosenboom maakt volgens mij eerst schema's waarin hij het verloop vastlegt, als je dat een trucje noemt... so be it.

Maar bij literaire schrijvers geloof ik niet zo in trucjes, wel in een eigen stem hebben.

Je schrijft ook Binnen de romantische fictie gaat het toch altijd om de liefde? Die heb je - fijn voor de lezers - in allerlei varianten, man-vrouw; ouder-kind; broer-zus etc - en zo kun je met die trucjes oneindig (nou ja, dat betwijfel ik eigenlijk) variëren.

Dit heeft toch alleen met de inhoud te maken? Dit heeft toch niets met trucjes gebruiken te maken?

Of denk jij, het trucje is dat je een broer en zus neemt en er een portie liefde bij gooit en klaar ben je. Als je dat trucje kent dan komt de rest vanzelf wel? Ik geloof daar niet in, (merk ik nu, had er nog niet eerder over nagedacht). Waar is de schrijver zelf dan gebleven?

Dettie

' om het kunnen weergeven wat je wilt weergeven' leer je dus trucjes.

Zoals zo vaak hebben we een ander idee van de betekenis van dat woord. Op het moment dat je leert iets te doen, leer je een trucje. Meerdere zelfs, zodat je kan kiezen. Het is de keuze van de schrijver, dus die verdwijnt niet. Ieder heeft een eigen manier om de trucjes toe te passen, te vermommen, of wat ze er ook mee doen.

Inderdaad: een schrijver bedenkt wat hij wil vertellen. (niet bedenkt als in 'verzinnen', maar meer zoals jij zegt: vertellen wat hij kwijt wil)

Hij wil een verhaal vertellen over een broer en een zus. Dat is bijna automatisch een verhaal over liefde, in welke vorm ook. (haat is ook liefde) Tenzij ze onafhankelijk van elkaar opgroeien en elkaar niet ontmoeten. Het is zeker niet zo dat je er dan trucjes in gooit en klaar ben je. Juist door middel van die trucjes ga je je verhaal vertellen. In welke vorm? Welke elementen stop ik nog meer in het verhaal? Wat laat ik allemaal gebeuren voor ik kom op het punt waar ik wil komen?

Dàt zijn trucjes. En er is geen schrijver die daar aan ontkomt, anders schrijf je niet.

Zo'n schema als van Roosenboom vind ik ook een trucje, maar weer een ander soort. Dat heeft niets met het schrijven te maken, maar met hoe je het gaat doen.